investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati

DOC 10 pages 235.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o’zbekiston respublikasi 1-mavzu: investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati reja: 1.1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. 1.2. investitsiyalarning maqsadlari va diversifikatsiyalanishi. investitsiyalarning tasniflanishi. 1.3. asosiy fondlarning shakllanishida kapital qo’yilmalarning roli. moliyaviy va real investitsiyalarning o’zaro bog’liqligi. 1.4. investitsiyalarni o’stirish omillari. jamg’armalar – investitsiyalar manbasi sifatida. 1.5. investitsiyalarning makro va mikroiqtisodiyotni rivojlantirishdagi roli. tayanch iboralar: investitsiya, jamg’arma, kapital qo’yilma, moliyaviy investitsiyalar, real investitsiyalar, intellektual investitsiyalar. 1.1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. o’zbekiston davlat mustaqilliga erishgan dastlabki yillardan boshlab milliy iqtisodiyotni rivojlantirishning o’ziga xos yo’nalishini belgilab oldi. iqtisodiyotni rivojlantirishda esa investitsiyalarning o’rni beqiyosdir. investitsiyalarning iqtisodiy mazmun - mohiyati to’g’risida iqtisodchi olimlar o’rtasida xilma – xil fikrlar mavjud. o’zbekiston respublikasining 2019 yil 25 dekabrdagi “investitsiyalar va investitsiya faoliyati to’g’risida”gi yangi tahrirdagi qonunida investitsiyaga quyidagicha ta’rif berilgan: “investitsiyalar — investor tomonidan foyda olish maqsadida ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va boshqa faoliyat turlari obyektlariga tavakkalchiliklar asosida kiritiladigan moddiy va nomoddiy boyliklar hamda ularga bo‘lgan huquqlar, shu …

2 / 10

iqtisodiy mazmun – mohiyatini moliyaviy kategoriya sifatida talqin etib, quyidagicha ta’rif berib o’tgan: “investitsiyalarning mazmuni aniq va ishonchli manbalardan mablag’lar olish, ularni asosli holda safarbar etish, rikslar darajasini hisobga olgan holda kapital qiymatini saqlash va ko’zlangan samarani olishdan iborat bo’ladi”. prof. n.h. haydarov investitsiyalar mazmun – mohiyatiga quyidagi ta’rifni beradi: “investitsiya – bu mulk shaklidan qat’iy nazar, tadbirkorlik asosida faoliyat ko’rsatayotgan jismoniy va yuridik shaxslar yoki davlatning iqtisodiy va ijtimoiy samara olish maqsadida o’z boyliklarini qonun doirasida bo’lgan har qanday tadbirkorlik obyektiga sarflashidir”. mahalliy iqtisodchi-olimlar tomonidan: «investitsiyalar – pulni saqlash, ko’paytirish yoki ijobiy miqdordagi daromadni ta’minlashni hisobga olgan holda uni joylashtirish mumkin bo’lgan har qanday vosita sifatida ifodalanadi» , deb ta’riflangan. «investitsii» darsligining muallifi, professor a.neshitoy investitsiyalarning mazmunini quyidagicha tavsiflaydi: «foyda olish yoki boshqa samaralarga erishish maqsadida o’z yoki o’zga mamlakatning turli tarmoqlariga, tadbirkorlik loyihalari, ijtimoiy-iqtisodiy dasturlar hamda innovatsiya loyihalarini amalga oshirishga yo’naltirilgan pul mablag’larini (kapitalni) uzoq muddatga joylashtirishdir» . …

3 / 10

adi» ; - «investitsiyalar o’zini foyda (daromad) olish maqsadida milliy va xorijiy iqtisodiyotning turli tarmog’iga xususiy yoki davlat kapitalining uzoq muddatli qo’yilmasi sifatida namoyon etadi» ; - «investitsiya tushunchasi foyda olish maqsadida qandaydir korxona, tashkilot, uzoq muddatli loyihalar va shu kabilarga kapital, pul mablag’larini uzoq muddatga kiritishni anglatadi» . investitsiyalar keng ma’noda o’zini mablag’lar va resurslarning kelgusida ko’payishi va iqtisodiy samara yoki boshqa rejalashtirilgan natijalar olish (ijtimoiy, ekologik va boshqa samaralar) maqsadida ularning safarbar etilishi sifatida namoyon etadi. xorijlik iqtisodchi-olimlardan u.sharp, k.eklund, kempbell r.makkonell, stanli l.bryu kabilar investitsiyalarning mazmun-mohiyati yuzasidan turlicha ta’riflarni bayon etishgan. jumladan, nobel mukofotining iqtisodiyot bo’yicha laureati (1990 yil) u.sharp ta’kidlashicha: «investitsiyalar kelgusida (ehtimol, nomuayyan) qiymatlik olish maqsadida hozirgi vaqtda muayyan qiymatlikdan voz kechishdir» . «investitsiyalash» atamasining ma’nosini mana bunday sharhlaydilar: «kelajakda foyda olish uchun bugun puldan ajralishdir» va hisoblaydilarki, mablag’larni yoki real yohud moliyaviy aktivlarga investitsiyalash mumkin. ular investitsiyalash atamasi mazmunini kelajakda foyda olish maqsadida bugun …

