shaxs patoloogiyasi.psixogeniyalar

DOCX 10 pages 20.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.7 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

shaxs patoloogiyasi.psixogeniyalar reja: 1. shaxs patologiyasi tushunchasi va turlari 2. psixogeniyalar va ularning rivojlanish omillari 3. shaxs patologiyasi va psixogeniyalar o‘zaro bog‘liqligi 1. shaxs patologiyasi tushunchasi va turlari shaxs patologiyasi — bu shaxsning psixik rivojlanishi va xulq-atvorida chuqur, barqaror va uzoq muddatli buzilishlar bo‘lib, ular ijtimoiy moslashuvni qiyinlashtiradi, shaxsning hayot faoliyatini sezilarli darajada izdan chiqaradi. oddiy xarakter xususiyatlari yoki shaxs tipologiyasidan farqli ravishda, patologik darajadagi shaxs buzilishlari (psixopatiyalar) odamning butun hayot faoliyatida, mehnatida, o‘qishida, oila va jamiyat bilan munosabatida salbiy oqibatlar keltirib chiqaradi. shaxs patologiyasi odatda erta yoshda shakllanadi, barqaror bo‘ladi va tashqi sharoitga qarab biroz o‘zgarishi mumkin, lekin to‘liq yo‘qolmaydi. uning paydo bo‘lishida biologik (irsiy moyillik, asab tizimi xususiyatlari), psixologik (tarbiya uslubi, bolalikdagi tajribalar) va ijtimoiy omillar (oilaviy muhit, ijtimoiy sharoit) muhim ahamiyat kasb etadi. shaxs patologiyasining asosiy turlari: 1. astenik tip — juda sezgir, o‘ziga ishonchsiz, tez charchaydigan, o‘zini himoyasiz his qiladigan shaxslar. ular tez-tez tashvishlanadi, o‘z imkoniyatlariga …

2 / 10

atda bo‘ladigan shaxslar. 7. beqaror tip — tashqi ta’sirlarga tez beriladigan, iroda kuchi past, ko‘pincha zararli odatlarga (masalan, spirtli ichimlik yoki narkotik) berilib ketadigan shaxslar. 8. konform tip — mustaqil fikrlashdan ko‘ra, boshqalarning ta’siriga tez tushadigan, jamoa ichida o‘zini yo‘naltira olmaydigan shaxslar. psixopatiya — bu shaxsning barqaror, chuqur va total darajadagi buzilishi bo‘lib, u xulq-atvor, emotsional soha va ijtimoiy moslashuvda doimiy qiyinchiliklarga olib keladi. uning asosiy belgilaridan biri — barqarorlik, ya’ni buzilgan xususiyatlar umr bo‘yi saqlanadi; ikkinchisi — total xarakter, ya’ni ular shaxs hayotining barcha sohalarida namoyon bo‘ladi; uchinchisi esa — ijtimoiy moslashuvning buzilishi, ya’ni shaxs jamiyat talablariga to‘liq moslasha olmaydi. psixopatiya shakllariga astenik tip kiradi, bunda odam juda sezgir, qo‘rqoq, tez charchaydigan va tashabbussiz bo‘ladi; shizoid tipda odam yakkalanishga moyil, ichki dunyosiga berilgan, sovuqqon va tashqi aloqalarda sust bo‘ladi; epileptoid tipda tajovuzkorlik, injiqlik, mayda narsalarga yopishib qolish va keskin kayfiyat o‘zgaruvchanligi kuzatiladi; isteroid tipda shaxs diqqat markazida bo‘lishni xush …

3 / 10

katta omil — biologik sabablar: irsiyat va genetik moyillik, markaziy asab tizimining xususiyatlari, homiladorlik yoki tug‘ruq davrida yuzaga kelgan shikastlanishlar, miya jarohatlari, surunkali somatik va nevrologik kasalliklar shaxs rivojiga salbiy ta’sir qiladi. ikkinchi omil — psixologik sabablar: bolalik davrida noto‘g‘ri tarbiya, ota-onaning beparvoligi yoki haddan tashqari qattiqqo‘lligi, mehr va e’tibor yetishmasligi, shaxsning erta yoshda og‘ir psixotravmatik voqealarni boshdan kechirishi (zo‘ravonlik, ajralish, yaqinlarning o‘limi) shaxs shakllanishini izdan chiqarishi mumkin. uchinchi omil — ijtimoiy sabablar: oilaviy nizolar, spirtli ichimlik va narkotik muhitida o‘sish, ijtimoiy tengsizlik, kambag‘allik, jinoiy muhit ta’siri, jamiyatda o‘z o‘rnini topa olmaslik. to‘rtinchi omil — madaniy-muhit omillari: jamiyat qadriyatlari, urf-odatlar, mafkuraviy bosim, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning yetishmasligi ham shaxs buzilishiga zamin yaratadi. bunga qo‘shimcha ravishda, shaxsning individual xususiyatlari ham rol o‘ynaydi: emotsional beqarorlik, o‘ziga ishonchsizlik, stressga chidamsizlik, muloqotdagi qiyinchiliklar. natijada biologik predispozitsiya bilan noqulay psixologik va ijtimoiy muhit birlashganda shaxs buzilishlari rivojlanadi. shaxs patologiyasining bu turlari turli darajada ifodalanishi mumkin. ayrim hollarda …

