madaniy yo'gonish va uning roli tarixiy jahoniy tarraqiyotda

PPTX 12 sahifa 627,7 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 627,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

ix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish (renessans). buyuk allomalarning jahon sivilizatsiyasiga qo’shgan hissasi reja: 1. ilk uyg'onish davri, uning vujudga kelish sharoitlari va omillari. 2. ilm-fan ravnaqi, madaniyat rivoji. 3. islom dini, buyuk xadisashunoslar. 4. vatandoshlarimizning jahon tamadduniga hissasi. ix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish (renessans). buyuk allomalarning jahon sivilizatsiyasiga qo’shgan hissasi tarixdan ayonki ijtimoiy taraqqiyot doimo bir yo'sinda ravon bo'lmagan. odamzod umumiy rivojlanish bilan birga qanchadan - qancha to'siqlarni, tanazzul va tangliklarni boshidan kechirgan. so'ng ularni bartaraf etib, o'z moddiy va madaniy darajasini qayta tiklagan va yangi taraqqiyot sari astoydil intilgan. fanda bunday yirik, salmoqli yuksalishni tiklash, uyg'onish, renessans ham deb ataydilar. xususan, g'arbiy yevropada bunday renessans xv- xvii asrlarda deyarlik 700 yillik xurofotdan so'ng yuz bergan. markaziy osiyoda ilk uyg'onish davri ix-xii asrlarga to'g'ri keladi va u o'zgacha shart- sharoitlarda kechdi. uning ko'lami oqibatlari, jahon sivilizatsiyasiga ta'siri ham bo'lakcha bo'lgan. ix-xii asrlarda movarounnahr va …

2 / 12

saldi, savdo-sotiq, hunarmandchilik o'sdi, aholi faolligi barqarorlashdi. san'at ayniqsa, devoriy tasvir ravnaqi yangi bosqichga ko'tarilgan edi. xaykaltaroshlik, badiiy yog'och o'ymakorlik, ganchkorlik, taraqqiy etdi. musiqachilar, bastakorlar ko'payib bordi, naychilar, o'yinchi-raqqoslar, surnaychilarning oilaviy chiqishlari bo'lib turar edi. bu davrlarda diniy e'tiqodlar o'zaro murosada bo'lganligi aholining hayotida va mamlakat osoyishtaligida muhim o'rin tutgan. shu bilan birga tabiiy fanlarga, atrof-muhitni anglash, mavjudotni kengroq bilishga intilish kuchayadi. xususan o'sha paytlarda so'g'd taqvimlari tuzilganligi, hozirgi to'rt ko'l hududida esa rasadxona bo'lganligi haqida ma'lumotlar bor. demak, o'rta osiyoda qadimdan sivilizatsiya asoslari, moddiy va ma'naviy madaniyatning chuqur ildizlari mavjud bo'lgan. arablar bosqini natijasida jiddiy putur yetgan o'lkamiz madaniyati yillar o'tib, bir muncha tiklandi va yangi sharoitda ilm-fan rivojlandi, madaniy-ma'rifiy sohalarda jiddiy ijobiy o'zgarishlar yuz berdi. arab xalifaligi ham ix asr boshlariga kelib ilm-fan, ma'rifat ahamiyatini yaxshiroq tushundi. xalifalikning yangi poytaxti bog'dodda 832 yili "boytul-xikma" ("donishmandlar uyi") tashkil etilib, uning ehtiyoji uchun qayta mablag' ajratildi. baytul- xikma qoshida ikkita …

