sho’rlangan tuproqlar va uni oldini olish chora tadbirlari

PPT 700,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1652989982.ppt мавзу: fanning mohiyati va mazmuni sho’rlangan tuproqlar va uni oldini olish chora tadbirlari. reja: sho’rlangan tuproqlarning paydo bo’lish sabablari. sho’rlangan tuproq tarkibidagi tuzlarning o’simlik rivojiga ta’siri. sho’rlanish darajasi va turlari. sho’rlangan tuproqlar unumdorligini oshirish tadbirlari. qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish to‘g‘risidagi strategiyasi o’zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoyevning qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish to‘g‘risidagi strategiyasida tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini izchil rivojlantirish, mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini yanada mustahkamlash, ekologik toza mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, agrar sektorning eksport salohiyatini sezilarli darajada oshirish, sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yanada yaxshilash, melioratsiya va irrigatsiya ob’ektlari tarmoqlarini rivojlantirish, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish sohasiga intensiv usullarni, eng avvalo, suv resurslarini tejaydigan zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish, unumdorligi yuqori bo‘lgan qishloq xo‘jaligi texnikasidan foydalanish, global iqlim o‘zgarishlari va orol dengizi qurishining qishloq xo‘jaligi rivojlanishi hamda aholining hayot faoliyatiga salbiy ta’sirini yumshatish bo‘yicha tizimli chora-tadbirlarni ishlab chiqish ta’kidlangan. respublikamiz sug’oriladigan yerlarining sho’rlanish darajasi bugungi …

lar tushuniladi. sho‘rlangan tuproqlar, asosan, chalacho‘l va cho‘llar mintaqasida, daryolarning quyi oqimida joylashgan allyuvial tekisliklarda tarqalgan. orol dengizi havzasida tarqalgan sho‘rlangan tuproqlar ko‘proq cl- , so4 2- , co3 2- , hco3 - anionlar va сa2+, mg2+, na+ kationlarning o‘zaro ekvivalent miqdorda reaksiyaga kirishi natijasida hosil bo‘lgan tuzlar asosida shakllangan. tuproqlarning sho’rlanish sabablari bu tuzlarning o‘simlikka zararli ta’siri ularning suvda eruvchanlik darajasiga bog‘liq. shuni nazarda tutgan holda eng zararli tuzlarga nacl (osh tuzi), cacl2 (xlorli kalsiy) va mgcl2 (xlorli magniy) kiritilgan. kam zararli tuzlarga mgso4 (taxir tuz), caso4*2h2o (gips) mansubdir. tabiiy sharoitda tog‘ jinsining parchalanishi natijasida har xil kattalikdagi zarrachalar hosil bo‘ladi. asosiy omillar va sharoitlarning o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lgan va muntazam ta’siri natijasida hosil bo‘lgan tuproqda o‘ziga xos fizik va fizik-mexanik xususiyatlar shakllanadi. inson mehnati va fan-texnika taraqqiyoti ta’sirida tuproq hosil bo‘lish jarayoni, uning xususiyatlari shakllanishi ma’lum darajada o‘zgaradi, tuproq madaniylashadi, yashirin va samarador unumdorlik ortadi. respublikaning sug’oriladigan dehqoncnilik …

larning tarkibidagi tuzlar o‘simlik ildizi tarqalgan qatlamda yig‘iladi. 4. qurib qolgan ko‘l va suv havzalaridagi tuzlar shamol ta’sirida atrofdagi hududlarga tarqaladi va tuproqning ustki qatlamini sho‘rlantiradi. 5. tuzga chidamli o‘simliklarning vegetatsiya davri tugagach, uning qoldiqlari (poyasi, bargi, ildizi) chirishi natijasida ularning tarkibidagi tuz tuproqning ustki qatlamida yig‘iladi. sho‘rlangan tuproqlar quyidagi sabablarga ko‘ra paydo bo‘ladi: tuproq tarkibidagi tuzlar o‘simliklarning rivojlanishiga ta’siri quyidagilardan iborat: a) tuproq tarkibidagi tuzlar tuproq eritmasining konsentratsiyasini (quyuqligini) oshiradi. natijada eritma tarkibidagi o‘simlik uchun zarur bo‘lgan makro va mikroelementlar ildiz orqali o‘simlik tanasiga o‘tolmaydi, uning rivojlanishi susayadi, hosildorlik; b) suvda eriydigan tuzlar, ularning hosil bo‘lishida ishtirok etuvchi ayrim anionlar (cl- , oh- va h.k.) juda harakatchan va zaharli bo‘lib, ular eritmada nisbatan ko‘payib ketganda muhit o‘zgaradi, ildiz po‘stini zaharlaydi (kuydiradi); c) suvda kam eriydigan ayrim tuzlar (gips yoki uning karbonat tuzlari bilan aralashmasi) tuproq qatlamida o‘ta zichlik hosil qiladi. natijada o‘simlik ildizi yaxshi rivojlanmaydi, biologik va fiziologik jarayonlarning …

