majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi, vujudga kelish asoslari

DOCX 7 pages 47.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

4-mavzu majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi, vujudga kelish asoslari dars mashg’ulotining natijasi: majburiyat huquqi normalari hajm jihatidan nafaqat fuqarolik qonunchiligida shuningdek, huquq fuqarolik huquqi tizimining ham katta qismini tashkil qiladi. majburiyat huquqi fuqarolik huquqining yetakchi kichik soha-laridan biri bo’lib, uning normalari bilan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlarning xususiyatlariga ko’ra tegishli institutlar va yordamchi institutlardan tashkil topadi. bunday holat ijtimoiy hayotning ko’p sohalarida shaxslarning turli eh-tiyojlarini tahminlashning majburiyat huquqi normalari vositasida tartibga solinishi bilan bog’liqdir. ushbu bobda o’rganiladigan majburiyat huquqining umumiy qoidalari o’z mohiyatiga ko’ra barcha turdagi majburiyatlarga nisbatan bir xilda taalluqlidir, shu sababli fuqarolik huquqining maxsus qismida eng ko’p o’qitiladigan majburiyatning alohida turlarida ham shu masalalar tamal toshi bo’lib xizmat qiladi. reja: 1. majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari 2. majburiyatlarni vujudga kelish asoslari 1. majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari fuqarolik huquqida majburiyat deb, shunday fuqarolik-huquqiy munosabatga aytiladiki, unga asosan bir shaxs (qarzdor) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan harakatlarni amalga oshirishga, chunonchi mol-mulk …

2 / 7

an bir harakatni qilishga, chunonchi, ijara haqini to’lashga, sotib olingan narsaning qiymatini to’lashga qaratilgan burchga ham aytiladi. majburiyat subhektlari va obhektlari uning muhim unsurlari hisoblanadi. majburiyat subhektlari muayyan huquqlarga ega bo’lgan va zimmasiga majburiyat olgan shaxslardir. har bir majburiyatda, albatta, ikki taraf ishtirok etadi. muayyan bir harakatning qilinishini yoki muayyan harakatni qilishdan saqlanishni talab etishga haqli bo’lgan taraf – kreditor deb ataladi. muayyan harakatni qilishga yoki harakat qilishdan saqlanishga majbur bo’lgan taraf esa qarzdor deb ataladi. majburiyatda ishtirok etuvchi kreditorning huquqi nisbiy huquq bo’ladi, chunki kreditor faqat mahlum shaxs yoki shaxslarga (bir qarzdor yoki bir necha qarzdorlarga) nisbatan talab qo’yish huquqiga ega. majburiyatda kreditorning talab qilish huquqi va shunga yarasha qarzdorning burchi nimaga qarata belgilangan bo’lsa, shuning o’zi majburiyat obhekti hisoblanadi. jumladan, huquq va burchlar biror-bir ashyoni olishga, topshirishga, muayyan pul summasini to’lashga, biror-bir ishning bajarilishiga qaratilgan huquqiy harakatlardan iborat bo’lishi mumkin. majburiyatlar majburiyat huquqi tushunchasini keltirib chiqaradi. majburiyat huquqi …

3 / 7

a o’rnatiladi. majburiyatlar to’g’risidagi normalar mulkning bir shaxsdan ikkinchi shaxsga o’tishini, ishlab chiqarish va maishiy xizmat ko’rsatish korxonalari orqali xilma-xil xizmatlar ko’rsatilishini tartibga soladi. majburiyatlar vositasida mulk va mulkiy huquqlar qo’riqlanishi tahminlanadi, fuqaroning sog’lig’iga zarar yetkazilganda, fuqaro o’ldirilganida ko’rilgan zararlar qoplanadi va hokazo. majburiyat huquqi fuqarolar bilan fuqarolar o’rtasidagi munosabatlarni ham, jumladan, bozorlarda oziq-ovqat mahsulotlarini olishda, uy-joy sotib olish va boshqa hollarda bo’ladigan o’zaro munosabatlarni ham tartibga soladi. u tashkilot va fuqarolarga yetkazilgan mulkiy zararning to’lanishini, shuningdek qonun yoki shartnomalar bilan belgilangan asoslar bo’lmay turib olingan narsalarning qaytarilishini tahminlaydigan huquqlarni ham o’z ichiga oladi. majburiyat huquqi tizimi ikki asosiy bo’limdan: majburiyatlar to’g’risidagi umumiy qoidalar va majburiyatlarning ayrim turlariga oid maxsus qoidalardan iborat. majburiyat to’g’risidagi umumiy qoidalarda (fkning 234-385-moddalari) majburiyatlarning kelib chiqishi va bajarilishi, majburiyatlarning bajarilishini tahminlash, talab qilish huquqini birovga o’tkazish va qarzni ko’chirish, majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik va nihoyat majburiyatlarning bekor qilinishi asoslari, majburiyat munosabatlarini vujudga keltiruvchi asosiy huquqiy …

