jamiyat va davlatning kelib chiqishi

DOCX 11 стр. 53,1 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 53,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

2-mavzu. davlat va huquqning kelib chiqishi reja: 1.jamiyat tushunchasi va uning tuzilishi. 2. jamiyat mavjud bo’lishi shakllarining xilma-xilligi. 3. jamiyat rivojiga ta’sir etuvchi omillar. 4. davlatgacha bo’lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat. 5. davlat-jamiyat mavjud bo’lishining siyosiy-huquqiy shakli sifatida. 6. davlat va huquqning vujudga kelishi to’g’risidagi nazariyalar. 7. o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasida jamiyat, davlat va huquq masalalari. jamiyat so‘zining lug‘aviy ma’nosini tahlil qiladigan bo‘lsak, u “jam bo‘lish”, “uyushish” kabi tushunchalarni anglatadi. o‘z navbatida, jamiyat tushunchasiga tor va keng ma’noda yondashish mumkin. tor ma’noda jamiyat – bu kishilarning ma’lum bir maqsad yo‘lida birlashgan uyushmasidir. masalan, oila, siyosiy partiyalar, mehnat jamoalari, ijodiy uyushmalar va boshqalar. jamiyat – bu tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida vujudga kelgan ijtimoiy munosabatlar mahsuli. jamiyat – bu kishilar o‘rtasidagi o‘zaro turli xil (iqtisodiy, oilaviy, ma’naviy, jamoaviy, diniy va boshqa) munosabatlar va aloqalarning murakkab tizimi. o‘zbek tilining izohli lug‘atida jamiyatga quyidagicha ta’rif beriladi, ya’ni jamiyat – bu tarixiy taraqqiyotning ma’lum …

2 / 11

2012. –p.283.] aytish lozimki, jamiyatning o‘zi individlarning oddiy majmuasi emas. jamiyat – bu moddiy ne’matlarni ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va iste’mol qilish bilan bog‘liq kishilar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar va munosabatlarning mahsuli, murakkab ijtimoiy tizimdir. 2.2. jamiyat mavjud bo‘lisai shakllarining xilma-xilligi jamiyatning birinchi tabiiy bo‘g‘inini tashkil etuvchi institut – bu oiladir. oila tabiat qonunlariga ko‘ra yuzaga keladi va qon-qarindoshchilik asosida uyushgan kishilardan tashkil topadi. urug‘ esa bir nechta oilaning qon-qarindoshchilik asosida birlashishi va mulkni idora qilishi, umumiy, qarindoshchilik qoidalari asosida shakllanadi. bir necha urug‘larning qo‘shilishi oqibatida qabila, keyinchalik umumiy til, urf-odat kabi birlik asosida millat kelib chiqqan. siyosiy institutlarning eng dastlabkisi davlat hisoblanadi. davlat bilan bir vaqtda huquq ham yuzaga kelgan. jamiyat taraqqiyoti natijasida davlat bilan birga nodavlat tashkilotlar: kasaba uyushmalari, siyosiy partiyalar, turli-tuman ijtimoiy birlashmalar shakllanib borgan. kishilik jamiyatining ajralmas qismi va muhim elementi ijtimoiy hokimiyat hisoblanadi. hokimiyat jamiyatga hayot baxsh etib turuvchi, tizimga solib turuvchi elementdir. hokimiyat – bu …

3 / 11

imoiy-iqtisodiy, siyosiy tizimi) o‘zgarib borgan. ibtidoiy jamoa uzoq davr mobaynida urug‘chilik ko‘rinishida bo‘lgan va rivojlanishining mazkur bosqichida u ijtimoiy yoki boshqa qatlamlarga bo‘linmagan. asta-sekin jamiyat tuzilishi murakkablasha borgan sari, ya’ni iqtisodiy munosabatlarning o‘zgarishi bilan o‘zlarining manfaatlari, qiziqishlari va xususiyatlariga ega bo‘lgan ijtimoiy birlashmalar, guruhlar shakllana boshlagan. jamiyatni ijtimoiy, siyosiy institutlarsiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. kishilar – ijtimoiy mavjudot bo‘lib, ular ehtiyoj, manfaat va maqsadlariga ko‘ra birikmasdan yashay yoki mehnat qila olmaydi. bugungi kundagi jamiyat o‘ta murakkab ko‘rinishda bo‘lib, ularning ko‘pchiligi muayyan bir davlat asosida kishilarni birlashtirgan. 2.3. jamiyat rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar jamiyat doimo rivojlanishda bo‘ladigan tizimdir. jamiyatning rivojlanishiga bir qancha omillar ta’sir qiladi. adabiyotlarda ushbu omillarni sub’ektiv va ob’ektivga ajratish keng tarqalgan. ob’ektiv omillar kishilarning ongli faoliyati va irodasiga bevosita bog‘liq bo‘lmaydi, sub’ektiv omillar esa kishilar va turli ijtimoiy guruhlarning irodasi, manfaat va qiziqishlaridan kelib chiqadi. ob’ektiv omillar sifatida tabiatni, unda kechadigan jarayonlarni, aholining qaysi hududda yoki iqlim sharoitida yashashligini …

