perspektiv masshtablarning amaliy tatbiki

PDF 9 pages 316.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 316.4 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

2-amaliy mashg‘ulot mavzu: perspektiv masshtablarning amaliy tatbiqi. tekis shakllarning perspektivasi. o'quv mashg'ulotining maqsadi: talabalarning perspiktiv masshtablar haqidagi bilimini boyitish, tekis shakllarning perpiktivasini va zinaning perspiktivasini chizishni o'rgatish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallar perspektiv masshtablar. kartinaning haqiqiy kattalik masshtabi - kartinadagi o'lchov birligining asli (natura) dagi o'lchov birligiga nisbatan hisoblanadi. kartinada ufq chizig'ini tik turgan odamning ko'zlari balandligi orqali o'tadigan sathdan o'tkazish qabul qilingan. uning balandligi ssi=1500 mm atrofida olinadi. kartinaning asosi (eni) kenglik masshtabi, vertikal tomoni balandlik masshtabi, kartinaning burchagi (o nuqta) dan p bosh nuqtaga tomon chizilgan op masofa chuqurlik (yoki ichkarilik) masshtabi deyiladi. kartinada perspektiv masshtabni koordinatalar bilan bog'lab o'rganish yaxshi samara beradi. kenglik masshtabini x, balandlik masshtabini z va chuqurlik masshtabini y deb belgilab, xonaning perspektivasi chizib ko'riladi (2.1- rasm). demak, perspektivada koordinatalar bilan bog'liq bo'lgan yasashlarni osonlashtirish va tezlashtirish maqsadida perspektiv masshtablar deb …

2 / 9

'rlar yasaladi. bu to'rni to'r-transparant ham deyishadi. a nuqtadan xonaning ichki devoiri abce yasaladi. xona ichida ixtiyoriy joyda, xohlagan balandlikda olingan mm, kesma tahlil qilinsa, u 1,5 m ichkarida, xonaning chap devoridan 2,25 m uzoqlikda balandligi 2 m ga teng ekan. shu tartibda xona ichidagi barcha jihozlar to'rlar yordamida aniqlanadi. kvadrat to'rlardan foydalanib, uy jihozlarining perspektiv tasvirlarini ham yasash mumkin. perspektivada narsalarning tasvirini yasashdan oldin kartina uchun o'lchov birligi, ya'ni masshtab tanlanadi, agar berilgan bo'lsa u aniqlanadi. ma'lumki, har qanday hajmli narsa uch o'lchovli bo'lib: kenglik, balandlik va chuqurlik (ichkarilik) masshtablari orqali aniqlanadi va ularning perspektiv tasvirlari yasaladi chuqurlik masshtabi. perspektivada barcha yasahlar chuqurlik masshtabi yordamida amalga oshiriladii. masalan, kartinaga perpendikular ab kesmani teng uch qismga bo'lish uchun d1 yoki d2 nuqtadan foydalaniladi. 2.1-rasm 2.2-rasm 2.2-rasm, b ga e'tibor berilsa, bab1 to'g'ri burchak tomonlari 45° burchak ostidagi chiziqlar orqali bir xil kattalikdagi kesmalarga bo'lingan. xuddi shu usul perspektivada ham qo'llaniladi …

3 / 9

lsa, ab ning to'liq uzunligidan (abi), pd/2 (yarim distansion) masofadan foydalanib ab ning perspektivasi yasaladigan bo'lsa, ab ning teng yarmidan (abi/2), pd/4 (chorak distansion) masofa tadbiq etilsa, ab ning choragidan (abi/4) foydalaniladi. har uchala vaziyatda ham yasashlar b nuqta orqali o'tmoqda, ya'ni b nuqta o'z o'rnida tasvirlanmoqda. kenglik masshtabi. 2.4-rasm, a ga razm solinsa, k va h tekisliklarga nisbatan parallel bo'lgan a,b, kesma ufq chizig'i tomon qisqarib, ab vaziyatga keltirilganligini ko'ramiz. kartina asosiga parallel to'g'ri chiziqning ufq chizig'i tomon qisqarib borishi kenglik mashtabi deyiladi. kartina asosiga parallel ab kesmani o'zaro teng uch qismga bo'lishni ko'rib chiqaylik (2.4-rasm, b). buning uchun a va b nuqtalar p bilan tutashtirilib, kartina asosida uning haqiqiy uzunligi a1b1 aniqlanadi. a1b1 teng uchga bo'linadi va undagi 11, 21 nuqtalar p bilan tutashtiriladi. shunda perspektivadagi ab kesma teng uch qismga bo'linadi. ushbu kenglik masshtabi haqidagi ma'lumotlar keyingi mavzularda to'ldirilib boriladi. 2.4-rasm. balandlik masshtabi. kartinaning vertikal yon tomoniga …

