huquqiy munosabatlar

PPTX 31 pages 90.0 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.0 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

powerpoint presentation huquqiy munosabatlar huquqiy munosabatlar ijtimoiy munosabatlarga huquq normalari ta’sir etishi natijasida yuzaga kelgan munosabatdir. masalan fuqarolik huquqi ta’siri natijasida fuqarolik huquqiy munosabat yuzaga keladi. ba’zi mutaxassislarning ta'kidlashicha: «huquqiy munosabatlar ijtimoiy munosabatlarning alohida turi emas, ya’ni ular mulkiy, mehnat, oilaviy, boshqaruv munosabatlari silsilasida mustaqil o‘rin tutmaydi: huquqiy munosabatlar faqat ularning yuridik shakli, tashqi ifodasi sifatida namoyon bo‘ladi. ijtimoiy munosabatlar huquqiy shaklga ega bo‘lishi mumkin, bunda ular huquqiy munosabatlar, deb ataladi. huquqiy munosabatlar quyidagi xususiyat va maxsus belgilar bilan tavsiflanadi: huquqiy munosabat – ijtimoiy tusdagi munosabat huquqiy munosabat – huquq normalarining insonlar xulq-atvoriga ta'siri natijasida vujudga keladigan munosabat. huquqiy munosabat – bu kishilarning o'zaro sub'ektiv huquqlar va yuridik majburiyatlar vositasidagi aloqalaridir. huquqiy munosabat – irodaviy munosabatdir. huquqiy munosabat – irodaviy munosabatdir. a) huquqiy munosabat – ijtimoiy tusdagi munosabat, ya'ni insonlar o'rtasidagi munosabat bo'lib, bu ularning faoliyati, xulq-atvori bilan bevosita bog'liqdir. masalan, mulkdor buyumga nisbatan ma'lum huquqlarga ega. biroq, bu huquqlar …

2 / 31

vujudga keladigan munosabat. huquq normasi bilan huquqiy munosabat o'rtasida uzviy bog’liqlik mavjud. hayotda faqat yuridik normalarda nazarda tutilgan huquqiy munosabatlargina mavjud. kishilar o’rtasidagi muayyan munosabatlarga huquqiy norma qo’llanilgach, ular huquqiy munosabatlarga aylanadi. v) huquqiy munosabat – bu kishilarning o'zaro subektiv huquqlar va yuridik majburiyatlar vositasidagi aloqalaridir. bu huquq normalari bilan mustahkamlangan huquq va majburiyatlar orqali amalga oshadigan aloqadir. subektiv huquq egasi – huquqdor, vakolatli shaxs; yuridik majburiyatlar egasi – majburiyat o’tovchi shaxsdir. har qanday huquqiy munosabatda huquq egasi va uning qarshisida majburiyat egasi mavjud bo’ladi. g) huquqiy munosabat – irodaviy munosabatdir. ma’lumki, huquqiy normalarda davlat irodasi ifoda etiladi. shu bilan birga huquqiy munosabat vujudga kelishi uchun uni ishtirokchilarining ham istagi, xohishi talab qilinadi. masalan, nikohga kirayotgan har ikki tomon o’z xohishini bildirishi lozim yoki oldi-sotti munosabati sotuvchi bilan xaridorning xohish-irodasi tufayligina amalga oshishi mumkin. ba’zi huquqiy munosabatlarda bir tomon irodani bayon etsa, yetarli hisoblanadi. bunday huquqiy munosabatlar, masalan, ma’muriy ishlar …

3 / 31

uriy ishlar yoki huquqni muhofaza etuvchi idoralar amri bilan qo’zg’atiladigan jinoyat ishlari bo’lishi mumkin. huquq sohalariga ko’ra, ya'ni huquq normalarining muayyan huquq sohasiga tegishliligiga qarab huquqiy munosabatlar quyidagi turlarga bo’linadi: davlat-huquqiy (konstitutsiyaviy) munosabatlar; fuqaroviy-huquqiy munosabatlar; jinoiy-huquqiy munosabatlar; mehnat-huquqiy munosabatlari; moliyaviy-huquqiy munosabatlar va hokazo. huquqiy munosabat ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari tengligi yoki hokimlik-bo'ysunish (ierarxik) tarzidaligiga qarab bu munosabatlar farqlanadi. tomonlar huquq va majburiyatlarining tengligiga asoslangan huquqiy munosabatlar, masalan, fuqaroviy-huquqiy, oilaviy-huquqiy munosabatlar ko'rinishida bo'lishi mumkin. hokimlik va bo'ysunish (ya'ni, avtoritar) mazmunidagi huquqiy munosabatlar, jumladan, jinoiy-huquqiy, ma'muriy-huquqiy munosabatlar shaklida bo'ladi. bunda bir taraf ustuvor huquqqa, hokimiyat vakolatlariga ega. ikkinchi taraf esa bo'ysunish holatida bo'lib, asosan majburiyat o'taydi. huquqiy munosabatlar o’z ichki tuzilishiga ko’ra quyidagi tarkibiy qismlar (elementlar) dan iborat a) huquqiy munosabatlarning subektlari (ishtirokchilari); b) huquqiy munosabatlarning obekti; v) huquqiy munosabatning mazmunini tashkil etuvchi subektiv huquq va yuridik majburiyatlar. huquqiy munosabatlar subektlari huquqiy normalar tufayli muayyan munosabatlar ishtirokchisi hamda subektiv huquq va yuridik …