rflanayotgan suv miqdori ekinlarni sug‘orishga berilayotgan suvdan ortiq bo‘lishi natijasida yer osti suvlari va tuproqning pastki qatlamidagi tuzlar kapillyarlar orqali ustki qatlamga ko‘tariladi. dog‘simon sho‘rlanish dalaning balandlik (mikro balandlik) joylarida shakllanadi. yoppasiga sho‘rlanish – bu dalaning hamma yog‘i sho‘rlanganligidir. odatda bunday holat sho‘rlangan yer osti suvlari tuproq sathiga yaqin joylashganda sodir bo‘ladi. tuproqning sho‘rlanish ko‘rinishlari tuproqdagi tuzlarning tarkibiga qarab sho‘rlanish turlari har xil bo‘lishi mumkin. sho‘rlanish turi odatda xlor ionining sulfat ioniga nisbatiga qarab ajratiladi. agar bu nisbat: 2 dan katta bo‘lsa – xlorli sho‘rlanish; 2-1 bo‘lsa – sulfatli-xlorli sho‘rlanish; 1-0,2 bo‘lsa – xlorli sulfatli sho‘rlanish; 0,2 dan kichik bo‘lsa – sulfatli sho‘rlanish deyiladi. sho‘rlanish darajasi bo‘yicha tuproqlar tasnifi tuproq tarkibidagi tuzni kamaytirishga oid tadbirlar me’yorini va amalga oshirish davrlarini belgilash tuproqning sho‘rlanish darajasiga asoslanadi. tuproqlarni sho‘rlanish darajasiga qarab guruhlarga ajratish sho‘rlanish tasnifi (klassifikatsiyasi) deyiladi. o‘zbekiston hududida tarqalgan tuproqlar sho‘rlanish darajasiga qarab quyidagilarga bo‘linadi (1-jadval). sho‘rlanish darajasi bo‘yicha tuproqlar tasnifi …

proq qatlamidagi tuzlarning ildiz tarqalgan qatlamiga ko‘tarilishi keskin kamayadi. b) agromeliorativ tadbirlar kuzda yoki erta bahorda amalga oshiriladigan sho‘r yuvish. sho‘r yuvishdan oldin dalalar shudgor qilinadi, maydoni 0,02-0,03 ga teng bo‘lgan pollarga ajratiladi va suv bostiriladi. suv tuproq qatlamidan shimilib o‘tganda uning tarkibidagi tuzlarni yuvib pastki qatlamga olib tushadi va yer osti suvlari tarkibida zovurlarga yig‘iladi va daladan tashqariga chiqarib tashlanadi. c) biologik tadbirlar – sho‘rlangan yoki sho‘rlanishga moyil bo‘lgan dalalarda (o‘rtacha va kam sho‘rlangan) 2-3 yil davomida ko‘p yillik o‘tlar (beda, sudan o‘ti va boshqalar) ekiladi. dalaning ustki o‘simlik bilan qoplangan tuprog‘ida bug‘lanish keskin kamayadi va ustki qatlamda tuz yig‘ilmaydi. sho‘rlangan yerlarda shirinmiya (solodka) o‘simligi yetishtirilganda ham tuzlar tuproqning ustki qatlamida yig‘ilishi sezilarli darajada kamayadi. undan tashqari, ko‘p yillik o‘tlar ildizi yaxshi rivojlanganligi sababli yer osti suvlarini iste’mol qilishi hisobiga ular tuproq sathiga nisbatan ko‘tarilmaydi, tuproqning sho‘rlanish darajasi susayadi. sho‘rlangan yerlarda shirinmiya (solodka) o‘simligi yetishtirilganda ham tuzlar tuproqning ustki …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sho’rlangan tuproqlar va uni oldini olish chora tadbirlari"

1652989982.ppt мавзу: fanning mohiyati va mazmuni sho’rlangan tuproqlar va uni oldini olish chora tadbirlari. reja: sho’rlangan tuproqlarning paydo bo’lish sabablari. sho’rlangan tuproq tarkibidagi tuzlarning o’simlik rivojiga ta’siri. sho’rlanish darajasi va turlari. sho’rlangan tuproqlar unumdorligini oshirish tadbirlari. qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish to‘g‘risidagi strategiyasi o’zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoyevning qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish to‘g‘risidagi strategiyasida tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini izchil rivojlantirish, mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini yanada mustahkamlash, ekologik toza mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, agrar s...

Формат PPT, 700,5 КБ. Чтобы скачать "sho’rlangan tuproqlar va uni oldini olish chora tadbirlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sho’rlangan tuproqlar va uni ol… PPT Бесплатная загрузка Telegram