4 / 10

ko‘rinishda namoyon bo‘ladi: nevrozlar, psixosomatik buzilishlar, travmadan keyingi stress buzilishi, shuningdek, ijtimoiy muhitga bog‘liq reaktiv holatlar shular jumlasidandir. psixogeniyalarning rivojlanishida bir nechta omillar muhim hisoblanadi. avvalo, ijtimoiy-psixologik sharoitlar asosiy o‘rin tutadi: oiladagi nizolar, yaqinlarning yo‘qolishi, bolalik davrida mehr va e’tibor yetishmasligi, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning kamligi shaxs ruhiyatini zaiflashtiradi. ikkinchi katta omil — shaxsning individual-psixologik xususiyatlari: xarakter, temperament, emotsional barqarorlik darajasi, stressga chidamlilik, tashqi muhit ta’siriga beriluvchanlik. masalan, labillik, yuqori hissiy sezgirlik yoki o‘ziga ishonchsizlik psixogeniyalarga moyillikni oshiradi. uchinchidan, biologik va fiziologik omillar ham rol o‘ynaydi: markaziy asab tizimining holati, organizmning umumiy sog‘lig‘i, genetik predispozitsiya. bular tashqi stress omillarining psixikaga ta’sirini kuchaytirishi mumkin. shuningdek, ijtimoiy-madaniy muhit ham psixogeniyalar rivojida muhim ahamiyatga ega. jamiyatdagi bosim, iqtisodiy qiyinchiliklar, ishsizlik, migratsiya, ijtimoiy tengsizliklar shaxsning ruhiy salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. yana bir omil — hayotiy tajriba va ruhiy zarbalarni qayta ishlash mexanizmlari. agar shaxsda moslashuv strategiyalari (koping-mexanizmlar) rivojlanmagan bo‘lsa, u stressga bardosh bera olmaydi va bu …

5 / 10

logik va ijtimoiy omillarni birgalikda ko‘rib chiqish muhimdir. psixogen buzilishlar – bu tashqi psixotravmatik omillar ta’siri ostida rivojlanadigan ruhiy buzilishlar bo‘lib, ular shaxsning ichki resurslari va moslashuv mexanizmlarining yetishmasligi natijasida yuzaga keladi. ularning asosida tashqi stress, ruhiy zarba va emotsional zo‘riqish yotadi. psixogen buzilishlarga nevroz, stress va psixik travma bilan bog‘liq holatlar kiradi. nevroz – bu uzoq davom etadigan psixogen buzilish bo‘lib, asosan ichki ziddiyatlar, ruhiy zo‘riqish va tashqi muhit bilan moslashishdagi qiyinchiliklar natijasida paydo bo‘ladi. nevrozlarda odam o‘zining kasalligini anglaydi, ruhiy iztirob sezadi, biroq real hayotdan uzilmaydi. unga qo‘rquvlar, xavotir, tushkunlik, jizzakilik, uyqusizlik, charchash, ishtahaning buzilishi kabi belgilar xosdir. stress – bu tashqi yoki ichki og‘ir omillarga organizmning umumiy javob reaktsiyasi bo‘lib, unda psixik va jismoniy zo‘riqish kuzatiladi. stressning qisqa muddatli ko‘rinishi odamga moslashishda yordam berishi mumkin, biroq uzoq davom etganda ruhiy salomatlikni buzadi. doimiy stress insonda xavotir, tajovuzkorlik, depressiv holatlar va turli psixosomatik kasalliklarni keltirib chiqaradi. psixik travma …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs patoloogiyasi.psixogeniyalar"

shaxs patoloogiyasi.psixogeniyalar reja: 1. shaxs patologiyasi tushunchasi va turlari 2. psixogeniyalar va ularning rivojlanish omillari 3. shaxs patologiyasi va psixogeniyalar o‘zaro bog‘liqligi 1. shaxs patologiyasi tushunchasi va turlari shaxs patologiyasi — bu shaxsning psixik rivojlanishi va xulq-atvorida chuqur, barqaror va uzoq muddatli buzilishlar bo‘lib, ular ijtimoiy moslashuvni qiyinlashtiradi, shaxsning hayot faoliyatini sezilarli darajada izdan chiqaradi. oddiy xarakter xususiyatlari yoki shaxs tipologiyasidan farqli ravishda, patologik darajadagi shaxs buzilishlari (psixopatiyalar) odamning butun hayot faoliyatida, mehnatida, o‘qishida, oila va jamiyat bilan munosabatida salbiy oqibatlar keltirib chiqaradi. shaxs patologiyasi odatda erta yoshda shakllanadi, barqaror bo‘ladi v...

This file contains 10 pages in DOCX format (20.7 KB). To download "shaxs patoloogiyasi.psixogeniyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs patoloogiyasi.psixogeniya… DOCX 10 pages Free download Telegram