umurtqa pog'onasi

DOCX 4 pages 1.2 MB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-ma]ruza. umrqa pog`anasi.ko`krak qafasi ,chanoq suyagi .oyoq va qo`l suyaklari umurtqa pog`anasi.ko`krak qafasi reja : 1.odam umurtqa pog`anasining tuzilishi. 2.inson ko`krak qafasi haqida umumiy ma`lumot. 3.chanoq (yoki chanoq kamari) suyaklari umurtqa pog’onasi. gavda orqa tomonda bo’yindan chanoqdacha uzunasiga ketgan egatcha bilan ikkita simmetrik nimtaga bo’linadi. odam gavdasini bukkanida orqaning shu egatchasida biri ikkinchisining tagida joylashgan suyak dumboqlari turtib chiqib turadi. bular umurtqa pog’onasini hosil, qiluvchi suyaklar, ya’ni umurtqalarning o’simtalaridir; chanoqda egatcha bilinmay ketadi va kengayib, ponasimon uchburchakli yuzani hosil qiladi, shu yuzaning tagi paypaslab ko’rilsa, suyak asosi qo’lga botadi; bu uchburchak umurtqa pog’onasining pastki qismi — do’mg’azaga turri keladi. umurtqa pog’onasi butun skeletning asosiy o’qi bo’lib, skeletning ustki qismini pastki qismi bilan birlashtirib turadi va egiluvchan toq suyak tuzilmasidan iborat bo’ladi, umurtqa pog’onasi ayrim suyaklar umurtqalardan tashkil topgandir, umurtqalarning ko’pchilik hajmi harakatchan tarzda bir-biri bilan birlashgan, lekin ba’zi joylarda, masalan dumg’azada ular bir-biri bilan qo’shilib, bitib ketgan (9-rasm). umurtqa pog’onasi …

2 / 4

; dum oldinga qarab egilgan va kichik chanoq organlari deb atalmish ichki organlar bilan bog’langan bo’ladi. shunday qilib, umurtqa pog’onasi 7 ta bo’yin, 12 ta ko’krak, 5 ta bel, 5 ta dumg’aza va 4—5 ta dum umurtqalaridan iborat bo’ladi va sho’nga yarasha bo’yin, ko’krak, bel, dumg’aza xamda dum bo’limlariga bo’linadi. umurtqa pog’onasiiing uzunligi butun tana uzunligining 40% ni tashkil etadi. pastga tomon nagruzka ortib boradigan bo’lganligi munosabati bilan past tomonda ayrim umurtqalar birmuncha kattaroq bo’lib boradi; eng mayda umurtqalar bo’yin umurtqalaridir, ko’krak umurtqalari pastga tomon kattalashib boradi, bel umurtqalari xammadan yirik bo’ladi. bel umurtqalari dumg’azaga tayanib turadi, dumg’aza uchburchakli ponasimon suyakdan iboratdir, bu ponaning uch tomoni pastga qarab turadi; shu tomoni dumg’azaning uchi deb ataladi. undan keyin umurtqa pog’onasiiing pastki qismi — dum kismi keladi, dum qismi dumg’azaning guyo pastdagi davomini xosil qiladi va bir-biriga qo’shilib ketgan 4—5: ta suyak tanachalaridan iborat bo’ladi; dumning pastki ingichka uchi oldinga bukil-gan bo’lib, …

