qadimgi italiya

DOCX 19 pages 46.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

18-mavzu. qadimgi italiya. reja: 1.qadimgi rimning o’rganilish tarixi, manbalari 2. rim tarixini davrlashtirish 3. apennin yarim orolining qadimgi aholisi tayanch iboralar: nobillar, senator, fastlar, pontifik, katon, sezar, tasit, arundel, pektor, siseron, polibiy. rim tarixshunosligi eramizdan avvalgi 11 asrdan boshlangan, bu davrda rim davlati o’rta dengiz mamlakatlari o’rtasida eng qudratli davlat bo’lib qolgan. rimning yunonistonni va ellinistik davlatlarni zabt qilishi rimda yunonlar ta’sirining kuchayishiga sabab bo’lgan. rim shaharlarida qul va asirlar ichidan chiqqan bilimli kishilar paydo bo’lgan. rim nobillari (zadogon senatorlar) yunon tilini, yunon ilmfani va san’atini bilishga majbur bo’lgan. biroq rim jamiyati ellinistik dunyo madaniyatini o’ziga to’la o’zlashtirib, singdirib olgan emas. u bu madaniyatdan rim davlati hayotiga, uning an’analari va ahloq-odob normalariga yaqin bo’lgan tomonlarinigina qabul qilgan. rim davlatining yuzaki qudratini mafkuraviy jihatdan mustahkamlash ehtiyoji yilnomachilarning dastlabki tarixiy-adabiy asarlarini yaratishlariga sabab bo’lgan. rimning ilk tarixchilari rimning haqiqiy tarixini bunyod qilish to’g’risida bosh qotirib ko’rmaganlar. ular faqat amaliy maqsadni o’tmishdan zamondoshlarga …

2 / 19

iy bayramlar o’tkazilgan kunlar qayd qilingan. fast ilk respublika boshlarida (er.av 6-4 asrlarda) poydo bo’lgan bo’lsa kerak. gallar istilosi vaqtida (er av 390 y ) bu qadimgi yozmalar yo’q qilib yuborilgan. boshqa bir manba kohinlarning ob-hova to’g’risidagi yozmalaridir. bosh kohin o’zi bino qilgan uyning devoriga har yili oq taxta osib qo’yar va ko’p chilik diqqatiga sazovar hodisalarni tabiiy ofatlar, quyosh, oy tutilishini, urush boshlagan va tugagan kun va hokazalar. er av taxminan 130 yili bosh kohin-bosh pontifik publiy musiy ssevola qo’l ostidagi pontifik-kohinlarning barcha yozmalarini umumiy bitta yozmaga jamlab «buyuk yilnomalar» nashr qilgan. qisqacha yilnomalarni halqning og’zaki ijodi to’ldirishi, kengroq ta’riflab berishi mumkin bo’lsa-da, og’zaki poeziya yodgroliklarning ko’pchiligi yo’qolib ketgan. rim tarixiga doir dastlabki manbalarning xususiyatlari er av 3-2 asrlardagi tarixchilarning asarlari harekteriga ham ta’sir qiladi bu tarixchilarni odatda katta yilnomachilar deb atash rasm bo’lgan. siseroning aytishicha «ular qisqa qilib yozishni bayonotning birdan- bir fazilati deb bilib, faqat kunlar,kishilar,voqyeya va …

3 / 19

keltirgan parchalar va bayonlaridagina bizgacha yetib kelgan. katon o’z asari har xil italiy jamoalarining tarixini tasvirlangan. katon manbalarga jiddiy e’tibor bilan yondoshgan: u pontifiklarning yilnomalaridan, yilnomachilarning asarlaridan, o’zining shaxsiy kuzatishlaridan, ko’rgan-bilgan kishilarning hikoyalaridan va og’zaki naqllardan foydalangan. katon puni urushini bayon qilishdan avval urush harakatlari bo’lgan joylarni borib ko’rgan, karfagenning davlat tuzumini o’rgangan. tarixiy ma’lumotlar bilan geografik ma’lumotlar o’rtasidagi bog’lanishni ko’zdan kechirgan. uning asarlarida ma’lum darajada ilmiy elementlar bor. shunday bo’lsa ham katonning asarlari adabiyot ta’siridan holi emas. katonshunos korneliy nepotning aytishicha, u «italiya va ispaniyada ajoyib ko’ringan voqyealarni» yozgan, ya’ni ertaklardan va afsonaviy materiallardan foydalangan. katonning «boshlang’ichlar»i yilnomachilarning odatdagi asarlaridan farq qiladi. katon «har bir italiya davlatining qayerdan kelib chiqqanligini» ta’riflab bergan, ya’ni italiyadagi qabilalar va shaharlarning tarixini bayon qilib, rim qudratida italiyaning tutgan o’rnini ko’rsatgan. uning asarlaridagi yana bir xususiyat shundan iboratki, unda lashkarboshilari va davlat arboblarining nomlari tilga olinmagan. er.avv. 11 asrning 2-yarmida polibiy «umumiy tarix»ni yozgan. …

