tizimtushunchasi va uning turlari

PPTX 19 pages 81.8 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.8 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1-ma’ruza: tizim tushunchasi va uning turli ta’riflari. reja: 1. tizim tushunchasi va turlari. 2. axborot tizimi tushunchasi. 3. axborot tizimidagi jarayonlar. 4. avtomatlashtirilgan ilmiy tadqiqot tizimlari. 1-ma’ruza: tizim tushunchasi va uning turli ta’riflari. reja: 1. tizim tushunchasi va turlari. 2. axborot tizimi tushunchasi. 3. axborot tizimidagi jarayonlar. 4. avtomatlashtirilgan ilmiy tadqiqot tizimlari. tizim (sistema) deganda, yagona maqsad yo‘lida bir vaqtning o‘zida ham yaxlit, ham o‘zaro bog‘langan tarzda faoliyat ko‘rsatuvchi elementlar(ob’ektlar) majmuasi tushuniladi. demak, har qanday tizim biror bir aniq maqsad yo‘lida xizmat qiladi. masalan, sizga ma’lum bo‘lgan shahar telefon tarmoqlari tizimi, insondagi yurak qon-tomir tizimi, asab tizimi va boshqalar sun’iy yaratilgan va tabiiy tizimlarga misol bo‘la oladi. ularning har biri tizimga qo‘yiladigan barcha shartlarga javob beradi, ya’ni har biri o‘ziga xos yagona maqsad yo‘lida faoliyat ko‘rsatadi va tizimni tashkil etuchi elementlardan iborat. informatikada «tizim» tushunchasi ko‘proq texnik vositalar, asosan kompyuterlar va murakkab ob’ektlarni boshqarishga nisbatan ishlatiladi. «tizim» tushunchasiga «axborot» so‘zining …

2 / 19

ishi bilan boshqarish ham murakkablashadiki, o‘z navbatida, u axborot tizimlarini takomillashtirish va rivojlantirishni rag‘batlantiradi. kibernetik yondoshuvga muvofiq boshqaruv tizimi boshqaruv ob’ekti yig‘indisini (masalan, korxonalar, tashkilotlar va hokazo) va boshqaruv sub’ekti, boshqaruv apparatini o‘zida namoyon etadi. boshqaruv apparati deganda maqsadlarni shakllantiruvchi, rejalarni ishlab chiquvchi, qabul qilingan qarorlarga talablarni moslashtiruvchi, shuningdek ularning bajarilishini nazorat qiluvchi xodimlar tushuniladi. boshqaruv ob’ekti vazifasiga esa boshqaruv apparati ishlab chiqqan rejalarni bajarish kiradi, ya’ni boshqaruv tizimining o‘zi shu ishlarni amalga oshirish uchun tuzilgandir. axborot tizimlari jamiyat paydo bo‘lgan paytdan boshlab mavjud bo‘lgan, chunki rivojlanishning turli bosqichida jamiyat o‘z boshqaruvi uchun tizimlashtirilgan, oldindan tayyorlangan axborotni talab etgan. bu, ayniqsa ishlab chiqarish jarayonlari – moddiy va nomoddiy ne’matlarini ishlab chiqarish bilan bog‘liq jarayonlarga tegishlidir. chunki ular jamiyat rivoji uchun hayotiy muhim ahamiyatga ega. aynan ishlab chiqarish jarayonlari tezkor takomillashadi. ularning rivojlanib borishi bilan boshqarish ham murakkablashadiki, o‘z navbatida, u axborot tizimlarini takomillashtirish va rivojlantirishni rag‘batlantiradi. kibernetik yondoshuvga muvofiq boshqaruv …

3 / 19

to‘g‘ri aloqa boshqaruv apparatidan boshqaruv ob’ektiga yo‘naltiriladigan axborot oqimida ifodalanadi, aks aloqa teskari yo‘nalishda yuboriluvchi qabul qilingan qarorlarning bajarilishi haqidagi hisobot axboroti oqimida o‘z aksini topadi. axborot oqimlari (t va a), qayta ishlash vositalari, ma’lumotlarni uzatish va saqlash, shuningdek ma’lumotlarni qayta ishlash bo‘yicha operatsiyalarni bajaruvchi boshqaruv apparati xodimlarining o‘zaro aloqasi ob’ektining axborot tizimini tashkil etadi. axborot tizimlarini tadbiq etish nafaqat mayda – chuyda axborotni qayta ishlash va saqlash, yozuv – chizuv ishlarini avtomatlashtirish hisobiga, balki qarorlarni qabul qilish (sun’iy intelekt usullari, ekspert tizimlari va hokazolar), zamonaviy telekommunikatsiya vositalari (elektron pochta, telekonferensiyalar), yalpi va lokal hisoblash tarmoqlari va boshqalardan foydalanishda firma mutaxassislari hatti-harakatini modellashtirishga asoslangan boshqarishning yangi uslublari hisobiga ham firma ishlab chiqarish-xo‘jalik faoliyati samaradorligini oshirish maqsadlarida amalga oshiriladi. axborot tizimidagi jarayonlar. axborot tizimlarining avtomatlashtirilgan va avtomatik turlari ma’lum. avtomatlashtirilgan axborotlar tizimida boshqarish yoki ma’lumotlari qayta ishlash funksiyalarining bir qismi avtomatik ravishda, qolgani esa inson tomonidan bajariladi. avtomatik axborotlar tizimida boshqarish …

