tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish jarayoni. tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish hodisasi va tenglamasi

DOCX 55.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662390535.docx tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish jarayoni. tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish hodisasi va tenglamasi reja: · tuproqning oksidlovchi-qaytaruvchi potentsiali (oqp) · tuproqdagi oq buferligi va sig’imi · oksidlanish va qaytarilish tartibi, tiplari tuproq murakkab oksidlanish va qaytarilish tizimidan iborat. tuproqda ko’p miqdorda õilma-õil moddalar mavjud. ular tabiatan organik va mineral õususiyatlarga ega bo’lib, kelib chiqishlari ham organik va mineral yo’llar bilan sodir bo’ladi. bu moddalar oksidlanish va qaytarilish õususiyatlariga ega, ayni vaqtda oksidlanish va qaytarilish reaksiyalarida qatnashadilar. tuproq tarikibida sodir bo’layotgan oksidlanish va qaytarilish jarayonlari, ayni bir vaqtda tuproqning hosil bo’lishida qatnashadi va ta’sir ko’rsatadi. oksidlanish jarayonlari bilan o’simliklarning gumifikatsiyasi, ya’ni o’simlik qoldiqlarining oksidlanish va qaytarilishi fe, mn, s va boshqa elementlar oksidlanganlik darajasining o’zgarganligiga bog’liq. shuni esdan chiqarmaslik kerakki, oksidlanish va qaytarilish reaksiyalari deyarli hamma vaqt birga sodir bo’ladi. bu reaksiyalarda doim ikki va undan ko’p moddalar, elementlar qatnashadi. bunday reaksiya natijasida birinchilari elektron yo’qotadi, ya’ni beradi, ikkinchilari qabul qiladi. …

lanish va qaytarilish jarayonining tezligi, yo’nalishi, odatda elektron beruvchi element tomonidan eletronni tez va oson berish va bermasligi bilan aniqlanadi. tuproq oksidlanish va qaytarilish jarayonlarining bir qismi qaytar, qolganlari qaytmas õususiyatga ega. fe,mn larning oksidlanish va qaytarilishi qaytar jarayon hisoblanadi. organik moddalarning oksidlanishi asosan qaytmas bo’lib, oxirida n va s ba’zi sodda birikmalar, co2, h2o hosil bo’ladi. tuproqning oksidlovchi-qaytaruvchi potentsiali (oqp) buni miqdor jihatdan aniqlash uchun avvalo oqp yo’nalishini aniqlash kerak bo’ladi. tuproqdagi oqp odatda tuproq sharoitini belgilaydi. tuproqni oqp deb eritmasi bilan inert metalldan yasalgan elektrod (platina) o’rtasidagi potentsiallar ayirmasi tushuniladi. bunda inert elektrod tuproqqa joylashtiriladi. oqp potentsiometr yordamida aniqlanadi. solishtiruvchi elektrod tariqasida kolomel elektrod olinadi. oqp qoidalariga ko’ra milvoltlarda o’lchanadi. oqp ni eh simvoli bilan belgilanadi. bunda r-universal doimiyligi, dj. t-absolyut temperatura, k. f-faradey doimiysi, kl (kulon). oqp jarayonida qatnashgan elektronlar soni. aoõ va ared-oksidlangan va qaytarilgan birikmalar aktivligi. e-standart potentsial bo’lib, aox:ared=1 bo’lsa 20°c formula (ii) dagi …

oki laboratoriyada aniqlanadi. eng to’g’ri ma’lumotga dalada oqp ni aniqlashda erishiladi. laboratoriyada esa modellashgan tajribada aniqlanadi. tuproqda bir paytning o’zida oksidlangan va qaytarilgan organik va noorganik birikmalar mavjud bo’ladi. shuning uchun nam tuproqda bir vaqtning o’zida bir necha oq sistemalari bo’lishi mumkin. tuproqda ko’proq quyidagi oksidlanish va qaytarilish tizimlari bo’ladi; o2 ← → o-2; mn+4 ← → mn+3 ← → mn+2; no3- ← → no2- h2 ← → 2h+; so4- 2 ← → h2s; co2 ← → ch4 bulardan tashqari, organik oksidlanish va qaytarilish sistemalari uchraydi. demak, tuproqdagi eh (oqp) har õil oq tizimlarining o’rtachasi bo’ladi. bunda qaysi sistema ko’plikni tashkil qilsa, tuproqdagi eh miqdori shu tizimni eh ga yaqin bo’ladi. tuproqning oksidlanish va qaytarilish potentsiali (eh) miqdorini belgilaydigan asosiy sistemaga potentsial aniqlovchi sistema deyiladi. tuproqda asosiy oksidlovchi bu havo va tuproq eritmasi kislorodi hisoblanadi. bu o2 tuproqdagi va tuproq eritmasini har õil moddalarni, elementlarni oksidlaydi. kisloroddan tashqari fe+3 va …