4 / 10

kapital qo’yilma qiymatining joriy o’sishi. bu o’sha davrdagi foydaning iste’mol uchun ishlatilmagan qismi hisoblanadi» . investitsiyalar– kelajakda foyda olish uchun bugun pul yoki boshqa mablag’larni xarajat qilishni anglatadi. masalan, aksiyalarni olsak, ularga egalik qilishdan keladigan tushumlarga vaqt bilan birdek investitsiya riski ham ta’sir ko’rsatadi. biror bir darslikni o’qish uchun ketgan vaqt ham (uni qiymatini o’ylamagan taqdirda ham) – investitsiyadir.chunki siz bo’sh vaqtingizni va boshqa ishdan olishingiz mumkin bo’lgan daromadingizdan voz kechgan holda, kelajakdagi faoliyatingiz yetarli darajada foydali bo’lishiga hamda sarf qilgan vaqtingiz va kuchingizni oqlashiga umid qilasiz. bu ikki investitsiya ko’p taraflama farqlanishiga qaramay, ular barcha investitsiyalar uchun zaruriy bir xususiyatga ega: bugun biror bir qiymatga (boylikka) ega bo’lgan nimadandir voz kechib, biz ertaga bundan foyda olishni ko’zlaymiz. iqtisodchi-olimlardan kempbell r.makkonell, stanli l.bryu investitsiya tushunchasini quyidagicha sharhlaydilar, ya’ni «investitsiya (investment) – bu moddiy zahiralarning ko’payishi, ishlab chiqarish vositalarining jamg’arilishi va ishlab chiqarishga xarajatlar» . ushbu ta’rif o’z mazmuniga ko’ra, ko’proq, …

5 / 10

ishni ko’zlab aktsiya va obligatsiyalarni sotib olishni anglatadi: bular real aktivlarni belgilaydi, masalan, u yoki bu molni ishlab chiqarish va sotish uchun mashinalarni olishni nazarda tutadi. umuman keng ma’noda investitsiyalar mamlakat iqtisodiyotini o’stirish va rivojlantirishni moliyalashtirish uchun zarur bo’ladigan mexanizmlarni ta’minlaydi. 1.2.investitsiyalarning maqsadlari va diversifikatsiyalanishi. investitsiyalarning tasniflanishi. investitsiyalar turli shakllarda amalga oshiriladi va ularni tahlil qilish, rejalashtirish uchun alohida xususiyatlaridan kelib chiqqan holda guruhlashtiriladi. birinchidan, qo’yilish obyektiga qarab investitsiyalar real va moliyaviy shakllarga ajratiladi. real investitsiyalar (kapital qo’yilmalar) – pul mablag’larini korxonaning moddiy va nomoddiy aktivlariga sarflanishidan iborat. moddiy investitsiyalar asosiy kapitalning elementlarini sotib olish bilan bog’liq bo’lib, ko’pchilik hollarda investitsion loyihalar doirasida amalga oshiriladi. shuning uchun o’z mablag’lari bilan birga qarzga olingan mablag’lar ham foydalanilishi mumkin. qarzga mablag’ olingan holda investor rolini aniq loyihalarga kredit mablag’lari ajratayotgan bank bajaradi. nomoddiy (potentsial) investitsiyalar nomoddiy boyliklar yaratilayotganda amalga oshirilib, kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashga, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini (niokr) amalga oshirish, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati"

o’zbekiston respublikasi 1-mavzu: investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati reja: 1.1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. 1.2. investitsiyalarning maqsadlari va diversifikatsiyalanishi. investitsiyalarning tasniflanishi. 1.3. asosiy fondlarning shakllanishida kapital qo’yilmalarning roli. moliyaviy va real investitsiyalarning o’zaro bog’liqligi. 1.4. investitsiyalarni o’stirish omillari. jamg’armalar – investitsiyalar manbasi sifatida. 1.5. investitsiyalarning makro va mikroiqtisodiyotni rivojlantirishdagi roli. tayanch iboralar: investitsiya, jamg’arma, kapital qo’yilma, moliyaviy investitsiyalar, real investitsiyalar, intellektual investitsiyalar. 1.1. investitsiyalarning iqtisodiy mohiyati va ahamiyati. o’zbekiston davlat mustaqilliga erishgan dastlabki yillard...

This file contains 10 pages in DOC format (235.5 KB). To download "investitsiyalarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: investitsiyalarning iqtisodiy m… DOC 10 pages Free download Telegram