4 / 31

sh orqali b) jamiyat va davlatning ijtimoiy-siyosiy hayotida (faoliyatida) ishtirok etish orqali v) xo'jalik va mulkiy munosabat bilan bog'liq faoliyatni amalga oshirish orqali huquqiy layoqat – shaxsning huquq normalariga muvofiq sub'ektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega bo'la olish qobiliyatidir. boshqacha aytganda, huquqiy layoqat jismoniy va yuridik shaxslarning sub'ektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega bo'lish imkoniyati, qonunda nazarda tutilgan turli munosabatlarga kirishi qobiliyatidir. umumiy huquqiy layoqat – har qanday shaxsning, yoki tashkilotning umuman huquq sub'ekti bo'laolish imkoniyatidir. bu imkoniyat tug'ilgan (tashkil topgandan) boshlab mavjud bo'ladi. sohaviy huquqiy layoqat – shaxs yoki tashkilotning u yoki bu huquq sohasida sub'ekt bo'la olish yuridik qobiliyati. turli huquq sohalarida sub'ekt bo'lish uchun har xil talablar belgilangan. maxsus huquqiy layoqat – muayyan lavozimni prezident, sudya, prokuror va h.k. egallash munosabati bilan vujudga keladigan huquqiy munosabatlarning ishtirokchisi bo'lish qobiliyati. bunday layoqat shaxsning muayyan huquq sub'ekti toifasiga mansub bo'lishi bilan ham bog'liq bo'lishi mumkin (masalan, huquqni muhofaza etish …

5 / 31

atti-harakati qaratilgan real ne'mat, aniq narsa, jarayon, harakatlar huquqiy munosabatning ob'ekti deb ataladi. huquqiy munosabatning obekti ma'naviy ijod mahsulotlari. moddiy olam ne'matlari. shaxsiy nomulkiy ne’matlar. huquqiy munosabat ishtirokchilarining xulq-atvori va uning oqibatlari. subektiv huquq huquqdor (vakolatli) shaxsning huquq normalari doirasida hamda muayyan yuridik faktlar asosida vujudga keluvchi xatti-harakati, fe'l-atvorining me'yoridir subektiv huquq o'z xatti-harakatlarini amalga oshirish yuzasidan bo'lgan huquqiy vakolatlar. bunga misol: mulkdor o'ziga tegishli mulkka nisbatan egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish huquqlariga ega ekanligidir; o'z harakatlarini sodir etish huquqi qonunchilik normalari yoki boshqa shaxslarning sub'ektiv huquqlari bilan cheklanishi mumkin. subektiv huquq o'zgalarning xatti-harakatiga bo'lgan huquqiy vakolat. bunda sub'ektiv huquq javobgar shaxs tomonidan muayyan harakatlar sodir etilgan taqdirdagina amalga oshadi. masalan, qarz shartnomasi bo'yicha pulni qaytarishni talab etish huquqi. subektiv huquq talab tarzidagi huquqiy vakolat. bu vakolatli davlat organiga murojaat etib, muayyan majburiyatning bajarilishini talab etish imkoniyatidir. masalan, sudga murojaat etib, aliment to'lanishini talab qilish huquqi. yuridik majburiyat huquqiy …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "huquqiy munosabatlar"

powerpoint presentation huquqiy munosabatlar huquqiy munosabatlar ijtimoiy munosabatlarga huquq normalari ta’sir etishi natijasida yuzaga kelgan munosabatdir. masalan fuqarolik huquqi ta’siri natijasida fuqarolik huquqiy munosabat yuzaga keladi. ba’zi mutaxassislarning ta'kidlashicha: «huquqiy munosabatlar ijtimoiy munosabatlarning alohida turi emas, ya’ni ular mulkiy, mehnat, oilaviy, boshqaruv munosabatlari silsilasida mustaqil o‘rin tutmaydi: huquqiy munosabatlar faqat ularning yuridik shakli, tashqi ifodasi sifatida namoyon bo‘ladi. ijtimoiy munosabatlar huquqiy shaklga ega bo‘lishi mumkin, bunda ular huquqiy munosabatlar, deb ataladi. huquqiy munosabatlar quyidagi xususiyat va maxsus belgilar bilan tavsiflanadi: huquqiy munosabat – ijtimoiy tusdagi munosabat huquqiy munosabat – huquq ...

This file contains 31 pages in PPTX format (90.0 KB). To download "huquqiy munosabatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqiy munosabatlar PPTX 31 pages Free download Telegram