foydali qazilmalar 2

PPT 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1462604438_62674.ppt american geology reja: o’zbekistonda tarqalgan qazilmalar zahirasi razvedka qilingan zahiralar foydali qazilma nomidagi konlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz foydali qazilmalarni sanoatda ishlatilishiga ko’ra turlari neft, gaz, toshko’mir, yonuvchi slanes va torf kabi yonuvchi foydali qazilmalar energiyaning asosiy manbai hisoblanadi. hozirgi vaqtda yonuvchi foydali qazilmalar kimyo sanoati uchun ham asosiy xom ashyodir. bunday foydali qazilmalar cho’kindi, otqindi va metamorflashgan tog’ jinslari bilan bog’liq. ilmiy-texnik jarayonlar va ilm-fanning yuqori sur'atlar bilan rivojlanishi yonuvchi foydali qazilmalarga, ayniqsa kaustobiolitlarga bo’lgan talablar oshmoqda. kaustobiolitlar asosan uch guruhga bo’linadi: neft qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar. bular neft, asfalt, ozokerit va boshqa yarim suyuq hamda qattiq bitumlar; ko’mir qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar - gumit va torflar; sapropelitlarga kiruvchi kaustobiolitlar - har xil aralash sapropelit (gumuslar, yonuvchi slans)lar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz toshko’mirning asosiy zaxiralari surxondaryo viloyatidagi boysun va sharg’un konlarida joylashgan. ko’ng’ir ko’mirning eng katta zaxirasi angren konida joylashgan. o’zbekistonda torf va yonuvchi slanes belgilari juda ko’p. lekin sanoatda yaroqlilari kam. shunday qilib, …

n birikmalarining ko’pligi (50% dan kam bo’lmagan) bilan, qo’ng’ir ko’mirdan esa namligining va o’simlik parchalarining ko’pligi bilan farqlanadi. shunday qilib, torfning organik moddasi turli darajada parchalangan qsimlik qoldiqlaridan iborat. chirindi (gumus) torfga qoramtir tus beradi. hujayra to’qimalarini yo’qotgan mayda o’simlik tikanlari torfning parchalanish darajasini aniqlaydi. shuning uchun torfning parchalanishi kuchsiz (20%), o’rtacha (20-35%) va kuchli (35% dan ortiq ) bo’ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz torfning botanik tarkibiga, paydo bqlish sharoitiga va xossalariga qarab uch turga (yuqori, qtkinchi, pastki) bo’lish mumkin. torfning fizik-kimyoviy tarkibi uning turiga, darajasiga qarab aniqlanadi. uning tarkibida s-48-65%; o-25-45%; n-4,7-7%; n-0,6-3,8%; s-1,2% ayrim holda-2,5% ga yetadi. torfning rangi uning turiga, parchalanish darajasiga qarab-och sariqdan to’q jigar ranggacha (yuqori), kulrang-jigarrangdan sertuproq qoragacha (pastki) o’zgaradi. torfning zichligi - namlikka, parchalanish darajasiga, kullanishiga, mineral tarkibiga va organogen qismlariga bog’liq bo’lib, oddiy sharoitda yotganda 800-1080 kg/m3 ga yetadi. g’ovakligi 96-97% ga teng o’rtacha yonish issiqligi-21-25 mj/g. torfning yonish issiqligi parchalanish darajasi …

teksturaga, bir xil yoki har xil strukturaga ega. rangi jigar rangdan kul rang va qoragacha; yaltiroqligi-(nursiz), yaltiroqsiz va metallsimon. ko’mir yer sharida eng ko’p tarqalgan yonuvchi foydali qazilmadir. uning 3000 dan ortiq konlari va havzalari ma'lum. o’zbekistonda ko’mirning sharg’un, angren va boshqa konlari mavjud. ko’mir asosan ikki qismdan iborat: organogen moddalar va mineral aralashmalar. organogen moddalar orqali ko’mirning muhim xossalari aniqlanadi. organogen moddalar asosan uglerod, kam holda kislorod, vodorod, oltingugurtdan; oz miqdori azot, fosfor va mineral aralashmalardan tashkil topgan. organogen moddalar massasi-quruq ko’mir massasining 50-97 % ni tashkil qiladi. mineral aralashmalari organogen massada yoki ko’mir tabaqalarida kristall, konkresiya, mayda qat-qatlik va linza shaklida bo’ladi. bunda gilli mineral juda ko’p tarqalgan. ular noorganogen materiallar massasining umumiy 60-80% miqdorini tashkil qiladi. kam miqdorda karbonatlar, sulfidlar, temir va kvarslar kuzatiladi. undan tashqari juda kam miqdorda rangli va kamyob metallar sulfidi, fosfatlar, sulfatlar, metallarning ishqorli tuzlari uchraydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz yo n u …

