milliy hisobchilik va makroiqtisodiy ko’rsatkichlar

DOCX 6 pages 40.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

2-mavzu. milliy hisobchilik va makroiqtisodiy ko’rsatkichlar (2 soat) reja: 1-ma’ruza 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar. 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari. 2.3. yaimni ishlab chiqarish uslubida aniqlash. 2.4. yaimni xarajatlar bo‘yicha hisoblash. 2.5. yaimni daromadlar bo‘yicha hisoblash. tayanch iboralar: milliy iqtisodiyot, makroko‘rsatkichlar, yaim, yamm, mxt, rezidentlar, qo‘shilgan qiymat, yaimni hisoblash usullari, makroiqtisodiy ayniyatlar, nominal yaim, real yaim, deflyator, iste’mol narxlar indeksi. 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilishda quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi: · yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol (s), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; · iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi; · mamlakat eksporti va importi hajmi, tarkibi, yaimdagi ulushi va o‘sish suratlari; · resurslardan foydalanishning samaradorligini xarakterlovchi ko‘rsatkichlar (mehnat unumdorligi, fond qaytimi); · davlat byudjeti taqchilligi, deflyator, iste’mol baholari …

2 / 6

m) asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkich hisoblanadi. yaim – mamlakat rezidentlari tomonidan ma’lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarininng umumiy yig‘indisidan iborat. boshqa bir ta’rifga ko‘ra yaim – mamlakat hududida ma’lum muddat davomida yangidan yaratilgan qiymatlar yig‘indisidir. yaimning «ichki» deb atalishiga sabab uning mamlakat rezidentlari tomonidan yaratilishidir. rezident deganda, faqatgina mamlakatning yuridik va jismoniy shaxslari tushunilmaydi. chunki mamlakat yuridik shaxsi boshqa mamlakat hududida bir yildan ortiq faoliyat yuritsa o‘sha mamlakat rezidenti deb qaraladi. yaim uch xil usul bilan hioblanadi: 1) ishlab chiqarish usuli; 2) xarajatlar usuli; 3) daromadlar usuli. har uchala usul bilan hisoblangan yaim ko‘rsatkichi hajmi statistik xatolar istisno etilganda o‘zaro teng bo‘lishi lozim. shu birga birga har uchala usul bilan yaim ko‘rsatkichni hisoblashda o‘ziga xos talablarga amal qilinishi talab etiladi. 2.3. yaimni ishlab chiqarish usulida aniqlash ishlab chiqarish usulida hisoblangan yaim yakuniy tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishning turli bosqichlarida qo‘shilgan qiymatlar yig‘indisi sifatida aniqlanadi. yaimni bu …

3 / 6

48,0 14 233,3 56 671,4 182 071,9 - qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligi 85,1 978,5 4 192,8 11 201,0 32 048,1 - sanoat 51,7 462,4 3 370,9 15 114,8 46 708,7 - qurilish 21,4 196,2 771,1 3 760,5 13 112,2 - xizmatlar 104,8 1 210,9 5 898,5 26 595,1 90 202,9 - savdo, yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlar 23,1 351,6 1 400,2 5 982,7 19 137,3 - tashish va saqlash, axborot va aloqa 22,1 250,6 1 676,7 7 337,7 22 745,8 - boshqa xizmat tarmoqlari 59,6 608,7 2 821,6 13 274,7 48 319,8 manba: o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari. 2.1-jadval ma’lumotlariga tayangan holda o‘zbekiston respublikasida ishlab chiqarilgan yaimning tarmoq tuzilishini ko‘rib chiqamiz. 2016 yilda yaimning 25,6 foizi sanoat tarmoqlarida, 17,6 foizi qishloq xo‘jaligida, 7,2 foizi qurilish sohasida va 49,5 foizi xizmat ko‘rsatish sohasida yaratildi. iqtisodiyot rivojlanishi, real sektorda ishlab chiqarish samaradorligi oshib borishi bilan sanoat va ayniqsa xizmat ko‘rsatish …