4 / 9

1 nuqtalar bilan tutashtiriladi. 2.6-rasm. 4. chiziqlarnhig o‘zaro kesishishidan oltiburchakning hosil bo‘lgan o markazi va boshqa nuqtalari aniqlab olinadi. 5. 3 va 4 hamda 5 va 6 nuqtalar o‘zaro tutashtirilsa, oltiburchakning perspektivasi yasaladi (2.6-rasm). vertikal tekislikda oltiburchakning perspektivasini yasash uchun p dan vertikal chiziq chizib, unda f1 va f2 nuqtalar belgilab olinadi. o nuqtadan vertikal chiziq chizib, unda o1=o2 kesma olinadi hamda ular f1 va f2 nuqtalar bilan tutashtiriladi. hosil qilingan nuqtalar tutashtirilib, oltiburchakning perspektiv tasviri hosil qilinadi (2.7-rasm, a). 2.7-rasm, b da oltiburchakning perspektivasini p va d2 yordamida yasash ko‘rsatilgan. 2.7-rasm aylananing perpektivasi. aylanaga ko‘rish nuqtasi s orqali qaralganda ko‘rish nurlari konus yasovchilari, s konus uchi va aylana konus asosi deb faraz qilinadi. shunda konus yasovchilarining kartina bilan kesishishidan egri chiziq hosil bo‘ladi. aylana perspektivasini yasashning eng qulay usuli uni sakkizta nuqtasi orqali bajarish hisoblanadi. shuning uchun avval aylana tashqarisiga kvadrat chizib olinadi va uning diagonali o‘tkaziladi. shunda aylana …

5 / 9

niqlanadi va undan ab ga parallel chiziq chizib, bp da e nuqta topiladi. ae diagonal ham o‘tkaziladi va kvadratning markazi o nuqta belgilanadi. op chiziqda 1 va 2, ufq cizig‘iga parallel bo‘lgan chiziqda 3 va 4 nuqtalar belgilanadi. 1 nuqta orqali 1a yoki 1b radiusda yarimaylana chizilib, yarimkvadrat yasaladi. yarimdiagonallar yarimaylana bilan kesishib, hosil bo‘layotgan nuqtalardan kartina asosiga perpendikular chiziqlar o‘tkaziladi va bu nuqtalar p bilan tutashtiriladi. shunda kvadrat diagotiallarida 5, 6, 7 va 8 nuqtalarning o‘rinlari aniqlanadi. barcha aniqlangan nuqtalar o‘zaro ravon tutashtiriladi 2.9-rasm). 2.8-rasm 2.9-rasm geometrik jismlarning perspektivasi ma’lumki, har qanday geometrik jism (figura) ko‘pyoq bo‘lsa, u uchburchak, to‘rtburchak, oltiburchak kabi tekis shakllardan taslikil topgan bo‘ladi. tekis shakllarning perspektiv tasvirlarini yasash o‘rganib olingan bo‘lib, endi, ko‘pyoqlarning perspektiv tasvirlarini bajarish o‘rganiladi. kubning perspektivasi. h dagi kub ikki yon yoqlari bilan kartinaga parallel va perpendikular joylashgan. uning ustki va ostki asoslari kvadratning perspektivasini yasash kabi bajariladi. ikkala kvadrat tasvirlari burchaklari …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "perspektiv masshtablarning amaliy tatbiki"

2-amaliy mashg‘ulot mavzu: perspektiv masshtablarning amaliy tatbiqi. tekis shakllarning perspektivasi. o'quv mashg'ulotining maqsadi: talabalarning perspiktiv masshtablar haqidagi bilimini boyitish, tekis shakllarning perpiktivasini va zinaning perspiktivasini chizishni o'rgatish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallar perspektiv masshtablar. kartinaning haqiqiy kattalik masshtabi - kartinadagi o'lchov birligining asli (natura) dagi o'lchov birligiga nisbatan hisoblanadi. kartinada ufq chizig'ini tik turgan odamning ko'zlari balandligi orqali o'tadigan sathdan o'tkazish qabul qilingan. uning balandligi ssi=1500 mm atrofida olinadi. kartinaning asosi (eni) kengli...

This file contains 9 pages in PDF format (316.4 KB). To download "perspektiv masshtablarning amaliy tatbiki", click the Telegram button on the left.

Tags: perspektiv masshtablarning amal… PDF 9 pages Free download Telegram