avstriya-vengriya imperiyasi

DOCX 6 pages 26.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

tarix fani o‘qituvchisi : tillayev dilmurod mavzu : xix asr oxiri — xx asr boshlarida avstriya-vengriya imperiyasi. italiya va bolqon davlatlari reja : 1.avstriya – vengriya imperiyasining tashkil topishi. 2.avstriya – vengriya imperiyasining ichki va tashqi siyosati. 3. xix asr oxiri – xx asr boshlarida italiya. 4. xix asr oxiri – xx asr boshlarida bolqon davlatlari. tayanch atamalar : 1867-yil, 3 ta umumimperiya vazirligi, 1884-yil favqulodda qonun, asdp, birinchi bolqon urushi, 1913-yil, 1870-yil 3-oktabr, piy ix, “irredentism”, xristo botev, bolgariya konstitutsiyasi, 1912-yil 28-noyabr. avstriya – vengriya imperiyasining tashkil topishi. avstriya-vengriya imperiyasi 1867-yilda avstriya va vengriyaning hukmron tabaqalari o'rtasidagi bitim asosida vujudga keldi. imperiyaning avstriya qirolligi tarkibiga chexiya, moraviya, galitsiya va bukovina, vengriya tarkibiga esa slovakiya, xorvatiya va transilvaniya kirgan. shu yilning o'zida imperiyaning yangi konstitutsiyasi qabul qilingan. unga ko'ra, imperiyaning umumiy hukmdori avstriya imperatori bo'lgan. imperator gabsburglar sulolasi vakili edi. sulola imperiyani 1867-yildan 1918-yilgacha boshqardi. imperiya tashkil etilgan paytda imperator …

2 / 6

aqqiyoti sur'atlarining sekinlashuviga sabab bo'ldi. 90-yillarda shahar aholisi butun avstriya-vengriya aholisining faqat uchdan birini tashkil qilardi. hatto imperiyaning eng rivojlangan qismi bo'lgan avstriyada ham qishloq aholisi ko'pchilikni tashkil etar edi. 1867-yilda tuzilgan avstriya-vengriya bitimi vengriyaning iqtisodiy jihatdan rivojlanishi uchun turtki bo'ldi. vengriya ko'miri bazasida metallurgiya tarmog'i rivojlana boshladi. lekin, vengriyaning asosiy sanoat tarmog'i oziq-ovqat sanoati bo'lib qolaverdi. 1898- yilda vengriyaning un tortish, vino tayyorlash, oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish bo'yicha imperiyadagi hissasi 47,3 foizni tashkil etdi. imperiyaning industrial tumanlari quyi avstriyada va chexiyada ishlab chiqarishning markazlashuvi va monopoliyalarning vujudga kelish jarayoni jadallik bilan bordi. xx asr boshlariga kelib ssuda kapitali, asosan, venadagi yirik banklarda to'plandi. avstriya hukumati ham bismarkdan o'rnak olib, 1884-yilda ishchilar harakatiga qarshi „favqulodda qonun" joriy etdi. qonun ishchilar harakatiga qarshi politsiya terrorining kuchaytirilishiga ruxsat berdi. 80-yillar oxiriga kelib, kasaba uyushmalari tarqatib yuborildi. ishchi gazetalarini nashr etish to'xtatildi. shunday bo'lsa-da, ishchilar kurashni davom ettirdilar. 1889-yilda esa avstriya sotsial- demokratik …

3 / 6

dilar. bu partiyalardan biri pangerman partiyasi, ikkinchisi esa xristian sotsialistlar partiyasi deb ataldi. ko'proq avstriyalik katoliklardan iborat bo'lgan xristian sotsialistlar partiyasi arboblari „buyuk germaniya" g'oyasini sinfiy tinchlikni targ'ib qilish, barcha ijtimoiy nizolarni inoqlik va muhabbat ruhida" hal qilishga da'vat qilish va antisemitizmni targ'ib qilish bilan qo'shib olib bordilar. biroq, hukmron doiralar slavyan xalqining milliy-ozodlik harakatini to'xtata olmadi. chex muxolifati chexiyaga ham siyosiy huquqlar berilishini talab qildi. hukumat bunga javoban ta'qib choralarini kuchaytirib yubordi. 1868-yilda hatto chexiyada qamal holati joriy qilindi. biroq, bu usul chex muxolifatini „sindira" olmadi. kurash davom etdi, nihoyat, 1880-yilda chexiyada sud va ma'muriy ishlar uchun ikki til joriy qilindi. 1882-yildan boshlab, praga universitetida ham o'qitish ikki tilda (nemis va chex) olib boriladigan bo'ldi. galitsiyadagi ukrain aholisi ham milliy zulm ostida edi. avstriya hukumati galitsiyadagi hukmron doiralar bilan bitim tuzib, o'lkani idora qilishda ularga rahbarlik rolini berdi. xix asrning so'nggi o'n yillarida milliy zulm yanada kuchaydi. zakarpatyedagi ukrain …

