konstitutsiyaviy huquqqa kirish

DOC 8 pages 114.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-mavzu konstitutsiyaviy huquqqa kirish mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq − huquq sohasi va yuridik fan. 2. konstitutsiyaviy huquq sohasining predmeti. 3. konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlar, ularning xususiyatlari, subyektlari. 4. konstitutsiyaviy huquq fanining predmeti va fanning boshqa fanlar bilan o‘zaro bog‘liqligi. 5. konstitutsiyaviy huquq normalari va ularning tasnifi. 6. konstitutsiyaviy huquq manbalari tushunchasi va tizimi. 7. yurist faoliyatida konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013.− b.7-29. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvenney yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 27-39. ides a., may c. n., grossi s. examples & explanations for constitutional law: individual rights. – wolters kluwer law & business, 2018. 599 pages. chemerinsky e. constitutional law. – aspen publishers, 2019. 1915 pages. tavsiya etiladigan adabiyotlar: loveland i. constitutional law, administrative law, and human rights. a critical introduction. 4th. ed. new york: oxford university press, 2006. barron j. constitutional law in a …

2 / 8

adigan va davlat hokimiyatini amalga oshirish jarayonida paydo bo‘ladigan, inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlashga qaratilgan munosabatlarni tartibga soluvchi konstitutsiyaviy huquqiy normalar tizimidir. konstitutsiyaviy huquqning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, konstitutsiyaviy-huquqiy normalar yordamida inson, jamiyat va davlat hokimiyatini amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. konstitutsiyaviy huquq normalari inson, jamiyat va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni tartibga soladi va ta’minlaydi. bundagi ustuvor yo‘nalishlarni va oliy qadriyatlarni aniqlaydi va konstitutsiyaviy amaliyotni belgilab beradi. “konstitutsiya” atamasi lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “o‘rnatish”, “belgilash” degan ma’nolarni anglatadi hamda u o‘zining uzoq tarixiga ega. dastlab “konstitutsiya” iborasi siyosiy tuzum ma’nosini anglatib, xvii asrda fransiyada ushbu atama renta hamda renta shartnomasiga nisbatan ishlatilgan. keyinchalik “konstitutsiya” so‘zi o‘zining asl ma’nosiga qaytib, ushbu atama bilan huquqiy tomondan belgilab qo‘yilgan davlat tuzumi nomlana boshlagan. buyuk fransuz inqilobi arafasida esa “konstitutsiya” iborasi orqali “davlatning ahvoli” ifodalangan. konstitutsiyaviy huquqning paydo bo‘lishiga va taraqqiyotiga bir qator konstitutsiyaviy ahamiyatga molik hujjatlar katta ta’sir …

3 / 8

iyasi”ni misol qilib ko‘rsatish mumkin. amerikaning mustaqillik deklaratsiyasida ilk bor “xalq davlat hokimiyatning manbaidir” degan konstitutsiyaviy qoida mustahkamlangan edi. fransuz deklaratsiyasining 16-moddasida esa “inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlari va hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipiga ega bo‘lmagan xalq konstitutsiyasiga ega bo‘lmaydi”, deb ta’kidlangan. ikkinchidan, insoniyat huquqiy tafakkurining mahsuli va umuminsoniy huquqiy qadriyat hisoblanadigan huquqiy nazariya va ta’limotlar. masalan, inson huquqlarining tabiiy ajralmas ekanligi to‘g‘risidagi ta’limot konstitutsiyaviy huquqning shakllanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan. tabiiy huquq konsepsiyasi aqshning “mustaqillik deklaratsiyasi”da hamda “inson va fuqaro huquqlari fransiya deklaratsiyasi”da qonuniy ravishda mustahkamlangan edi. hozirgi kunda inson huquqlari konstitutsiyaviy huquqning (predmetini) tashkil etuvchi asosiy masalalardan biridir. uchinchidan, dunyoda buyuk mutafakkirlarning davlat va huquqqa oid qoldirgan ulkan ilmiy-huquqiy merosi. bunday olimlardan fransuz mutafakkiri sharl lui monteskeni ko‘rsatish mumkin. u o‘zining “qonunlar ruhi” asarida hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquqining asosiy tamoyillaridan hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipini ilmiy va amaliy jihatdan asoslab bergan. sharqning buyuk qomusiy allomalari abu nasr farobiy, alisher navoiylar tomonidan …

