geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha

DOC 49,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663266562.doc geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha reja: 1. platforma 2. faollashgan platforma 3. platforma qoplamasi 4. geosinklinal 5. zilzila. yer qobig’ining geosinklinal zonalariga nisbatan tinch tektonik rejimda bo’lgan qismi platforma deb ataladi. platformalar katta-katta maydonlarni egallaydi. platformalar ikki qavatdan iborat bo’lib, pastki qavati burmalangan cho’kindi, yoxud metamorfik yoki magmatik jinslardan tuzilgan bo’ladi. ustki qavati gorizontal yotgan cho’kindi jinslardan iborat. ustki qavati - chexol, pastki qavati - fundament deb ataladi. yer qobig’ining uzoq vaqtlar cho’kindi jinslar to’planadigan va platformalar orasida joylashgan, aktiv tektonik xarakatlar bo’lib turadigan qismi gyeosinklinal deb ataladi. geosinklinal yer qobig’ining asosiy geotektonik elementlaridan biri bo’lib, u platformaning aksini tasvirlovchi zonadir. geosinklinal rayonlarda turli-tuman, kuchli tektonik xarakatlar vujudga kelishi sababli gorizontal xolda yotgan qatlamlar burmalanadi, egiladi va ayrim joylarda uziladi. platforma-yer po’stining sust xarakatchan qismi bo’lib, qit'adagi asosiy qurilmalardan biri. bir necha mln km2 maydonni ishg’ol etadi. burmali o’lkalar o’rnida …

burmalari o’lkalarga tutash chet qismlarida, 3) avlokogenlarda, 4) platforma asosidagi katta amplitudali yoriqlarga yondoshgan qismlarda. asosidagi tog’ jinslarining yoshiga qarab qadimgi va yosh platformalarga bo’linadi. qadimgi platformaning asosi arxey va proterazoy eralarida hosil bo’lgan tog’ jinslaridan tashkil topgan bo’lib, yuqori qoplam keyingi eralarga mansub jinslardan tuzilgan. bunday platformalarga sharq, yevropa, sibir, shimoliy amerika, xitoy-koreya, xindiston, afrika, avstraliya, janubiy amerika va antarktida platformalari kiradi. yosh platformalarning asosi paleozoy jinslaridan tashkil topgan. ustki qoplam jinslari yuqori paleozoy, mezozoy va kaynazoy jinslaridan tashkil topgan. yosh platformalarga g’arbiy sibir, turon va skif plitasi, g’arbiy yevropa va boshqalar kiradi. ba'zan cho’kindi qoplam bilan asosi orasidagi oraliq jinslar guruxi yotadi. platformalarda magmatik jarayonlar kuzatiladi, ammo u burmali o’lkalardagi kabi kuchli kechmaydi. magmatizm maxsulotlari nisbatan bir xil tarkibda bo’lib, bazalt magmasining maxsulidir. platformalarda seysmik aktivlik juda sust, faqat yirik yer yoriqlari va kushni burmali ulkalarga tutash joylarda ancha kuchlidir. issiqlik oqim darajasi burmali o’lkalardagiga nisbatan 2-4 marta …

faollashgan platforma - tezligi va qarama-qarshiligi jixatidan burmalanish o’lka xarakatlariga tug’ri keladigan jadal tektonik xarakatlar natijasida qayta jonlangan platforma yoki uning bir qismi. turg’un yoki nisbatan tekislashgan platforma qurilmalarining o’rnida burmali tog’ inshootlari shakllanadi. faollashgan platformalar uchun tog’ara cho’kma va bukilmalar orqali ajralib turgan juda baland palaxsa tog’ va tog’ tizimlari ayniqsa xosdir. cho’kindi qoplam jinslari va tog’ara cho’kma molassasining burmalanishi sust va o’rtacha bo’lib, faqat yoriqlar bo’ylab kuchliroqdir. ko’tarilma va cho’kmalar o’zaro uzilma xilidagi yoriqlar orqali bir-biridan ajragan o’lkalarning chet qismlari bo’ylab uzilmalar avj olgan. platforma qoplamasi - platformalarning yuqori qurilma qavati, asosan cho’kindi jinslardan tashkil topgan, kristallashgan (qadimgi platformalarda) yoki burmalangan (yosh platformalarda) asos ustida yotadi. ba'zan qoplama tarkibida magmatik maxsulotlar uchraydi. platforma qoplamasining metamorfizmga uchramagan jinslari deyarli gorizontal xolda yotadi; u platforma asosida keskin nomuvofiqlik va stratigrafik tanaffus orqali ajraladi. yosh platformalarda tanaffus vaqti uncha uzoq emas. ko’pincha platforma asosi va qoplama orasida oraliq kompleks jinslari yotadi, …