4 / 11

n bog‘lagan holda izohlaydi. sub’ektiv omillar sifatida xalq, ijtimoiy guruhlar va tarixiy shaxslarning ongli faoliyatini ko‘rsatib o‘tish mumkin. muayyan bir siyosiy partiya va kuchlarning hokimiyat tepasiga kelishi mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy jihatdan rivojlanishiga yoki tanazzulga uchrashiga sabab bo‘ladi. masalan, fashistlarning germaniyada hokimiyat tepasiga kelishi nafaqat ushbu mamlakat, balki dunyo hamjamiyati uchun ham juda katta talafotlarni keltirib chiqardi. aksincha, progressiv kuchlarning hokimiyat tepasiga kelishi jamiyatning rivojlanishida muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. o‘z navbatida, muayyan shaxslar ham jamiyatning tanazzulida, ham rivojlanishida muhim rol o‘ynashi mumkin. masalan, yuliy sezar, amir temur, zahiriddin muhammad bobur, napoleon va boshqalarning faoliyati nafaqat o‘z mamlakatlariga, balki dunyo miqyosida ham tarixning keyingi rivojlanishiga ta’sir o‘tkazgan. shuningdek, keng xalq ommasi ham jamiyat rivojida muhim rol o‘ynashi mumkin. turli xil qo‘zg‘olonlar, xalqning boshqa ko‘rinishdagi chiqishlari jamiyat hayotida muayyan o‘zgarishlarning ro‘y berishiga olib keladi. masalan, buyuk fransuz inqilobi va boshqalar. 2.4. davlatgacha bo‘lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat jamiyat shakllanishining …

5 / 11

quvish) choralari bilan ta’minlangan; 5) qoidalar man etish tavsifi (tabu tizimi)ga ega bo‘lgan, normalarning mazmunida huquq va majburiyatlar qat’iy belgilanmagan va boshqalar. ijtimoiy normalar bilan jamiyat hayotini tartibga solish insoniyat hayotida eng muhim yutuqlardan biri hisoblanadi. ularning barcha uchun qat’iy qilib o‘rnatilganligi va unga amal qilishning ta’minlanishi jamiyatni tartibga keltiradi. ibtidoiy jamiyatda mavjud bo‘lgan ijtimoiy hokimiyat oilaviy munosabatlarga asoslangan, chunki jamiyat tashkil topishining negizini urug‘ (urug‘ jamoasi), ya’ni haqiqiy yoki taxminiy qon-qarindoshlikka, shuningdek umumiy mulk va mehnatga asoslangan kishilarning jamoasi tashkil etgan. ijtimoiy hokimiyat va boshqaruv jihatidan ibtidoiy jamiyatning quyidagi xususiyatlarini ko‘rsatib o‘tish mumkin: · ibtidoiy jamoa tuzumida kishilarning urug‘ yoki qabilaga mansubligi ularning qon-qarindoshligiga qarab aniqlangan; · ijtimoiy hokimiyat to‘laligicha jamiyatning o‘ziga tegishli bo‘lgan, bunda urug‘ uchun eng muhim bo‘lgan masalalar yuzasidan boshqaruv qarorlari urug‘ a’zolarining umumiy yig‘inida qabul qilingan. boshqaruv ishlarida urug‘ning barcha katta yoshli a’zolari – erkaklar ham, ayollar ham teng ishtirok etganlar; · ibtidoiy jamoa tuzumida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyat va davlatning kelib chiqishi"

2-mavzu. davlat va huquqning kelib chiqishi reja: 1.jamiyat tushunchasi va uning tuzilishi. 2. jamiyat mavjud bo’lishi shakllarining xilma-xilligi. 3. jamiyat rivojiga ta’sir etuvchi omillar. 4. davlatgacha bo’lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat. 5. davlat-jamiyat mavjud bo’lishining siyosiy-huquqiy shakli sifatida. 6. davlat va huquqning vujudga kelishi to’g’risidagi nazariyalar. 7. o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasida jamiyat, davlat va huquq masalalari. jamiyat so‘zining lug‘aviy ma’nosini tahlil qiladigan bo‘lsak, u “jam bo‘lish”, “uyushish” kabi tushunchalarni anglatadi. o‘z navbatida, jamiyat tushunchasiga tor va keng ma’noda yondashish mumkin. tor ma’noda jamiyat – bu kishilarning ma’lum bir maqsad yo‘lida birlashgan uyushmasidir. masalan, oila, siyos...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (53,1 КБ). Чтобы скачать "jamiyat va davlatning kelib chiqishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyat va davlatning kelib chi… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram