metallografik mikroskop

DOCX 4 pages 83.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3 – tajriba ishi po’lat namunasini mikraskopik va makroskopik analiz qilish. ishni bajarishdan maqsad. metallarning mikraskopik analiz qilish usullarini amaliy o’rganish. torshiriq: 1. mikroshlif tayyorlash texnologiyasini o`rganish 2. uglerodli po’lat namunasining mikrostrukturasini aniqlash 3. evtektoidgacha bo’lgan po’latlarning tarkibidagi uglerod miqdorini aniqlash. 4. aniqlangan natijalar sxemasi chizilib tushuntiriladi zarbiy umumiy tushuncha. har qanday materialning tuzilishi, ichki nuqsonlari, ya’ni unda darzlar, shlak va gaz aralashmalari bo’shliqlari bor yo’qligi mikroskopik va rentgen analizlaridan hamda magnit maydonidan, ultratovush vositalaridan, radioaktiv izotoplardan foydalanib aniqlanadi. metall va qotishmalarning strukturasini tekshirish uchun esa metallografik mikroskopdan foydaniladi. metallografik mikroskoplarning biologik mikroskoplardan farqi shundaki, metallografik mikroskoplar qaytgan nurlar asosida, biologik mikroskoplar esa o’tgan nurlar asosida strukturalarni tekshirishga imkon byeradi. hozirgi vaqtda 3000 va undan ortiq martagacha kattalashtiradigan vertikal mim-6, mim-7, mim-10 va gorizontal mim-8, mim-8m rusumli metallografik mikroskoplar ishlatiladi. metallografik mikroskop yordamida tekshiriladigan ab jism (shlif) linzalar, sistemasidan iborat bo’lgan ob’ektiv oldiga qo’yiladi (5-rasm). shlifdan qaytgan va ob’ektivdan o’tgan …

2 / 4

nligi. 250 - kuzatish burchagining normal masofasi, mm. maksimal foydali kattalashtirish. bu shunday kattalashtirish bo’lib, ko`zatiladigan namuna aniq ko’rinishini taminlaydi. bu yerda: mmax- maksimal kattalashtirish. d1 - odam ko’zining maksimal ko’rish qobiliyati 0,2...., 0,3 mm ga teng. d - optik sistemaning maksimal kattalashtirish qobiliyati. temir-uglerod diagrammasi qotishmalarning har xil haroratdagi holatlarini aniqlash imkonini byeradi. suyuq qotishmaning asta-syokin sovib borishi jarayonida birlamchi kristallanish diagrammadagi likvidus va solidus chiziqlari oralig’ida vujudga keladi. ikkilamchi kristallanish esa temirning birinchi allotropik shakl o’zgarishi bilan boshlanadi va haroratning pasayishi bilan qotishma tarkibidagi uglerod miqdori kamayib borib, austenit va ferrit shaklini oladi. uglerodli po’latlarning strukturaviy tuzilishi austenit, ferrit, sementit va perlit kabi strukturaviy tuzilishlardan iborat. austenit qattiq aralashma bo’lib, faqat yuqori haroratdagina hosil bo’ladi va - temirdagi eritma bo’lib hisoblanadi. ferrit - temirdagi qattiq eritma bo’lib, xona haroratida texnik temir holatida bo’ladi. sementit ximiyaviy aralashma bo’lib, temir - uglerod va temir karbididan iborat. uglerodli po’latlarda sementit plastinka …

3 / 4

deb ataladi. mikroskop ostida qaralganda ferrit donalari ochiq oq rangda, perlit esa qora tusda ko’rinadi. bu bilan qotishma tarkibida necha foiz uglerod borligini undan tayyorlangan namunaning shlifga tayyorlangan yuzasini analiz qilish usuli bilan aniqlash mumkin. shlif deb mikroanalizlar uchun maxsus tayyorlangan namunalarning yuzasiga aytiladi. metall va qotishmalarning tuzilishini metallografik mikroskop yordamida 50 - 2000 martagacha kattalashtirib o’rganishga mikroanaliz deb ataladi. mikroskopik analizda metall va qotishmalarning ichki tuzilishlari (strukturasi) o’rganiladi. mikroanaliz yordamida tekshiriladigan namunadagi elementlarning joylashuvini aniqlash mikrostruktura deb ataladi. ishni bajarish tartibi. mikroshlif tayyorlash texnologiyasi. mikroshlif dastgohda yoki qirqish arrasi yordamida kesib olinadi. bu metall namuna quyidagi o’lchamda bo’lishi tavsiya etiladi (6-rasm). kesib olingan namuna jilvir tosh o’rnatilgan charxda tozalanadi. namuna tozalanganda o’ta qizib ketmasligini ta’minlab turish lozim. tyokislangan namuna jilvir qog’oz yordamida silliqlanadi. buning uchun uning donadorligi 125 - 20 mm va m40 - m4 rusumli qog’oz bilan namuna yuzasidagi chiziqlar yo’qolguncha tozalanadi. namuna avval donalari katta bo’lgan jilvir …

4 / 4

b turilishi kerak, aks holda namuna yuzi qizib ketib strukturasi o’zgarib qoladi va aniqlash qiyin bo’lib qoladi. diskga sepiladigan eritma quyidagicha tayyorlanadi: 1 l suvga 10 - 15 gr xrom oksidi aralashtiriladi yoki 1 l suv - 5 gr alyuminiy oksidi aralashtiriladi. yaltiroq yuza suv bilan yuviladi, spirtli paxtada artiladi, filtr qog’oz bilan quritiladi. mikroshlifni yaltiratishdan keyin mikroskopda qaralsa oq tyokislikda ayrim dog’lar, kulrang nuqtalar va chiziqlar ko’riladi. bu dog’ va chiziqlar turli xildagi metallmas qo’shimchalari (oksidlar, sulfatlar, shlaklar) va yaltiratish davomida yo’qolmagan notekisliklardir. 1 – rasm. mikrostrukturalar/ metallning ichki tuzilishini aniqlash uchun o`nga reaktiv ta’sir ettiriladi. buning uchun namuna yuzi yaxshilab spirtda yuviladi va reaktivga tushiriladi. reaktiv, tuzilishi va ximiyaviy tarkibi bilan farq qiladigan namuna yuzidagi donalar va chegaralarga, faza va struktura tashkil etuvchilariga turlicha ta’sir ko’rsatadi. reaktiv namunaning ba’zi elementiga ko’proq, ba’zilariga esa kam ta’sir etadi. natijada strukturaga yorug’lik nuri tushganda turlicha akslanadi. ko’p ta’sirlangan elementlar mikroskop ostida …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallografik mikroskop"

3 – tajriba ishi po’lat namunasini mikraskopik va makroskopik analiz qilish. ishni bajarishdan maqsad. metallarning mikraskopik analiz qilish usullarini amaliy o’rganish. torshiriq: 1. mikroshlif tayyorlash texnologiyasini o`rganish 2. uglerodli po’lat namunasining mikrostrukturasini aniqlash 3. evtektoidgacha bo’lgan po’latlarning tarkibidagi uglerod miqdorini aniqlash. 4. aniqlangan natijalar sxemasi chizilib tushuntiriladi zarbiy umumiy tushuncha. har qanday materialning tuzilishi, ichki nuqsonlari, ya’ni unda darzlar, shlak va gaz aralashmalari bo’shliqlari bor yo’qligi mikroskopik va rentgen analizlaridan hamda magnit maydonidan, ultratovush vositalaridan, radioaktiv izotoplardan foydalanib aniqlanadi. metall va qotishmalarning strukturasini tekshirish uchun esa metallografik mikrosko...

This file contains 4 pages in DOCX format (83.7 KB). To download "metallografik mikroskop", click the Telegram button on the left.

Tags: metallografik mikroskop DOCX 4 pages Free download Telegram