3 / 4

rdan pastda yotuvchi yuqori qismining xamisha qavariq. shaklda bulishini belgilab beradi. ko’krak qafasi deb ana shu qismi aytiladi (10- rasm). ko’krak qafasi suyak tog’aylardan iborat harakatchan tuzilma bo’lib, o’pka, yurak va ba’zi boshqa ichki organlarni uzida sak.laydigan joy xizmatini bajaradi. ko’krak qafasining yukrri qismida — oldingi, orqa va yon tomonlarida yelka kamari skeleti va muskulaturasi joylashgan bo’lib, bular ko’krak qafasi va umurtqa pog’onasiga harakatchan tarzda birikkan. yelka kamarining skeleti bilan muskulaturasi mustaqil xolda harakat qiluvchi sistemadir, ko’krak qafasi o’nga tayanch xizmatini o’taydi. maxsus muskullar tomonidan harakatga keltiriladigan ko’krak qafasi nafas harakatlarida aktiv ishtirok etadi. ko’krak qafasi past tomoni kesilgan va sagittal (oldingi-orka) yo’nalishda siqilgan, uchi bilan yuqoriga qarab turadigan tuxum shakliga egadir. uni 12 ta ko’krak umurtqalari, qovurg’alar va tush suyagi xosil qiladi. qovurg’alar uzun, yassi, bukik suyaklardan iborat bo’lib, deyarli parallel xolda va bir-biridan ma’lum masofada yotadi. odamda 12 juft qovurg’a bo’ladi, ular tartib bilan: i qovurg’a, iii qovurg’a …

4 / 4

iga esa x qovurg’a tog’ayi birikadi (10-rasm.) shunday qilib, o’ng va chap tomonda vii, viii, ix va x qovurg’alarning tog’aylari birlashib, qovurg’a ravog’i deb ataladigan harakatchan tog’ay chetini xosil qiladi. o’ng va chap qovurg’a ravoqlari birgalikda k,orin usti burchagini tashkil etadiki, plastik jixatdan bu katta axamiyatga ega bo’ladi. xi va xii qovurg’alar to’sh suyagiga birikmaydi, ularning erkin uchlari muskullar orasida yotadi, shuning uchun ham bu qovurg’alar qimirlab turadigan yoki adashgan qovurg’alar deyiladi. to’g’ridan-to’g’ri to’sh suyagiga kelib birikadigan ustki yettita qovurg’a chin qovurg’alar, qolgan beshta qovurg’a soxta qovurg’alar deb ataladi; shunday qilib, xi va xii kovurralar bir vaqtning o’zida ham soxta, ham qimirlab turadigan qovurg’alar deyiladi. to’sh suyagi ko’krakning oldingi yuzasi o’rtasida yetadigan yassi toq suyak bo’lib, badanda yaxshi sezilib turadi. umurtqa pog’onasi bilan bitta sagittal (oldingi-orqa) tekislikda, vertikalga nisbatan sal yotiq xolatda — ustki uchi bilan orqaga, pastki uchi bilan oldinga qaragan xolatda — yotadi va vertikal bilan 20—30 gradusli …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umurtqa pog'onasi"

2-ma]ruza. umrqa pog`anasi.ko`krak qafasi ,chanoq suyagi .oyoq va qo`l suyaklari umurtqa pog`anasi.ko`krak qafasi reja : 1.odam umurtqa pog`anasining tuzilishi. 2.inson ko`krak qafasi haqida umumiy ma`lumot. 3.chanoq (yoki chanoq kamari) suyaklari umurtqa pog’onasi. gavda orqa tomonda bo’yindan chanoqdacha uzunasiga ketgan egatcha bilan ikkita simmetrik nimtaga bo’linadi. odam gavdasini bukkanida orqaning shu egatchasida biri ikkinchisining tagida joylashgan suyak dumboqlari turtib chiqib turadi. bular umurtqa pog’onasini hosil, qiluvchi suyaklar, ya’ni umurtqalarning o’simtalaridir; chanoqda egatcha bilinmay ketadi va kengayib, ponasimon uchburchakli yuzani hosil qiladi, shu yuzaning tagi paypaslab ko’rilsa, suyak asosi qo’lga botadi; bu uchburchak umurtqa pog’onasining pastki qismi — do’...

This file contains 4 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "umurtqa pog'onasi", click the Telegram button on the left.

Tags: umurtqa pog'onasi DOCX 4 pages Free download Telegram