3 / 12

anlar. davlat tizimida madaniyatni yaxshi anglagan ilmli odamlar ko'paydi. xususan devon boshliqlari (vazirlar) hokimlarning ko'pchiligi arab, fors, turkiy tillarni bilgan, dunyoqarashlari keng kishilar edi. ix-xii asrlarda mintaqada ko'p bunyodkorlik ishlari amalga oshirilgan, yangi madrasalar, saroylar, masjidlar, maqbaralar va boshqa noyob me'morchilik inshootlari barpo etilgan. o'lkada ko'plab karvonsaroy, rabotlar, sardobalar qurilgan. buxoro, samarqand, xiva, termiz, marv, shosh, xo'jand, o'sh, andijon kabi shaharlarda turli ilm maskanlari bo'lgan. ko'plab madrasalar ishlab turgan, kutubxonalar, kitob rastalari va bozorlari gavjum bo'lgan. o'lkamizda bu asrlardagi kashfiyotlar va bilimlar ko'p jihatdan hayotiy bo'lib, ijtimoiy ehtiyojni jadal sur'atlarda o'sib borayotgan ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar talabini qondirish, keng ma'noda moddiy va ma'naviy madaniyatning yuksalishi bilan bog'liq bo'lgan. ana shu ehtiyoj o'lkamizda buyuk allomalarning vujudga kelishida, ular ijodining samaralarida namoyon bo'ldi. demak, ix-xii asrlardagi ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy vaziyat mintaqamizda ilm-fan, umuman madaniyatning keng ko'lamda rivojlanishini taqozo qilar edi. bunday sharoitda yuzlab allomalarda davr talabiga javob berib barakali ijod qildilar va ilmning turli …

4 / 12

xorazmiy" nomi "algoritm" shaklida fanda muhrlanib qoldi. olim geografiga oid "kitob surat al-arz" kitobi, astronomiyaga oid "zij", tarixga oid "kitob at-tarix" (tarix kitob) asarlari. al- xorazmiyning arab ilmiy dunyosining yirik markazi -bag'doddagi ma'mun akademiyasida ishlagan davrlari uning istedodining eng barq urgan davrlari bo'ldi. u shu akademiyaning rahbari sifatida ilm ahliga ibrat ko'rsatdi. al-farg'oniy (798-865) dastlabkilardan biri bo'lib, yer shari xaritasini tuzgan, uning ..dagi rasadxonada ishlab yer meridiani bir darajasining uzunligini o'lchagan. nil daryosi suvi sathini belgilovchi asbobni yaratish kabi kashfiyotlari jahonga mashhur bo'ldi. olim yilning yozda eng uzun kunini (22 iyun), qishda eng qisqa kunini (23 dekabr) tunu kunning tengligi 21-mart va 23- sentabrga to'g'ri kelishini aniqlagan. vatandosh allomalarimizning aksariyat ko'pchiligi qomusiy olimlar bo'lgan, abu nasr forobiy, abu rayxon beruniy, abu ali ibn sino kabi o'nlab olimlar falsafa, matematika, astronomiya, adabiyot, she'riyat, qonunshunoslik, jamiyatshunoslik bobida samarali ijod qilganlar. x asr allomasi abu abdullo al-xorazmiy (muso al-xorazmiy bilan adashtirmaylik) o'zining "ilmlar …

5 / 12

mirziyoyev ,,milliy tiklanishdan – millat yuksalish sari’’ 3. @coursehero.com /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"madaniy yo'gonish va uning roli tarixiy jahoniy tarraqiyotda" haqida

ix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish (renessans). buyuk allomalarning jahon sivilizatsiyasiga qo’shgan hissasi reja: 1. ilk uyg'onish davri, uning vujudga kelish sharoitlari va omillari. 2. ilm-fan ravnaqi, madaniyat rivoji. 3. islom dini, buyuk xadisashunoslar. 4. vatandoshlarimizning jahon tamadduniga hissasi. ix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro’y bergan madaniy uyg’onish (renessans). buyuk allomalarning jahon sivilizatsiyasiga qo’shgan hissasi tarixdan ayonki ijtimoiy taraqqiyot doimo bir yo'sinda ravon bo'lmagan. odamzod umumiy rivojlanish bilan birga qanchadan - qancha to'siqlarni, tanazzul va tangliklarni boshidan kechirgan. so'ng ularni bartaraf etib, o'z moddiy va madaniy darajasini qayta tiklagan va yangi taraqqiyot sari astoydil intilgan. fanda...

Bu fayl PPTX formatida 12 sahifadan iborat (627,7 KB). "madaniy yo'gonish va uning roli tarixiy jahoniy tarraqiyotda"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: madaniy yo'gonish va uning roli… PPTX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram