amaliy san'at va uning turlari

DOCX 6 pages 595.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 595.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1-ma`ruza mashg`ulot amaliy san`at va uning turlari. reja : 1.amaliy san`at nima ? amaliy san`atga nimalar kiradi. 2.amaliy san`at xom ashyolarining nafisligi 3.amaliy san`atda xom ashyolar 4.amaliy san`at namunalarining rivojlangan asrlari 5.amaliy san`at namunalari topilgan viloyatlar 6.temur va temuriylar davrida amaliy bezak san`atining rivojlanishi 6.amaliy san`at turlari :kulolchilik,kandakorlik,kashta…. amaliy-badiiy bezak san’ati – teatr, kino, musiqa, tasviriy san’at turlari qatori muhim ahamiyat kasb yetadi. u o’z nomiga ko’ra amaliyotda, ya’ni kundalik turmushda qo’llaniladigan bezak san’ati ma’nosini anglatadi. amaliy-badiiy bezak san’ati turli xil buyumlar, ko’chalar, maydonlar, istirohat bog’lari, ishlab chiqarish korxonalari, o’quv-tarbiya muassasalari, sport inshootlarini bezash bilan bog’liq dir. shuningdek, san’atning bu turi kiyim-kechaklar, zargarlik buyumlari bezagi uchun ham ahamiyatlidir. amaliy bezak san’ati kishilar turmushida juda keng qo’llaniladi. аmaliy san’at buyumlari vazifasi, shakli, bezagi, materiali, rangi, o’lchovlariga rioya qilishni talab etadi. shundagina, bu buyumlar kishilarni hayajonlantiradi, to’lqinlantiradi, ya’ni ularning ruhiyatiga ta’sir qiladi. xalq amaliy san’ati hozirgi amaliy-bezak san’ati ikki yo’nalishda rivojlanmoqda: 1. …

2 / 6

yd qilinganidek, amaliy san’atning janrlari, buyumlar tayyorlashda qo’llanadigan material, shakl, tuzilish, rang, bezaк, o’lchovlar jihatidan bir-biridan farq qiladi. xalq amaliy bezaк san’atining yana bir muhim xarakterli belgilaridan biri – ming yillar davomida xalq ustalari ijodida qo’llanib kelingan badiiy an’analar hisoblanadi. bu xususiyat ko’proq har bir xalqning yashayotgan muhit, tabiat, iqlim sharoitlariga bog’liqdir. chunki amaliy san’at ustasi o’z asarini yaratayotganda, go’zallikni tevarak-atrofdan, tabiatdan oladi. masalan, o’zbek xalq ustalari o’z ishlarida toychoq, qo’zichoq, tovus tasvirlarini, shimoliy o’lkalarning ustalari bug’u, kiyik tasvirlarini ishlaydilar. asar materialiga esa o’zbek ustalari ganch, loy, mis kabilarni, shimoliy xalqlar yog’och va hayvon suyaklarini ko’proq qo’llaydilar. yuqorida qayd qilganimizdek, asar koloritiga iqlim ham ta’sir ko’rsatadi. shimoliy o’lkalar iqlimi sovuq bo’lgani uchun u yerdagi ustalar ko’proq sovuq ranglarni, issiq iqlimli o’zbekiston ustalari esa iliq ranglarni ishlatadilar. shunday qilib, har bir xalqning amaliy bezak san’atida o’z an’analari shakllanadi. respublikamizda san’atning keng tarqalgan turlaridan biri – xalq amaliy bezak san’atidir. bu san’at …

3 / 6

iy bezaк san’atida yog’och o’ymakorligi, kulolchilik bilan bir qatorda, kashta, atlas, beqasam va naqshlar berilgan har xil jihozlari dunyo xalqlari orasida katta shuhrat qozongan. amaliy san’atning eng ko’p tarqalgan ommaviy turi kashtachilik bo’lib, u qadimiy an’analarga ega. o’zbek kashtachiligi, yuqorida aytib o’tganimizdek, gulzor, bog’larni eslatadi. shuning uchun ham biz o’zbek kashtachiligida guldasta, majnuntol, quyosh, ba’zan daraxt shoxchasiga qo’ngan qushchalar, hatto hayvon va odam tasvirlarini ham uchratamiz. amaliy san`at turlari o’zbekiston eng qadimiy madaniyat o’choqlari hisoblangan buxoro va samarqand so’zanalari o’zining rangdorligi, shakllarining turli-tumanligi va nihoyatda nozik tikilishi bilan farqlanadi. shahrisabzlik ayollar tikkan kashtachilik buyumlari esa ko’proq gilamni eslatadi. dorpechlar o’zbek xonadonlarida uyning ichki devorlarining yuqori qismiga aylanib ilib qo’yiladigan bezak sifatida foydalaniladi. ularning past qismi shokila-shokila bo’lib, osilib turgan 7 kokillari bo’ladi, dorpechlardagi bir shakl qayta takrorlanaveradi. bu esa gulli daraxt yoki guldasta qator qilib safga tizib qo’ygandek manzarani beradi o’zbek kashtachiligida do’ppi alohida o’rin egallaydi. shahrisabzning gilam do’ppisi, buxoroning …