agi oq buferligi va sig’imi yarkov, kaurichev, orlovlar tuproqlarning oksidlanish va qaytarilish tiziimini baholash uchun fanga oksidlanish-qaytarilish sig’imi tushunchasini kiritganlar. tuproq bilan bog’langan oksidlovchining maksimal miqdori ok sig’imini belgilaydi yoki shunga teng, mg 100g tuproq uchun hisoblanadi. har õil omillar ta’sirida oqp ning o’zgarishga qarshi turish qobiliyatiga tuproqning oq buferligi deyiladi. oq buferligi, namlikka, gumus miqdori va sifatiga, tuproqning granumetrik tarkibi va boshqalarga bog’liq bo’ladi. qora tuproqda oq beferligi eng yuqori bo’ladi eh bilan ph bog’liqligi. ko’pchilik oq reaktsiyalari vodorod ioni ishtirokida boradi. shuning uchun eh va ph o’zaro bog’liq bo’ladi. nordon muhitda oksidlanish eh va ph ni 58 mv ga o’zgartiradi deb kelinar edi. ph ning ortishi eh ni kamaytiradi deyiladi. lekin hozirda eh va ph oralig’ida murakkab bog’lanish borligi aniqlangan. bunda hozircha raqam bilan ifodalaydigan qonuniyatlar aniqlanmagan. eh ning har õil miqdorlarini ko’rsatib eh bilan aloqasini yechish uchun klark formulasi berilgan bo’lib, unda h-potentsial bilan eh va ph …

tkada ketadi. gidromorf yarimgidromorf tuproqlar ikkinchi guruhga, ya’ni qaytarilish jarayoni ustunlik qiladigan guruhga kiradi. bu guruhda me’yoriy eh 450-300 mv bo’ladi. sizot suvi ustidagi gilli qatlamlarda eh-100 dan q100 mv gacha bo’lib, eng kam ko’rsatkichga ega bo’ladi. botqoq tuproqlarda eh stabil-200 mv ni tashkil qiladi. sholikor yerlarda eh 700 mv dan-150 mv gacha amplitudada o’zgaradi. sug’orishdan oldin sholikor yerlarda oksidlovchi sharoit bo’lsa, sug’orishdan keyin qaytaruvchi sharoit bo’ladi. agar eh 200 mv dan past bo’lsa, tuproqda gilli (gleyli) qatlam hosil bo’lishi sharoiti tezlashadi. eh dinamikadagi ko’rsatkich bo’lib, ko’pincha haroratlarga bog’liq ravishda ham o’zgaradi. masalan, sug’orish jarayonidagi o’zgarishi, organik o’g’itlar solishdagi o’zgarishi bo’lib bularda eh 500-600 dan 200-300 mv ga tushadi. ba’zan 100-200 mv ga kamayadi. tuproq quriganda eh miqdori oshadi. namlik o’zgarishida eh o’zgarishiga asosiy sabab tuproq havosidagi, eritmasidan kislorod miqdorini sug’orishdagi o’z o’zgarishdadir. bundan tashqari namlikning o’zgarishi bilan ba’zi organik va mineral komponentlarning harakati ham o’zgaradi. gumus miqdori 3,5-4% bo’lgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish jarayoni. tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish hodisasi va tenglamasi"

1662390535.docx tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish jarayoni. tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish hodisasi va tenglamasi reja: · tuproqning oksidlovchi-qaytaruvchi potentsiali (oqp) · tuproqdagi oq buferligi va sig’imi · oksidlanish va qaytarilish tartibi, tiplari tuproq murakkab oksidlanish va qaytarilish tizimidan iborat. tuproqda ko’p miqdorda õilma-õil moddalar mavjud. ular tabiatan organik va mineral õususiyatlarga ega bo’lib, kelib chiqishlari ham organik va mineral yo’llar bilan sodir bo’ladi. bu moddalar oksidlanish va qaytarilish õususiyatlariga ega, ayni vaqtda oksidlanish va qaytarilish reaksiyalarida qatnashadilar. tuproq tarikibida sodir bo’layotgan oksidlanish va qaytarilish jarayonlari, ayni bir vaqtda tuproqning hosil bo’lishida qatnashadi va ta’sir ko’rsatadi. oksidl...

DOCX format, 55.0 KB. To download "tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish jarayoni. tuproqlarda oksidlanish va qaytarilish hodisasi va tenglamasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqlarda oksidlanish va qayt… DOCX Free download Telegram