4 / 6

u bolqonda egallab olgan slavyan xalqlari yerlarida mustahkam o'rnashib olishga, rossiyaning bolqon yarimorolidagi ta'sirini keskin kamaytirishga jon-jahdi bilan harakat qilgan. avstriya-vengriyaning yakka o'zi bu vazifani uddasidan chiqa olmas edi. shuning uchun ham u germaniya bilan yaqinlashdi. o'z navbatida, germaniya ham bu yaqinlashuvdan manfaatdor edi. chunki, bu davrda germaniya buyuk davlatlar o'rtasida bo'linib bo'lgan dunyoni yana qayta bo'lishga intilayotgan edi. bu maqsadning ro'yobga chiqishi uchun germaniyaga, albatta, ittifoqchi zarur edi. natijada, 1879-yilda bu ikki imperiya o'rtasida ittifoq shartnomasi tuzildi. bu ikki imperiya, asosan, bolqon yarimorolidagi yerlarga ko'z tikkandi. avstriya-vengriya bu yerda slovyan xalqlarini o'ziga bo'ysundirishga, ularning mamlakatlarini esa mustamlakaga aylantirishga urinardi. ayni paytda, bolqonda turkiya katta mustamlaka hududlariga ega edi. slavyan xalqlari o'z milliy-ozodliklari uchun doimiy kurash olib borgan. bu kurashda ular rossiyaga tayangan. rossiya slavyan xalqlarining milliy-ozodlik kurashini qo'llab-quvvatlash barobarida o'zi ham bolqonda mustahkam o'rnashib olishga intilgan. binobarin, bu uch imperiyaning manfaatlari bolqonda surunkali to'qnashib turgan. avstriya-vengriyaning bolqonga nisbatan yuritgan …

5 / 6

ashi, uning rossiyaga qarshi urush e'lon qilishi mumkinligi haqidagi do'q-po'pisalari sabab bo'ldi.turkiya va italiya manfatlarining shimoliy afrikada to’qnashuvi oxir-oqibatda 1911-yilda ular o'rtasida urush kelib chiqishiga olib keldi. bu urushda turkiyaning yengilishi uni yanada zaiflashtirdi. bu omil janubiy slavyan xalqlarining turkiya zulmidan ozod bo'lishlari uchun olib borilayotgan kurashlarining yanada kuchayishiga qulay sharoit yaratgandi. bu qulay sharoitdan foydalangan bolqonning mustaqil davlatlari bolgariya, serbiya, chernogoriya va ularga qo'shilgan gretsiya tez orada bolqon ittifoqini tuzdilar. ittifoq 1912- yilda turkiyaga qarshi urush boshladi. bu urush tarixga „birinchi bolqon urushi" nomi bilan kirgan. bu urush bolqon slavyanlari va greklarning turkiya hukmronligidan ozod bo'lishi bilan tugadi. biroq, ittifoqchilar turkiyadan ozod etilgan hududlarni bo'lish masalasida o'zaro kelisha olmadilar. bunga bolgariyaning hammadan ko'p ulush olishga urinishi sabab bo'ldi. uning da'volari avstriya-vengriya tomonidan qo'llab-quvvatlandi. avstriya-vengriya shu yo'l bilan buyuk britaniya, fransiya va rossiya madadiga tayanayotgan bolqon ittifoqini buzib yubormoqchi edi. chunki, bu ittifoqning mavjudligi avstriya-vengriyaga bolqonda mustahkam o'rnashib olishga imkon …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avstriya-vengriya imperiyasi"

tarix fani o‘qituvchisi : tillayev dilmurod mavzu : xix asr oxiri — xx asr boshlarida avstriya-vengriya imperiyasi. italiya va bolqon davlatlari reja : 1.avstriya – vengriya imperiyasining tashkil topishi. 2.avstriya – vengriya imperiyasining ichki va tashqi siyosati. 3. xix asr oxiri – xx asr boshlarida italiya. 4. xix asr oxiri – xx asr boshlarida bolqon davlatlari. tayanch atamalar : 1867-yil, 3 ta umumimperiya vazirligi, 1884-yil favqulodda qonun, asdp, birinchi bolqon urushi, 1913-yil, 1870-yil 3-oktabr, piy ix, “irredentism”, xristo botev, bolgariya konstitutsiyasi, 1912-yil 28-noyabr. avstriya – vengriya imperiyasining tashkil topishi. avstriya-vengriya imperiyasi 1867-yilda avstriya va vengriyaning hukmron tabaqalari o'rtasidagi bitim asosida vujudga keldi. imperiyaning avstriya qi...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.2 KB). To download "avstriya-vengriya imperiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: avstriya-vengriya imperiyasi DOCX 6 pages Free download Telegram