4 / 6

atlar o‘rtasidagi farq. yaimni xarajatlar orqali hisoblash formulasini quyidagicha tasvirlash mumkin: yaim = s + i + g + xp o‘zbekiston respublikasida yaratilgan yaimning foydalanish (xarajatlarga ko‘ra) tarkibi tahlili (2.2-jadval) shuni ko‘rsatadiki uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari yaim tarkibidagi eng salmoqli komponent ekan. bu ko‘rsatkichning yaimdagi ulushiga ko‘ra o‘zbekiston rossiya federatsiyasi, yaponiya va fransiya davlatlariga yaqin turadi. yalpi jamg‘arish, yoki yalpi investitsiyalar ulushi kattaligi bo‘yicha ikkinchi komponent bo‘lib 2016 yilda yaimning 24,9 %ini (shu jumladan asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar 27,8 %ni, zahiralarning o‘zgarishi -2,9 % ni tashkil etgan. 2.2-jadval. yaimning foydalanish tarkibi, foizda 1991y. 1995y. 2000y. 2005y. 2010y. 2016y. yaim – jami (foizda) 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 yakuniy iste’mol xarajatlari 77,0 72,9 80,6 64,3 64,8 74,4 - uy xo‘jaliklari; 54,9 50,1 60,9 47,4 47,9 57,5 - davlat boshqaruv organlari; 20,7 22,3 18,7 15,9 15,8 16,1 - uy xo‘jaliklariga xizmat ko‘rsatayotgan nobozor tashkilotlari; 1,4 0,5 1,0 1,0 1,1 0,8 yalpi …

5 / 6

iy sug‘urta ajratmalari; - korporatsiyalarning yalpi foydasi + nokorporativ korxonalar daromadi (r). r = korporatsiyalarning sof foydasi (r1) + nokorporativ korxonalar sof daromadlari (r2) + amortizatsiya (a); yaimni daromadlar ko‘rinishida yalpi qo‘shilgan qiymatni ko‘rsatilgan uch guruhga bo‘lib topish mumkin: yaim = tn + w+r xarajatlar va daromadlar ko‘rinishida hisoblab topilgan yaim hajmi o‘zaro mos keladi. chunki milliy iqtisodiyot doirasida bir sub’ekt tomonidan qilingan har qanday xarajat ikkinchi sub’ekt uchun daromad bo‘lib tushadi. 2.6. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko‘rsatkichlar va ular o‘rtasidagi nisbat yamd – mamlakat rezidentlari tomonidan, mamlakatda va mamlakat tashqarisida, ishlab chiqarishda ishtirok etish va mulkdan olgan boshlang‘ich daromadlari yig‘indisidir. yamd = yaim + mamlakat rezidentlaroi tomonidan xorijdan olingan daromadlari - norezidentlarning mamlakatdan xorijga jo‘natgan daromadlari sof ichki mahsulot (sim) va sof milliy daromad (smd) ko‘rsatkichlari yaim va yamd ko‘rsatkichlaridan amortizatsiya (iste’mol qilingan asosiy kapital) summasi miqdoriga farq qiladi. sim = yaim - a smd = yamd - a …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy hisobchilik va makroiqtisodiy ko’rsatkichlar"

2-mavzu. milliy hisobchilik va makroiqtisodiy ko’rsatkichlar (2 soat) reja: 1-ma’ruza 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar. 2.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari. 2.3. yaimni ishlab chiqarish uslubida aniqlash. 2.4. yaimni xarajatlar bo‘yicha hisoblash. 2.5. yaimni daromadlar bo‘yicha hisoblash. tayanch iboralar: milliy iqtisodiyot, makroko‘rsatkichlar, yaim, yamm, mxt, rezidentlar, qo‘shilgan qiymat, yaimni hisoblash usullari, makroiqtisodiy ayniyatlar, nominal yaim, real yaim, deflyator, iste’mol narxlar indeksi. 2.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilishda quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi: · yalpi ichki mahsulot ...

This file contains 6 pages in DOCX format (40.3 KB). To download "milliy hisobchilik va makroiqtisodiy ko’rsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy hisobchilik va makroiqti… DOCX 6 pages Free download Telegram