4 / 7

quqiy institutlar asosan shartnomaviy munosabatlardan vujudga keladi va uning asosiy xususiyati majburiyat taraflarining erk-irodasini nomoyon etish orqali yuzaga keladi. fuqarolik qonunchiligida aniqrog’i, fkda shartnomali majburiyatlar quyidagicha joylashtirilgan va guruhlarga bo’lingan: 1. mol-mulkni yoki boshqa ashyoviy huquqqa bo’lgan mulk huquqini boshqa shaxsga o’tkazish bilan bog’liq munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlar: oldi-sotdi (chakana oldi-sotdi (fkning 425-436 moddalari), mahsulot yetkazib berish (fkning 437-456 moddalari), tovarlar yetkazib berish to’g’risidagi davlat kontrakti (fkning 457-464 moddalari), kontraktatsiya (fkning 465-467 moddalari), energiya tahminoti (fkning 468-478 moddalari), ko’chmas mulkni sotish (fkning 479-488 moddalari), korxonani sotish (fkning 489-496 moddalari)), ayirboshlash (fkning 497-501 moddalari), hadya (fkning 502-511 moddalari), renta (doimiy va umrbod renta) (fkning 512-529 moddalari), umrbod tahminlash sharti bilan uy-joy (kvartira)ni boshqa shaxsga berish (fkning 530-534 moddalari); 2. mol-mulkni foydalanish uchun boshqa shaxsga topshirish bilan bog’liq munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlar: mulk ijarasi, prokat, transport vositalari ijarasi, binolar va inshootlar ijarasi, korxonani ijaraga berish, lizing (moliya ijarasi), uy-joy ijarasi, mol-mulkdan tekin …

5 / 7

moddalari), moliyaviy xizmatlar (sug’urta (fkning 914-961 moddalari)), qarz va kredit (fkning 732-748 moddalari), pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish evaziga moliyalash – faktoring (fkning 749-758 moddalari), omonatlarni bankda qabul qilish va saqlash (fkning 759-770 moddalari), bank hisobvaraqlarini ochish, olib borish (fkning 771-789 moddalari) va bank hisob-kitoblarini amalga oshirish bo’yicha bank xizmatlari (fkning 790-816-moddalari)); 5. vakillik faoliyati bilan bog’liq munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlar: topshiriq (fkning 817-825 moddalari), begona shaxsning manfaatini ko’zlab topshiriqsiz harakat qilish (fkning 826-831 moddalari), vositachilik (fkning 832-848 moddalari), mol-mulkni ishonchli boshqarish (fkning 849-861 moddalari), kompleks tadbirkorlik litsenziyasi – franshizing (fkning 862-874 moddalari); 6. tashkiliy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlar: yuridik shaxsni tashkil qilish to’g’risidagi tahsis shartnomasini tuzish, oddiy shirkat asosida birgalikdagi faoliyat, dastlabki shartnoma bo’yicha majburiyatlar, uzoq muddatli xo’jalik aloqalarini o’rnatish to’g’risidagi shartnoma bo’yicha majburiyatlar, majburiy tartibda shartnoma tuzish bo’yicha majburiyatlar va h.k. shartnomasiz majburiyatlar shaxsning erk-irodasidan tashqarida yuz beradi yoki bir tomonlama harakat natijasida kelib chiqadi. uning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi, vujudga kelish asoslari"

4-mavzu majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi, vujudga kelish asoslari dars mashg’ulotining natijasi: majburiyat huquqi normalari hajm jihatidan nafaqat fuqarolik qonunchiligida shuningdek, huquq fuqarolik huquqi tizimining ham katta qismini tashkil qiladi. majburiyat huquqi fuqarolik huquqining yetakchi kichik soha-laridan biri bo’lib, uning normalari bilan tartibga solinadigan mulkiy munosabatlarning xususiyatlariga ko’ra tegishli institutlar va yordamchi institutlardan tashkil topadi. bunday holat ijtimoiy hayotning ko’p sohalarida shaxslarning turli eh-tiyojlarini tahminlashning majburiyat huquqi normalari vositasida tartibga solinishi bilan bog’liqdir. ushbu bobda o’rganiladigan majburiyat huquqining umumiy qoidalari o’z mohiyatiga ko’ra barcha turdagi majburiyatlarga nisbatan bir xil...

This file contains 7 pages in DOCX format (47.6 KB). To download "majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi, vujudga kelish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: majburiyat huquqi tushunchasi, … DOCX 7 pages Free download Telegram