4 / 8

i esa, xx asrning ikkinchi yarmida o‘zini yakuniy shaklini oldi. 2. konstitutsiyaviy huquq sohasining predmeti konstitutsiyaviy huquq predmetini aniqlashda turli xil yondashuvlar ajratib ko‘rasitiladi. birinchi yondoshuv. konstitutsiyaviy-huquqiy tartibga solishning predmetini davlat hokimiyatini amalga oshirish tashkil etadi. bu yondoshuv rossiyalik huquqshunoslarga xosdir. konstitutsiya tartibga soladigan ijtimoiy munosabatlarning aksariyatini davlat hokimiyatini tashkil etish va amalga oshirish masalalari tashkil etadi. ikkinchi yondoshuv. konstitutsiyaviy huquqning predmetini, avvalambor, inson huquq va erkinliklarini himoya qilish tashkil etadi. ya’ni davlat hokimiyati manfaatlari inson manfatlaridan kelib chiqishi kerak. uchinchi yondoshuv. konstitutsiyaviy huquq predmetini davlat hokimiyati va inson huquqlariga oid munosabatlarni tartibga solish tashkil etadi. konstitutsiyaviy huquqning huquq sohasi sifatidagi predmeti asosiy va hal qiluvchi ijtimoiy munosabatlar hisoblanadi. bu ijtimoiy munosabatlar hokimiyatni tashkil etish va amalga oshirish jarayonida vujudga kelib quyidagilarni o‘z ichiga oladi: davlatning konstitutsiyaviy (ijtimoiy) tuzumi; davlat hokimiyatini amalga oshirish shakli va usullari; shaxsning huquqiy holati asoslari; davlat tuzilishi (ma’muriy-hududiy tuzilishi); davlat organlari tizimi, ularning tashkil etish …

5 / 8

arini belgilash bilan mehnat huquqiga poydevor bo‘ladi va hokazo. umumlashtirilib aytilsa konstitutsiyaviy huquqning (huquq sifatida) predmeti konstitutsiyaviy huquq normalari bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlardir. konstitutsiyaviy huquq asosiy ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi tegishli huquq normalarini birikmasidan tashkil topgan. shuning uchun har qanday boshqa huquq tarmoqlari singari o‘z manbalariga ega. 3. konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlar, ularning xususiyatlari, subyektlari konstitutsiyaviy huquqiy munosabatlar deb konstitutsiyaviy huquq normalari bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlarga aytiladi. konstitutsiyaviy huquqiy munosabat subyektlari konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatalarning ishtirokchilaridir. konstitutsiyaviy huquq subyektlarini ikki katta guruhga bo‘lish mumkin. fuqarolar, chet el fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, fuqarolar guruhi, maxsus huquq layoqatiga ega bo‘lgan shaxslar sifatida saylovchilar va deputatlar hamda ularning guruhlari konstitutsiyaviy huquq subyektlarining birinchi guruhiga kiradilar. umuman davlatning o‘zi va uning organlari, ba’zan esa uning alohida qismlari, masalan, palatalar, komissiyalar, parlamentdagi partiyalar guruhlari, hududiy birliklar, muassasalar, o‘zini o‘zi boshqarish organlari, shuningdek, siyosiy partiyalar va boshqa jamoat birlashmalar konstitutsiyaviy huquq subyektlarining ikkinchi guruhlarini tashkil etadilar. konstitutsiyaviy huquqning …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konstitutsiyaviy huquqqa kirish"

1-mavzu konstitutsiyaviy huquqqa kirish mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq − huquq sohasi va yuridik fan. 2. konstitutsiyaviy huquq sohasining predmeti. 3. konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlar, ularning xususiyatlari, subyektlari. 4. konstitutsiyaviy huquq fanining predmeti va fanning boshqa fanlar bilan o‘zaro bog‘liqligi. 5. konstitutsiyaviy huquq normalari va ularning tasnifi. 6. konstitutsiyaviy huquq manbalari tushunchasi va tizimi. 7. yurist faoliyatida konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013.− b.7-29. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvenney yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 27-39. ides a., may c. n., grossi s. exa...

This file contains 8 pages in DOC format (114.5 KB). To download "konstitutsiyaviy huquqqa kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: konstitutsiyaviy huquqqa kirish DOC 8 pages Free download Telegram