4 / 19

bu biryoqlamalik er.avv. 1 asr siyosiy guruhlarining kurashini aks ettiradi. siyosiy arbob, ajoyib notiq, yurist, adib bo’lmish mark tulliy siseronning asarlari er.avv. 1 asr tarixini o’rganishda muhimdir. siseron meros qilib nutqlar, xatlar, falsafa va tarixdan traktatlar qoldirgan. er av 1 asrda yashagan yana bir tarixchi gay krisp sollyustiy g’oyaviy jihatdan ham, uslubiy jihatdan ham tamomila boshqacha asarlar qoldirgan. u sezer tarofdori bo’lib, uning konsulligida bir qancha muhim lavozimda bo’lgan. sezerning o’limidan keyin sallyustiy siyosiy faoliyatini tashlab, qolgan butun umrini tarixiy asarlarga yaratishga bag’ishlagan. u «sezerga xatlar», «katilina fitnasi», «yug’urta urushi» va «tarix» asarlarini yozgan. «tarix» ning ayrim parchalarigina bizgacha etib kelgan. sallyustiy bu asarlarda respublika tarofdorlarining, ya’ni nobillar bilan plebs o’rtasidagi mavqyeni egallagan o’rtacha badavlat doiralarning mafkurasi sifatida maydonga chiqqan. sezarning «gall urushlari haqidagi yozmalar» nomli xotiralari uning eng muhim tarixiy asaridir. bu asar er av 51 yilda nashr qilingan. er av 52-51 yy voqyelarni «yozmalar» ning 8 kitobida sezerning …

5 / 19

a» degan asar yozgan, bu asar to’la ravishda bizga yetib kelgan. prinsipat davrida o’z zamoni va rim respublikasining so’nggi asr tarixini yozgan lotin va yunon adiblari yashagan. o’zlari yashagan zamondagi siyosiy hayotni tasvirlab asar yozgan dastlabki lotin mualliflaridan biri velley paterkuldir (taxm. er.avv. 20 va er. 30-yy). harbiy xizmatchi hamda avgustning o’gay o’g’li va vorisi bo’lmish tiberiyning yaqin kishisi velley rimning o’tmish tarixiga qisqacha obzor berib, avgust prinsipiati va u idora qilgan dastlabki yillarning harbiy va siyosiy tarixini xayrihohlik bilan mufassal bayon qilgandir. iosif flaviyning (taxm. 37-90-yy) adabiy faoliyati er. 1 asriga mansubdir. ellinlashgan yahudiy zadogonlaridan chiqqan, rimga qarshi qo’zg’olonda ishtirok qilgan iosif flaviy keyinchalik rimliklar tomoniga o’tib ketib imperator vespasianning yaqin kishisi bo’lib qolgan. iosif flaviy yunon tilida «yahudiylar urushi tarixi», «tarjimai hol» va «yahudiylar arxeologiyasi»ni yozgan. iosif flaviy o’z asarlarida o’z vatanining ellinistik va rim davri tarixini mufassal tasvirlagan. korneliy tasit (taxm 54-120-yy) bu davrning eng mashhur tarixchilaridandir. …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi italiya"

18-mavzu. qadimgi italiya. reja: 1.qadimgi rimning o’rganilish tarixi, manbalari 2. rim tarixini davrlashtirish 3. apennin yarim orolining qadimgi aholisi tayanch iboralar: nobillar, senator, fastlar, pontifik, katon, sezar, tasit, arundel, pektor, siseron, polibiy. rim tarixshunosligi eramizdan avvalgi 11 asrdan boshlangan, bu davrda rim davlati o’rta dengiz mamlakatlari o’rtasida eng qudratli davlat bo’lib qolgan. rimning yunonistonni va ellinistik davlatlarni zabt qilishi rimda yunonlar ta’sirining kuchayishiga sabab bo’lgan. rim shaharlarida qul va asirlar ichidan chiqqan bilimli kishilar paydo bo’lgan. rim nobillari (zadogon senatorlar) yunon tilini, yunon ilmfani va san’atini bilishga majbur bo’lgan. biroq rim jamiyati ellinistik dunyo madaniyatini o’ziga to’la o’zlashtirib, singdiri...

This file contains 19 pages in DOCX format (46.5 KB). To download "qadimgi italiya", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi italiya DOCX 19 pages Free download Telegram