milliy dinlar tushunchasi

PPTX 48 pages 237.1 KB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 237.1 KB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

powerpoint presentation 2-mavzu: reja: 1. milliy dinlar tushunchasi. 2. hinduizm, jaynizm, sikxizm .iudaizm 3. daochilik – falsafiy ta'limot 4. konfutsiylik ta'limoti va sintoizm 5.yahudiylik dinining vjudga kelishi. 1. milliy dinlar tushunchasi. milliy dinlar tushunchasi.kishilik jamiyati tarixida din shakllari turli-tuman bulgan. ammo har qanday din muayyan, konkret tarixiy sharoit va ijtimoiy munosabatlarga muvofiq holda paydo bo'lgan, o'zgargan hamda rivojlangan. din shakllarini shartli ravishda uchta asosiy guruhga bulish mumkin: urug'-qabila dinlari, milliy dinlar va jahon dinlari. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar yahudiylik hinduiylik konfutsiylik sintoizm daosizm 2. hinduizm, jaynizm, sikxizm, iudaizm h i n d u i …

2 / 48

ish sistemasiga qarshi paydo bo'lgan. uning ta'limotida 24 payg'ambarga, ayniqsa oxirgi payg'ambar vardxamana maxavariga sig'inish talab etiladi. jaynizmda jonning o'lmasligiga, uning bir moddiy shakldan ikkinchisiga ko'chib yurishiga ishonish markaziy o'rinni egallaydi. inson yer yuzida qiladigan har qanday xarakat va ish ana shu jon bilan tan birligida sodir bo'ladi deb qarash. jonni gunohdan saqlash uchun hayotda to'g'ri yo'lni tutmoq, ya'ni din targ'ib qiladigan barcha ta'limotlarga, talablarga so'zsiz itoat etish va e'tiqod qilish zarur. jaynizmda digambarlar va shvetambarlar nomli yo'nalishi ham mavjud. si k x i z m - (sikx – o'quvchi demakdir) xv asrning oxiri va xvi asrning boshlarida shimoliy-g'arbiy hindistonda hinduizmga qarshi yo'nalish sifatida paydo bo'lgan. u mayda xunarmand va savdogarlarningfeodal zulm va jamiyatning tabaqalanishiga qarshiligini o'zida aks ettirgan. xvi asrga kelib sikxlar jamoasiga dehqonlar ham qo'shila boshlaganlar va bu antifeodal harakatni quvvatlaganlaryu sikxizm monoteistik din hisoblanib, jamoa bo'lib birgalikda ibodat qilishni inkor etadi, ruhoniylikni tan olmaydi. moddiy olamdagi barcha …

3 / 48

ari bilan ataganlar. iudaizmning «muqaddas» kitoblar to'plamida hayvonlarni va o'simliklarni, tabiatdagi dahshatli, stixiyali kuchlarni, arvohlarni va boshqalarni e'zozlash izlari bor. iudaizm ta'limotiga ko‘ra yaxudiylarning misrdagi asirlik davrida muso bu xalqning haloskori sifatida xudo tomonidan yuborilgan. u yaxudiy xalqini yaxve (yaxudiylar xudosi) yordamida misrdan olib ketadi. yaxva musoga sino tog‘ida dastlab 10 vasiyat bitigini taqdim etgan. so‘ng unga yaxudiylik dinining boshqa muqaddas kitoblari xam yuborilgan. muso yaxvaning so‘zi – muqaddas kitoblar mazmunini yaxudiylarga yoya boshlaydi. shu tariqa yaxva yaxudiy x lqini ikkinchi marta tanlagan. (birinchi marta ibroxim bilan ahdlashuv tuzgan, deb ta'lim beradi, yaxudiy ruxoniylari). hindistonda shivaizmning o’n uchga yaqin asosiy oqimlari mavjud. shivachilar orasida asosiy oqim sifatida tridandinalar (uch tayoqlilar) va smartlar (smriti so’zidan – haqqoniy rivoyatlar)ni aytib o’tish mumkin. тridandinalarning markazi varanasi bo’lib, unda tarkidunyochilikda hayot kechiradilar. smartlarning bir qismi rohiblikda, yana bir qismi – dunyoviylik holatida yashaydilar. ushbu oqimlarning har ikkalasi ham faqat braxmanlarnigina o’z saflariga qabul qiladilar. …