4 / 6

turida buxorolik va toshkentlik ustalar samarali mehnat qilmoqdalar. avvallari devorlar o`yma gulli pannolar bilan bezatilar, taxmonlar qirrasiga naqshlar o’yilardi. tokchalar o`ymakor yoki jimjimador bezaklar bilan yasatilar, xonaga nur va havo kirib turishi uchun deraza va eshik ustidan tuynuk qilib, unga ganch va yog’ochdan panjara o’rnatilar edi. o’zbek ganchkorligining ajoyib sahifasini buxoro yaqinidagi sitorai moхi xossadagi “oq uy”da, toshkentdagi alisher navoiy nomidagi opera va balet teatrida ko’rish mumkin. san’atning bu 8 ajoyib va murakkab turida ustalardan usta shirin murodov (buxoro), toshpo’lot arslonqulov, a.po’latov, a.samadov, m.usmonov (toshkent), h.jalilovlar (samarqand) dong taratganlar. amaliy san’atning yog’och o`ymakorligi turi o’zbekistonda qadimdan mavjud bo’lib, o’zining boy an’analariga ega. yog’och o`ymakorligi asarlari eshik, deraza, qutichalar, qanddon, ustunlar, panjaralar o’yinchoqlarda o’z aksini topgan. bu borada xiva ustalarining (ota polvonov) ishlari maqtovga loyiqdir. o’zbek misgarlik san’ati juda qadimdan shakllanib, taraqqiy kelgan. unda sariq va qizil misdan ishlangan turli xil xo’jalik va uy ro’zg’or buyumlari nozik shakllar bilan bezatiladi. bezatilgan …

5 / 6

lki uy-joy va jamoat binolarining devor va shiftlarini ham bezaydilar. san’atning bu turida har bir xalq o’zicha ijod qiladi. xalq ustalari tajribasida naqshning quyidagi turlari ko’proq qo’llaniladi: islimiy-egri chiziqli o’simlik elementlardan iborat naqsh; girih to’g’ri chiziqli elementlardan geometrik shakl hosil qiluvchi naqsh; gulli girih to’g’ri chiziqli elementlardan geometrik shakl hosil qiluvchi naqsh; gulli girih (yoki murakkab) – bu ikki guruhdagi naqsh islimiy va girih elementlaridan tashkil topadi. islimiy turdagi asosiy elementlargа novda, yaproq, gul, g’uncha, kurtak, qalampir, meva, poya kabilar kiradi. poya va novda turli naqshlarning eng ko’p uchraydigan elementlari bo’lib, ular naqsh hoshiyalarida qo’llaniladi. girihlar esa to’rsimon va yulduzsimon bo’lib, yulduz nurlarining soni 5 tadan 16 tagacha boradi. tabiiy loydan turli idishlar yasash va ularni tegishli ranglargа bo’yash kulolchilikdir. bu san’at o’zbekistonda juda qadim zamonlarda shakllangan va rivojlangan. kulolchilik san’ati 10 buyumlariga: lagan, tovoq, choynak, piyola sopol va chinni idishlar, shuningdek, loydan ishlangan o’yinchoqlar kiradi. kulolchilik san’atida bezatishning turli …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amaliy san'at va uning turlari"

1-ma`ruza mashg`ulot amaliy san`at va uning turlari. reja : 1.amaliy san`at nima ? amaliy san`atga nimalar kiradi. 2.amaliy san`at xom ashyolarining nafisligi 3.amaliy san`atda xom ashyolar 4.amaliy san`at namunalarining rivojlangan asrlari 5.amaliy san`at namunalari topilgan viloyatlar 6.temur va temuriylar davrida amaliy bezak san`atining rivojlanishi 6.amaliy san`at turlari :kulolchilik,kandakorlik,kashta…. amaliy-badiiy bezak san’ati – teatr, kino, musiqa, tasviriy san’at turlari qatori muhim ahamiyat kasb yetadi. u o’z nomiga ko’ra amaliyotda, ya’ni kundalik turmushda qo’llaniladigan bezak san’ati ma’nosini anglatadi. amaliy-badiiy bezak san’ati turli xil buyumlar, ko’chalar, maydonlar, istirohat bog’lari, ishlab chiqarish korxonalari, o’quv-tarbiya muassasalari, sport inshootlarini b...

This file contains 6 pages in DOCX format (595.9 KB). To download "amaliy san'at va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliy san'at va uning turlari DOCX 6 pages Free download Telegram