4 / 19

ing at– shaxslar funksiyalarini avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan. bu sinfga ham sanoat (korxonalar), ham nosanoat ob’ektlari (bank, birja, sug‘urta kompaniyalari, mexmonxonalar va hokazolar) va ayrim ofislar (ofis tizimlari)ni boshqarishning axborot tizimlari kiradi. texnologik jarayonni boshqarishning axborot tizimi turli texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan (moslashuvchan ishlab chiqarish jarayonlari, metallurgiya, energetika va hokazolar). dastlabki axborot tizimlari 50 – yillarda paydo bo‘ldi. bu yillarda ular maosh hisob – kitoblarini qayta ishlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, elektromexanik buxgalterlik hisoblash mashinalarida amalga oshirilgan. bu qog‘oz hujjatlarni tayyorlashda mehnat va vaqtni bir qadar qisqartirishga olib kelgan. 60 – yillarda axborot tizimlariga munosabat butunlay o‘zgardi. bu tizimlardan olingan axborot davriy hisobot uchun ko‘pgina parametrlar bo‘yicha qo‘llana boshlandi. buning uchun tashkilotlarga ko‘pgina funksiyalarga ega bo‘lgan ehm lar talab etila boshlandi. 70 – 80 – yillarda boshlarida axborot tizimlari qarorlarni qo‘llab - quvvatlovchi va tezlashtiruvchi jarayonga ega bo‘lgan nazorat boshqaruvi vositalari sifatida keng foydalanila boshladi. 80 – yillar oxiridan boshlab, axborot …

5 / 19

tirish va tashkil qilish bo‘yicha uslublar va vositalar yig‘indisidir. qabul qilinadigan boshqaruv qarorlarining ishonchliligi va sifati ko‘p jihatdan ishlab chiqilgan axborot ta’minoti sifatiga bog‘liq. dasturiy ta’minot - kompyuter texnikasi vositasida ma’lumotlarni qayta ishlash tizimi(mqit)ni yaratish va foydalanish dasturiy vositalari yig‘indisidir. dasturiy ta’minot tarkibiga bazaviy (umumtizimli) va amaliy (maxsus) dasturiy mahsulotlar kiradi. bazaviy dasturiy vositalar inson va kompyuterning o‘zaro harakatlarini avtomatlashtirish, ma’lumotlarni qayta ishlash, namunaviy protseduralarni tashkil etish, mqit texnik vositalari ishlashi nazorati va diagnostikasi uchun xizmat qiladi. amaliy dasturiy ta’minot axborot tizimi funksional vazifalarni hal etishni avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan dasturiy mahsulotlar yig‘indisini o‘zida namoyon etadi. ular universal vositalar (matn muharrirlari, elektron jadvallar, ma’lumotlar omborini boshqaruv tizimlari) va maxsus vositalar – funksional kichik tizimlarni amalga oshiruvchi turli xil ob’ektlar (iqtisodiy, muhandislik, texnik va boshqalar) sifatida ishlab chiqilishi mumkin. texnik ta’minot ma’lumotlarni qayta ishlash tizimini faoliyat ko‘rsatishi uchun qo‘llaniluvchi texnik vositalar kompleksidir. ushbu ta’minot ma’lumotlarni qayta ishlovchi, namunaviy operatsiyalarni amalga oshiruvchi qurilmalarni …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tizimtushunchasi va uning turlari"

1-ma’ruza: tizim tushunchasi va uning turli ta’riflari. reja: 1. tizim tushunchasi va turlari. 2. axborot tizimi tushunchasi. 3. axborot tizimidagi jarayonlar. 4. avtomatlashtirilgan ilmiy tadqiqot tizimlari. 1-ma’ruza: tizim tushunchasi va uning turli ta’riflari. reja: 1. tizim tushunchasi va turlari. 2. axborot tizimi tushunchasi. 3. axborot tizimidagi jarayonlar. 4. avtomatlashtirilgan ilmiy tadqiqot tizimlari. tizim (sistema) deganda, yagona maqsad yo‘lida bir vaqtning o‘zida ham yaxlit, ham o‘zaro bog‘langan tarzda faoliyat ko‘rsatuvchi elementlar(ob’ektlar) majmuasi tushuniladi. demak, har qanday tizim biror bir aniq maqsad yo‘lida xizmat qiladi. masalan, sizga ma’lum bo‘lgan shahar telefon tarmoqlari tizimi, insondagi yurak qon-tomir tizimi, asab tizimi va boshqalar sun’iy yaratilga...

This file contains 19 pages in PPTX format (81.8 KB). To download "tizimtushunchasi va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tizimtushunchasi va uning turla… PPTX 19 pages Free download Telegram