statisik kuzatish

PDF 13 стр. 211,7 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 211,7 КБ

Тип файла PDF

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

2-мавзу: статистик кузатиш 2.1. статистик кузатиш моҳияти ва ахамияти оммавий жараёнларни статистика жиҳатидан ўрганиш, яъни бир турли ҳодисалар ва уларнинг белгилари орасидаги боғланишларни миқдорий ифодалаб уларнинг тўпларида намоён бўладиган статистик қонуниятларни аниқлаш учун дастлаб улар ҳақида, ўрганилаётган объектлар тўғрисида бошланғич маълумотлар ёки бошқа сўз билан айтганда хом статистик материалларни тўплаш керак. мана шу жараён статистик кузатиш деб аталади. кузатиш сўзи қуйидаги луғавий маънога эга: 1) бирор нарса ( предмет, объект )ни билиш, аниқлаш мақсадида синчиклаб кўздан кечириш; 2) бирор нарса ёки кимсани зимдан қараб текшириб туриш, таъқиб қилиш; 3) воқеаларни ўрганиш, текшириш, бирор нарса ёки мақсадни назарда тутиш. статистик кузатиш оммавий ҳодисаларни, жараёнларни синчиклаб текшириш учун улар ҳақида бошланғич материалларни тўплашдир. у ўрганилаётган объектларни ва уларнинг унсурларини ҳисобга олиш билан боғлиқ. ҳисоб – бу бирор предмет миқдорини санаб ёки ўлчаб аниқлаш, бирор кимса ёки нарса мавжуд миқдорини белгилаш учун махсус ҳужжатда у ҳақидаги маълумотларни қайд қилиш. статистик кузатиш хўжалик ва …

2 / 13

лган талаблар, тартиб қоидалар, концепциялар мажмуасидир. улар одатда халқаро стандартларга асосланади. халқаро андозалар деганда ўрганилаётган ҳодисаларни таснифлашда, статистик кўрсаткичларни тузиш ва ҳисоблашда, статистик кузатиш - бу ўрганилаётган оммавий ҳодисалар ҳақида бош- ланғич маълумотларни тўплаш жараёнидир статистик кузатишга талаблар: аниқлик, тўлалик, таққосла- малик миллий стандарт - муайян мамлакат миқёсида, халқаро стандарт эса-бутун жаҳон ёки мамлакатлар бирлашмаси миқёсида ҳодисаларни таснифлаш, кўрсаткичларни тузиш ва ҳисоблаш, маълумотларни қайд қилишда қўлланадиган умумий талаб, тартиб ва умумий концепциялар мажмуасидир 2 маълумотларни қайд қилиш ва олиш жараёнида бутун дунё миқёсида ёки маълум мамлакатлар бирлашмаси чегарасида қўллаш учун тавсия этиладиган умумий тартиб қоидалар, талабла,р концепциялар мажмуаси тушинилади. миллий стандартларга риоя қилиш мажбурийдир. 2.2. статистик кузатишни дастур – методологик ва ташкилий масалалари турмушимизда, кундалик ҳаётимизда у ёки бу масалани ечишни кўзлаб қиладиган ҳар бир хатти-ҳаракатимиздан олдин нима учун?, нима?, ким?,қандай қилиб?, қанча? ва қаерда? деган саволларга дуч келамиз ва уларга жавоб ахтарамиз. бундай савол статистик кузатишларни ташкил этишда ҳам …

3 / 13

, ва ҳоказоларни уларнинг фаолияти жиҳатидан қаралган тўплами. уларнинг муҳим белгилари ҳақида маълумотлар тўпланади ва улар асосида тўпламни таърифлайдиган умумлаштирувчи кўрсаткичлар ҳисобланади. кузатиш объектининг аниқ миқёсини, кўламини белгилаётганда вақт, фазо, моддий тузилиш ва ўлчов бирлиги жиҳатидан унинг ўлчамларини аниқлашимиз лозим. статистиканинг таркибий унсур ва тушунчалари нима учун? куза- тиш мақсад и ва вази- фаси кузат иш объ- екти куза- тиш ва ҳисоб бирлиг и кузат иш дас- тури статис- тик формуля р йў- риқ- нома куза- тиш усулла ри ва тур- лари куза- тиш жойи ку- за- тиш вақ- ти объект бирликла- рининг миқдорий ифодаланиш и нима? ким? қандай қилиб? қаерда ? кузатиш субъекти қачон? ким? қанча? 3 кузатиш объекти билан бир қаторда унинг субъекти мавжуд. кузатиш субъекти деб ўрганилаётган ҳодисалар ҳақидаги маълумотларни қайд қиладиган ва тўплайдиган юридик ёки жисмоний шахслар юритилади. микроиқтисодий статистикада, масалан, кузатиш субъекти - бу ҳар бир корхона, ташкилот ва муассаса. хўжалик юритувчи субъект сифатида улар …

