davlat va huquq nazariyasi

DOCX 7 pages 57.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-mavzu. davlat va huquq nazariyasiga kirish reja: 1. davlat va huquq nazariyasi fanining predmeti. 2. davlat va huquq nazariyasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqasi. 3. davlat va huquq nazariyasining yuridik fanlar tizimidagi o‘rni. 4. davlat va huquq nazariyasi fanining metodoligiyasi. 5. davlat va huquq nazariyasi fanining funksiyalari. 6. demokratik huquqiy davlatni shakllantirishda davlat va huquq nazariyasi fanining ahamiyati. davlat va huquq nazariyasi – bu davlat-huquqiy hodisalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va amal qilishini o‘rganuvchi umumnazariy yuridik qonuniyatlar haqidagi bilimlar tizimidir. ma’lumki, muayyan fanni o‘rganishni boshlashda, avvalo, uning predmetini va o‘rganiladigan ob’ektini aniqlash zarur.zero “fan – tabiat, jamiyat va inson tafakkuri to‘g‘risidagi tushunchalarda, kategoriyalarda, qonunlarda aks ettirilgan va haqqoniyligi amaliyotda tasdiqlangan bilimlar tizimidir. har bir fan o‘ziga xos o‘rganish ob’ekti va unga mos keluvchi predmeti bilan ajralib turadi”. shu nuqtai nazardan, davlat va huquq nazariyasining predmetini quyidagicha izohlash mumkin: davlat va huquq nazariyasining predmeti – davlat va huquqning vujudga kelishi, rivojlanishi, …

2 / 7

mohiyati”, “huquq shakli”, “huquqiy munosabatlar”, “huquq tizimi”, “huquq normasi”, “huquqiy ong”, “huquqiy madaniyat” kabilarni kiritish mumkin. davlat va huquq hodisalari o‘zaro mustahkam aloqada bo‘lib, ular bir-birini ifoda etadi. shuning uchun ham davlat va huquq nazariyasining barcha institutlari birgalikda o‘rganiladi va ular uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. ta’kidlash joizki, davlat va huquq hodisalari alohida-alohida soha bo‘lmasdan, balki u yagona fan hisoblanadi va nisbatan mustaqil bo‘lgan ikkita qismga, ya’ni davlat nazariyasi va huquq nazariyasiga ajratiladi. 1.2. davlat va huquq nazariyasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqasi ijtimoiy fanlarning markazida jamiyat, shaxs, uning huquq va erkinligi turadi. ijtimoiy hayot asosida davlat va huquq to‘g‘risidagi, uning jamiyat hayotidagi roli va o‘rni haqidagi masalalar yotadi. ushbu masalalarni barcha ijtimoiy fanlar muayyan darajada o‘rganadi. shu bois, davlat va huquq nazariyasining falsafa, iqtisodiyot nazariyasi, sotsiologiya, politologiya va boshqa fanlar bilan mustahkam bog‘liqligini ko‘rish mumkin. davlat va huquq nazariyasi o‘z predmetini tadqiq etish jarayonida boshqa ijtimoiy fanlarning metodologiyasiga va …

3 / 7

va huquq nazariyasini kengroq o‘rganishga yordam beradi. dialektik nuqtai nazardan dunyoni anglash davlat va huquqning ichki qarama-qarshiliklarini to‘g‘ri tushunish va baholashga yo‘l ochadi hamda ijtimoiy jarayonlarga ta’sir etishga yordam beradi. sotsiologiya fani bilan bog‘liqligi. sotsiologiya fani jamiyatni yaxlit, uyushgan tizim sifatida tadqiq etadi. u jamiyat a’zolarining huquqqa, huquqiy amaliyotga, davlat organlari va mansabdor shaxslar faoliyatiga bo‘lgan munosabatini hamda ularning davlat va huquq hodisalarining bugungi holati va istiqboliga oid qarashlari va istaklarini o‘rganuvchi fandir. mazkur fan davlat va huquq nazariyasi fani uchun tegishli ma’lumot va xulosalarni beradi. o‘z navbatida, davlat va huquq nazariyasi fani ushbu ma’lumot va xulosalarni umumlashtiradi hamda muayyan nazariy-ilmiy taklif va tavsiyalarni shakllantiradi. siyosatshunoslik fani bilan bog‘liqligi. siyosatshunoslik fani jamiyat siyosiy tizimini, siyosiy institutlar, siyosiy partiyalar, davlat hokimiyati, jamoat tashkilotlari va ularning faoliyatini, davlat va shaxsning siyosiy-huquqiy munosabatlarini o‘rganadi. har ikkala fanning ham o‘rganish ob’ekti jamiyatni boshqarish bilan bog‘liq masalalar hisoblanadi. iqtisodiy fanlar bilan bog‘liqligi. mazkur fanlar jamiyatning …