4 / 48

hni qabila tillariga juda yaqin bo’lgan, hind- yevropa tillaridan kelib chiqqan tilda gaplashar edilar. harbiy jihatdan katta mahoratga ega bo’lishlari bilan birga she’riyatga ham usta edilar. shu yo’l bilan ular bu mintaqada mavjud dunyoqarashni o’zlari xohlagan tarafga o’zgartira oldilar. ular o’zlari bilan muqaddas yozuvlari – vedalar (sanskr. – muqaddas bilim)ni ham olib kelgan edilar. vedalar tarkibiga turli davrlarda yozilgan bir necha kitoblar kirgan bo’lib, ular o’z ichiga ibodat, marosimlar, falsafiy ta’limotlar, tarixiy xabarlarni olgan edi. vedalar to’rt yirik to’plamdan iborat. veda xudolari. vedalarda xudolar – osmon xudolari, quyosh xudolari, havo xudolari, yer xudolari, ayol xudolar kabi xudolar toifasi haqida madhiyalar bayon etilgan. osmon xudolari. ular sirasiga dyaus, varuna, indra kabi turli osmonlarni boshqarib turuvchi xudolar kiradi. biroq, varuna keyinchalik suv va dengizlar xudosiga aylanib ketgan. quyosh xudolari. rigvedada quyosh energiyasining turlicha namoyon bo’lishidan besh xudo yuzaga kelganligi haqida so’z yuritilgan. ularning eng qadimiysi mitra («do’st») dir. surya quyoshning yorqinroq namoyon …

5 / 48

ib qoldi. bu qo’shiqlar hali o’zgarishga uchramay, muqaddas til va muqaddas matnlar paydo bo’ldi. nihoyat, bu tilni o’rganish uchun kishilar alohida guruhlar tuzib, maxsus vaqt ajratdilar. natijada o’z hayotlarini ibodat qilish, ilohiyot ilmini o’rganish, murakkab marosimlarni o’tkazish va xalq ruhoniy hayotini boshqarishga bag’ishlagan braxmanlar kastasi (tabaqasi) vujudga keldi. dinga xos bo’lgan xususiyatlardan biri – ilohiy tilning o’zgartirib bo’lmasligidir. хuddi shu bir tilning eskirib amaldan qolishi va faqat muqaddas tilga aylanib qolishi braxmanizmning kelib chiqishiga sabab bo’lgan omillardan biridir. vedalar > rigveda– «madhiyalar vedasi» samaveda– «qo’shiqlae vedasi» yajurveda– «qurbonliklar vedasi» atharvaveda– «afsun va jodular vedasi» hinduizm asosan, hindistonda tarqalgan bo’lib, mamlakat aholisining 83%, ya’ni 650 mln. kishi shu dinga e’tiqod qiladi. hinduizm e’tiqod qiluvchilar soni jihatidan jahonda uchinchi o’rinda turadi. barcha hinduistlarning soni 700 mln.ni tashkil etadi. yirik jamoalar bangladeshda (12 mln.), indoneziyada (3,6 mln.), shri lankada (3 mln.), pokistonda (1,5 mln.), malayziyada (1 mln.), aqshda (0,5 mln.), butanda (0,3 mln.) …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlar tushunchasi"

powerpoint presentation 2-mavzu: reja: 1. milliy dinlar tushunchasi. 2. hinduizm, jaynizm, sikxizm .iudaizm 3. daochilik – falsafiy ta'limot 4. konfutsiylik ta'limoti va sintoizm 5.yahudiylik dinining vjudga kelishi. 1. milliy dinlar tushunchasi. milliy dinlar tushunchasi.kishilik jamiyati tarixida din shakllari turli-tuman bulgan. ammo har qanday din muayyan, konkret tarixiy sharoit va ijtimoiy munosabatlarga muvofiq holda paydo bo'lgan, o'zgargan hamda rivojlangan. din shakllarini shartli ravishda uchta asosiy guruhga bulish mumkin: urug'-qabila dinlari, milliy dinlar va jahon dinlari. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga...

This file contains 48 pages in PPTX format (237.1 KB). To download "milliy dinlar tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlar tushunchasi PPTX 48 pages Free download Telegram