yrim ko’tarilmalar, urtaliq massiv va suv osti bazalt vulkanlari paydo bo’ladi. o’rta bosqichda qayt qilingan xavzalar o’rnini ko’tarilmalar egallaydi. geosinklinal bosqichining so’ngi bosqichida esa umumiy ko’tarilish sodir bo’ladi, ko’pchilik bukilmalar tutashadi. ushbu jarayonlar natijasida ular burmali tog’ inshoatlariga aylanadi. keyingi yillarda litosfera plitalarining tektonikasi goyasining rivojlanishi munosabati bilan geosinklinalga yangicha ta'rif berilmoqda. ushbu goyaga asosan geo-sinklinal litosfera plitalarining o’zaro to’qnashgan joyi bo’lib, u yerda geosinklinal jarayoni kechadi. bu jarayon surilayotgan okean plitasining suvsizlanishi va qayta erishi xisobiga xamda magmatik qayta o’zgarish, metamorfizm va to’qnashayotgan plitalar old qismlarining shakl o’zgartirishi evaziga kontinental yer po’stining paydo bo’lishida ifodalanadi. zilzila. yer po’stining silkinishi zilzila deyiladi. yer yuzasini yemiruvchi, buzuvchi zilzilalarning 68% ga yaqini pireneyya, alp, apennin, karpat, bolqon, kavkaz tog’lariga va o’rta osiyoning tog’ tizmalariga, ximolay tog’lariga, qolgan 28% i tinch okean xalqasiga to’g’ri keladi. bular seysmik rayonlardir. zilzila xodisalarini o’rganuvchi fan syeysmologiya deb ataladi. zilzila yer qobig’ining ichki qismidagi massalarning juda kuchli …

vchi asboblar o’rnatilgan 500 ga yaqin stantsiya yer sharida xar yili 9000 tagacha zilzilani, ya'ni soatiga bir marta zilzila bo’lishini xisobga oladi. yerning ichidagi zilzila boshlangan markaz - gipotsyentr, uning yer yuziga tikka chiqqan joyi - fokusi - epitsyentr deb ataladi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. islomov o.i., shoraxmedov sh.sh. umumiy geologiya t., «ukituvchi» 1971 yil. 2. kuznetsov s.s. geologiya ,uzssr «urta va oliy maktab», davlat nashriyoti,t., 1960. 3. «geologiya lugati»uzssr fa nashriyoti t.,1958. 4. ananyev v.p., peredelskiy a.v. injenernaya geologiya. iz-vo «vo`sshaya shkola», m-1980. 5. www.kasu.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha"

1663266562.doc geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha reja: 1. platforma 2. faollashgan platforma 3. platforma qoplamasi 4. geosinklinal 5. zilzila. yer qobig’ining geosinklinal zonalariga nisbatan tinch tektonik rejimda bo’lgan qismi platforma deb ataladi. platformalar katta-katta maydonlarni egallaydi. platformalar ikki qavatdan iborat bo’lib, pastki qavati burmalangan cho’kindi, yoxud metamorfik yoki magmatik jinslardan tuzilgan bo’ladi. ustki qavati gorizontal yotgan cho’kindi jinslardan iborat. ustki qavati - chexol, pastki qavati - fundament deb ataladi. yer qobig’ining uzoq vaqtlar cho’kindi jinslar to’planadigan va platformalar orasida joylashgan, aktiv tektonik xarakatlar bo’lib turadigan qismi gy...

Формат DOC, 49,5 КБ. Чтобы скачать "geosinklinal va platforma viloyatlari haqida umumiy tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geosinklinal va platforma viloy… DOC Бесплатная загрузка Telegram