4 / 7

n sifatida e’tirof etiladi. davlat va huquq nazariyasining boshqa huquqiy fanlar bilan aloqasi aynan shundan kelib chiqadi. davlat va huquq nazariyasi maxsus va amaliy huquqiy fanlarning aniq materiallariga tayanadi, ularni nazariy jihatdan umumlashtiradi. umumiy va fundamental fan sifatida huquqshunoslikning asosiy tushuncha va qoidalarini ishlab chiqadi, masalan, jamiyat, davlat, huquq, davlat mexanizmi, davlat organi, demokratiya, qonunchilik, huquqiy ong, huquqiy tartibot, huquqbuzarlik, yuridik javobgarlik, huquqiy munosabatlar va boshqalar shular jumlasidandir. u metodologik fan sifatida boshqa yuridik fanlar uchun xususiy yuridik metodlarni va rahbariy prinsiplarni ishlab chiqadi. yuridik fanlar quyidagicha tasniflanadi: 1) tarixiy-nazariy yuridik fanlar (davlat va huquq nazariyasi, davlat va huquq tarixi, siyosiy va huquqiy ta’limotlar tarixi, huquq falsafasi, huquq sotsiologiyasi va boshqalar); 2) sohaviy (yoki maxsus, tarmoq) yuridik fanlar (konstitutsiyaviy huquq, fuqarolik huquqi, mehnat huquqi, ma’muriy huquq, moliya huquqi, soliq huquqi, yer huquqi, jinoyat huquqi, jinoyat-protsessual huquqi, fuqarolik protsessual huquqi va boshqalar); 3) amaliy yuridik fanlar (kriminalistika, sud buxgalteriyasi, sud meditsinasi, …

5 / 7

edmeti yotadi, chunki nazariyasiz usul predmetsiz qoladi, fan esa – mazmun va mohiyatsiz hisoblanadi. nazariya va metod bir paytda yuzaga kelgan. davlat va huquq nazariyasi davlat va huquq hodisalarini o‘rganish uchun o‘zining xususiy metodlarini ishlab chiqadi, lekin shu bilan birga ijtimoiy va tabiiy fanlarning umumiy usullarni ham qo‘llaydi. 1.5. davlat va huquq nazariyasi fanining funksiyalari davlat va huquq nazariyasi fundamental fan sifatida bir qator funksiyalarni bajaradi. ontologik funksiya. ontologiya – bu ijtimoiy hayot haqidagi qarashlar. bunda uning prinsiplari, tuzilishi va qonuniyatlari o‘rganiladi. davlat va huquq nazariyasi ushbu funksiyani bajara turib, davlat va huquq qanday va nima uchun yuzaga keldi, bugungi kunda ushbu hodisalar qanday qonuniyatlar asosida namoyon bo‘lmoqda va kelajakda ularning rivojlanish tendensiyalari qanday kechadi degan savollarga javob beradi. gnoseologik funksiya. ushbu funksiya bilishning tabiatiga va uning real muhitga munosabatini o‘rganishga qaratilgan. evristik funksiya (nazariy bilish). evristika – bu haqiqatni, yangiliklarni izlab topish san’ati. ushbu funksiya yordamida davlat-huquq hodisalarni o‘rganibgina …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat va huquq nazariyasi"

1-mavzu. davlat va huquq nazariyasiga kirish reja: 1. davlat va huquq nazariyasi fanining predmeti. 2. davlat va huquq nazariyasi fanining boshqa ijtimoiy fanlar bilan aloqasi. 3. davlat va huquq nazariyasining yuridik fanlar tizimidagi o‘rni. 4. davlat va huquq nazariyasi fanining metodoligiyasi. 5. davlat va huquq nazariyasi fanining funksiyalari. 6. demokratik huquqiy davlatni shakllantirishda davlat va huquq nazariyasi fanining ahamiyati. davlat va huquq nazariyasi – bu davlat-huquqiy hodisalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va amal qilishini o‘rganuvchi umumnazariy yuridik qonuniyatlar haqidagi bilimlar tizimidir. ma’lumki, muayyan fanni o‘rganishni boshlashda, avvalo, uning predmetini va o‘rganiladigan ob’ektini aniqlash zarur.zero “fan – tabiat, jamiyat va inson tafakkuri to‘g‘ri...

This file contains 7 pages in DOCX format (57.4 KB). To download "davlat va huquq nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat va huquq nazariyasi DOCX 7 pages Free download Telegram