g organogen moddalari tarkibida yuqori miqdorda vodorod (7-10%)ning bo’lishi, termik qayta ishlashda uchuvchi komponentlarning ko’p ajralib (90% gacha) chiqishi va yonganda yuqori miqdorda issiqlik chiqarishi bilan xarakterlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz asosiy mineral komponentlari: kalsit, kvars, gilli minerallar, kam miqdorda dala shpati, pirit, aksessor minerallar hisoblanadi. yonuvchi slanesning yonish issiqlik hajmi 5 mj/kg bo’lgandagina sanoatga yaroqli yoqilg’i sifatida foydalaniladi. konlarning ko’pchilik qismi platforma viloyatlariga taalluqli bo’lib, gorizontal va kuchsiz qiyshaygan holda yotadi. yonuvchi slaneslardan yog’ va gaz haydashda, qattiq yoqilg’i sifatida, slanesli smolalardan kimyoviy xom-ashyo (fenol, plastifikator) va uning chiqindisi - kuldan qurilish materiallari sifatida foydalaniladi. ayrim yonuvchi slanes konlarida yuqori miqdorda mis, molibden, uran, qo’rg’oshin, sink, vanadiy uchraydi. ular ma'dan xom ashyosi sifatida baholanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko’mirli yotqiziqlarning hosil bo’lishi ko’mirning paydo bo’lishi ikki bosqichda, ya'ni gumitlanish (gumifikasiyalanish) va ko’mirlanish jarayonida sodir bo’ladi. gumitlanish bosqichi o’simlik tikanlarining yer usti suvlari ta'sirida parchalanishidan boshlanib, torf yoki sapropelitlarning paydo bo’lishi bilan tugallanadi. torfning …

ellar tashkil topadi. sapropel paydo bo’lish jarayoni "bitumlanish" deb ataladi. bitumlanish moy va mumning parchalanishi natijasida moyli kislota va bitumlarning paydo bo’lishidir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz bitumlanish muhiti - ishqorli; shuning uchun ham, uning xossasi guminlanishga qarama-qarshidir. agar guminlanishda (gumifikasiya) o’simlik materiallari oksidlansa, bitumlanish jarayonida esa ularni qayta tiklashga imkoniyat tug’iladi. ikkinchi ko’mirlanish bosqichi paydo bo’lgan torf yoki sapropellar ustini cho’kindi jins qatlamlari qoplangandan keyin hosil bo’ladi. bu sharoitda torf va sapropel ko’mir qazilmasiga o’tishi mumkin. lekin gumusli va sapropelli ko’mirlar bir biridan tashqi ko’rinishi, kimyoviy tarkibi, sifat ko’rsatkichlari bilan farqlanadi. cho’kindi jinslar va ular ichida joylashgan ko’mir tabaqalari bilan birgalikda ko’mirli yotqiziqlarni tashkil qiladi. ularning paydo bo’lishi uzoq vaqt davom etgan bo’lib, uning o’alinligi 10-15 km ga yetishi mumkin. ko’mirli tabaqalar ko’mirli formasiyaning tarkibiy qismi hisoblanadi. asosiy ko’mir tabaqalari oddiy va murakkab bo’ladi. ikki xil tog’ jinsi qatlamlari o’rtasida joylashgan ko’mir tabaqalarining qismi "ko’mir pachkasi" deb ataladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "foydali qazilmalar 2"

1462604438_62674.ppt american geology reja: o’zbekistonda tarqalgan qazilmalar zahirasi razvedka qilingan zahiralar foydali qazilma nomidagi konlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz foydali qazilmalarni sanoatda ishlatilishiga ko’ra turlari neft, gaz, toshko’mir, yonuvchi slanes va torf kabi yonuvchi foydali qazilmalar energiyaning asosiy manbai hisoblanadi. hozirgi vaqtda yonuvchi foydali qazilmalar kimyo sanoati uchun ham asosiy xom ashyodir. bunday foydali qazilmalar cho’kindi, otqindi va metamorflashgan tog’ jinslari bilan bog’liq. ilmiy-texnik jarayonlar va ilm-fanning yuqori sur'atlar bilan rivojlanishi yonuvchi foydali qazilmalarga, ayniqsa kaustobiolitlarga bo’lgan talablar oshmoqda. kaustobiolitlar asosan uch guruhga bo’linadi: neft qatoriga kiruvchi kaustobiolitlar. bular neft, asfalt, o...

Формат PPT, 1,8 МБ. Чтобы скачать "foydali qazilmalar 2", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: foydali qazilmalar 2 PPT Бесплатная загрузка Telegram