4 / 13

бирлиги ҳисобланади. айрим масалаларни кузатишда кузатиш бирлиги билан бирга ҳисоб бирлиги ҳам белгиланади. масалан, чорва рўйхатида ҳар бир мол тури ҳақида, асбоб-ускуналар рўйхатида эса ҳар бир машина, станок ва бошқа асбоб- ускуналар ҳақида, кўп йиллик дарахтлар рўйхатида ҳар бир дарахт тури ҳақида батафсил маълумотлар тўпланади. бу ҳолда хўжалик, корхона кузатиш бирлиги бўлса, унинг ўрганилаётган ҳар бир предмети ҳисоб бирлигидир. кузатиш дастури (программаси) деб ўрганилаётган ҳодиса, объект ҳақида маълумот тўпланадиган белгилар рўйхати юритилади. бошқачароқ айтганда, кузатиш дастури кузатиш жараёнида жавоблар олиниши лозим бўлган саволлар тўплами (рўйхати)дир. у қанчалик тўғри тузилса, текшириш натижалари шунчалик яхши чиқади. йўриқнома кузатиш дастурида кўзланган белгиларни бир хил ташкил этиш ва тушунишни таъминлаш мақсадида тузилади. унда кузатиш мақсади ва вазифалари, унинг объекти ва бирлиги, маълумотни қаердан ва кимдан олиш, кузатиш муддати, ҳужжатларни расмийлаштириш тартиби, маълумотлар тегишли бўлган давр (ҳисобот даври) кузатиш субъекти - бу ўрганилаётган ҳоди- салар ҳақидаги маълу- мотларни қайд қилувчи ва тўпловчи юридик ёки жисмоний …

5 / 13

(анкета), табел, накладной, йўл варақаси ва ҳоказолар. статистик формуляр икки хил бўлади: 1) якка предметли формуляр. 2) кўп предметли формуляр. кузатиш жойи деганда макон ёки бошқа сўз билан айтганда ўрганилаётган ҳодиса рўй бераётган жой тушунилади. ҳисоботда, асбоб-ускуналар рўйхатида ва бошқа иқтисодий ресурсларни ҳар хил шакл ва усулларда кузатишда корхона, ташкилот ва муассаса жойлашган жой кузатиш жойи ҳисобланади. умуман кенг маънода қаралганда, кузатиш вақти ҳодисани ўрганиш давридир, яъни уни текшириш бошлангандан, то маълумотларни олиш нихоясига етгунча ўтган вақт оралиғи (давр)дир. бу ҳолда у маълумотлар тегишли бўлган вақтни ҳам, уларни тўплаш вақтини ҳам ўз ичига олади. статистик кузатиш тор мазмунга эга бўлиб, фақат маълумотларни тўплаш жараёнини англатгани учун, унинг вақти деганда мазкур ишни (маълумотлар тўплаш)ни бажариш учун белгиланган вақт оралиғи тушунилади. у ҳодисани ўрганиш, рўёбга чиқиш даврини яъни у ҳақидаги маълумотлар тегишли бўлган вақт оралиғини ўз ичига олмайди. ҳисоботда бу вақт оралиғи ҳисобот даври деб аталади. ҳисобот даври унинг биринчи куни 00 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statisik kuzatish"

2-мавзу: статистик кузатиш 2.1. статистик кузатиш моҳияти ва ахамияти оммавий жараёнларни статистика жиҳатидан ўрганиш, яъни бир турли ҳодисалар ва уларнинг белгилари орасидаги боғланишларни миқдорий ифодалаб уларнинг тўпларида намоён бўладиган статистик қонуниятларни аниқлаш учун дастлаб улар ҳақида, ўрганилаётган объектлар тўғрисида бошланғич маълумотлар ёки бошқа сўз билан айтганда хом статистик материалларни тўплаш керак. мана шу жараён статистик кузатиш деб аталади. кузатиш сўзи қуйидаги луғавий маънога эга: 1) бирор нарса ( предмет, объект )ни билиш, аниқлаш мақсадида синчиклаб кўздан кечириш; 2) бирор нарса ёки кимсани зимдан қараб текшириб туриш, таъқиб қилиш; 3) воқеаларни ўрганиш, текшириш, бирор нарса ёки мақсадни назарда тутиш. статистик кузатиш оммавий ҳодисаларни, жараёнларни...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PDF (211,7 КБ). Чтобы скачать "statisik kuzatish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statisik kuzatish PDF 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram