qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish

DOCX 4 pages 14.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.9 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

6-mavzu: qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish. egalik qo’shimchalarining qo’llanilishi darsning maqsadi : talabalar ongida qaratqich va tushum kelishigidan nutqda to’g’ri foydalanish ko’nikmasini hosil qilish reja : 1.so’zlarning ikki tomonlama bog’lanishi. 2.so’roq talab qiluvchi so’zning ifodalanish usullari. 3.nutqda qaratqich va tushum kelishigidan o’rinli foydalanish. tayanch iboralar : qaratqich, ikki tomonlama bog’lanish, qaralmish, tushum, boshqaruv tobebo’lakhokimbo’lakkaqaratqichkelishigivaegalikqo’shimchasiyordamidabog’langandaikitomonlamabog’lanishro’yberadi.tobebo’lakqaratqichkelishigiqo’shimchasini , hokimbo’lakesaegalikqo’shimchasinioladi. bundaybog’lanishdatobeqismqaratqich, hokimqismqaralmishdebhamnomlanadi. ko’pincha qaratqich kelishigi yoki egalik qo’shimchasi , ba’zan esa har ikkisi ifodalanmaydi.uni quyidagi sxema orqali ifodalash mumkin : a) –ning (do’stimning) (ona) -si b) – 0 (mustaqillik) (shabada) -si v) –ning (bizning) (vatan) 0 qaratqich kelishigi doimo tushib qola bermaydi. u quyidagi hollarda , albatta, qo’llanadi: a) qaratqich va qaralmish o’rtasida boshqa so’z kelsa. masalan : derazaning qora oynasi ; b) qaratqich atoqli otlar va olmoshlar bilan ifodalanganda . masalan : ahmadning daftari, mening daftarim kabi. yuqorida ta’kidlanganidek , qaratqich va qaralmish munosabatida qaratqich va egalik qo’shimchasining ifodalanishi to’rt xil ko’rinishga …

2 / 4

nchi bog’lanish esa birinchi va ikkinchisidan ko’proq so’zlashuv uslubiga xosligi bilan farqlanadi. shunday qilib , qaratqichli birikmalarning qay holatda qaysi biridan foydalanishni bilish madaniy nutq uchun katta ahamiyatga ega. qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish. 1-topshiriq. nuqtalar o’rniga qaratqich yoki tushum kelishigidan birini qo’ying. nima uchun qaratqich yoki tushum kelishigi qo’shimchasini qo’yganingiz sababini ayting. kitob… o’qimoq kitob… muqovasi biz… maktab o’rik…. yemoq qaratqich va tushum kelishik qo’shimchalari bir-biriga shakl jihatdan juda yaqin . shuning uchun og’zaki so’zlashuvda qaratqich kelishigi o’rnida ha ko’pincha tushum kelishigi qo’shimchasi qo’llaniladi . masalan , olmaning sharbati o’rniga olmani sharbati deyiladi . natijada , yozuvda ham ko’pchilik og’zaki so’zlashuv ta’sirida shunday yozib qo’yiladi. bunday xatodan qutilish uchun hokim sozning ifodalanishiga e’tibor berish kerak. agar hokim bo’lak sof fe’l bilan ifodalansa va bu fe’l kimni? nimani? qayerni? so’roqlariga javob bo’luvchi so’zni talab qilsa, tobe bo’lak tushum kelishigida qo’llanadi, hokim bo’lak egalik qo’shimchasini olgan ot, ba’zan harakat nomi …

3 / 4

iyatini aniqlab , ularni gap ichidan ajratib , ko’chirib yozing. 1.o’zbekistonlik bolalar yelkasida millat yuki borligini sezishi kerak. 2.o’zidan keyin kelayotgan avlod zakovati va shijoatiga ishonmagan jamiyatning ichi mo’rt bo’ladi. 3.yosh davlatimizni urush olovida yoqishni istagan tashqi va ichki kuchlar yakson bo’lmoqda. 4.navoiy she’riyat olamiga kirishi bilanoq asarlarini o’z ona tilida yoza boshlagan. 5.uning hayoti esa vatandoshlarini baxtli , mamlakatini obod qilish yo’lida beminnat zahmat chekishdan iborat bo’ldi. 6.sulton husayn so’z sohibqironini o’zining oq otiga mindirib , otning jilovidan ushlab , piyoda yura boshladi. 54-mashq.birikmalarni uch guruhga ajratib yozing : moslashuvli, boshqaruvli va bitishuvli. vatan o’g’lonlari, yurtimiz jamoli, o’g’lini topib, gullar oralab, qiz bola, choy quti, kitoblardan foydalanish, yengil mashina, kasbini sharaflamoq, mamlakat prezidenti, dil so’zlari, ishini bajarib, yoshlarga o’rgatish, undan ko’ra kuchli,farovonlik haqida kitob, yerni o’lchash, ogohlikka da’vat, sog’lomlashtirish maskani. savollar : 1. so’z birikmasida ikki tomonlama bog’lanish deganda nimani tushunasiz? 2. qaratqich nima? 3. qaralmish qanday shaklda ifodalanadi? …

4 / 4

qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish"

6-mavzu: qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish. egalik qo’shimchalarining qo’llanilishi darsning maqsadi : talabalar ongida qaratqich va tushum kelishigidan nutqda to’g’ri foydalanish ko’nikmasini hosil qilish reja : 1.so’zlarning ikki tomonlama bog’lanishi. 2.so’roq talab qiluvchi so’zning ifodalanish usullari. 3.nutqda qaratqich va tushum kelishigidan o’rinli foydalanish. tayanch iboralar : qaratqich, ikki tomonlama bog’lanish, qaralmish, tushum, boshqaruv tobebo’lakhokimbo’lakkaqaratqichkelishigivaegalikqo’shimchasiyordamidabog’langandaikitomonlamabog’lanishro’yberadi.tobebo’lakqaratqichkelishigiqo’shimchasini , hokimbo’lakesaegalikqo’shimchasinioladi. bundaybog’lanishdatobeqismqaratqich, hokimqismqaralmishdebhamnomlanadi. ko’pincha qaratqich kelishigi yoki egalik qo’s...

This file contains 4 pages in DOCX format (14.9 KB). To download "qaratqich va tushum kelishiklaridan o’rinli foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: qaratqich va tushum kelishiklar… DOCX 4 pages Free download Telegram