qadimgi yunon va rim madaniyati

DOC 27 pages 125.0 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.0 KB

File type DOC

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

qadimgi yunon va rim madaniyati reja 1. qadimgi yunоn mаdаniyati. 2. qadimgi yunоn mаdаniyatining gumаnistik yo’nаlishlаri. 3. qadimgi rim mаdаniyati. 4. qadimgi rim mаdаniyatidа o’z dаvri diniy e`tiqоdi, huquqi, sаn`аti, mе`mоrchilik vа xаrbiy sоxаdаgi yutuqlаrining mujаssаmlаshа bоrishi. miloddan avvalgi iii ming yilliklar boshlariga kelib keyingi davr, umuminsoniyat madaniy taraqqiyotiga kuchli ta‘sir ko`rsatgan qadimgi yunon madaniyatining kurtaklari paydo bo`la boshlagan. bu madaniyatning yuksak darajada rivojlanishi qo`shni davlatlar, ayniqsa, qadimgi rim madaniyatining yuksalishiga sabab bo`lgan. qadimgi yunon madaniyati o`zining ulug`vorligi, nafisligi, qamrab olgan ko`lamining kengligi bilan hozirgacha kishilarni hayratlantirib keladi. qadimgi yunonlar tomonidan vujudga keltirilgan madaniyat inson tafakkurining naqadar kengligi va bitmas-tuganmasligini ko`rsatib berdi. hozirgi zamon san‘ati va adabiyotining ko`pgina tur va janrlarining shakllanishiga sabab bo`ldi. yunon madaniyati o`sha davr kishilarining his-tuyg`ulari, intilishlari-yu, orzu-umidlari va ruhiy holatlarining ifodasi sifatida shakllangan. yunonistonlik buyuk tafakkur egalari g`oyaviy va badiiy jihatdan yuksak darajadagi asarlar yaratishib, insoniyat uchun abadiy muammo hisoblangan vatanparvarlik, jasurlik, insoniy qudrat, kurashchanlik …

2 / 27

ing taraqqiyot bosqichlari to`g`risida to`liqroq tasavvurga ega bo`lish uchun uni davriylashtirib o`rganish muhim ahamiyatga ega. chunki, har bir tarixiy-madaniy bosqichda bir-biridan farqlanib turadigan mazmunan boy va g`oyaviy jihatdan mukammal madaniy boyliklar yaratilganligi ko`zga tashlanadi. qadimgi yunon madaniyatini o`rganar ekanmiz quyidagi bosqichlarning madaniy hayoti va ma‘naviy-badiiy tafakkurining asosiy jihatlarini tahlil qilamiz. 1. krit-mikena yoki egey madaniyati./mil.avv.ill ming yillikdan to mil.avv.xii asrlargacha bo`lgan davr./ 2. gomer davri madaniyati./mil.avv.xi-viii asrlar./ 3. arxaika davri madaniyati./mil.avv.vii-vi asrlar./ 4. klassika davri yoki grek demokratiyasi davri madaniyati /mil.avv-v asr iv asrning 40 yillarigacha bo`lgan davr./ albatta bu davrlar madaniyatining o`ziga xos jihatlari, rivojlanish qonuniyatlari mavjud bo`lib, umumjaxon, ayniqsa, yevropa madaniy taraqqiyotida muhim rol o`ynaydi. yuqoridagicha, davriylashtirish shuni ko`rsatadiki, qadimgi yunon madaniyati uzoq davrlarni bosib o`tib rivojlangan va insoniyat madaniyatining umumboyligiga aylangan. qadimgi yunonlar o`zlaridan keyingi avlodlarga shunday madaniy meros qoldirganlarki, bu madaniy boylikpar minglab yillar o`tsa-da, o`z jozibasini, nafisligi-yu, nafosatini hanuzgacha yo`qotmagan va ko`rgan kishini beixtiyor hayratlantiradi. …

3 / 27

onini boshdan kechiradi va mil.avv. xvi asrdan boshlab gretsiyaning quruqlikdagi hududlari, ayniqsa, mikena madaniyatiga kuchli ta‘sir ko`rsatadi. krit orollari va quruqlik-elladada /mikena deb ham yuritiladi/ olib borilgan arxeologik qazishmalar natijada topilgan ko`plab ashyoviy dalillar qadimgi yunon madaniyatining qay tarzda rivojlanganligini ko`rsatadi. mazkur bosqichning ,,krit-mikena"deb atalishiga asosiy sabab, ingliz arxeologi a.evans xix asrning 90 yillarida krit orollarida katta qazishma ishlarini olib bordi. natijada nemis arxeologi g.shliman tomonidan 1874 yilda peloponnesning shimoliy-sharqiy qismi - mikeanada topilgan madaniy qatlamdan ham ko`ra qadimiyroq bo`lgan madaniy qatlamni ochadi. shu boisdan, xx asrning birinchi o`n yilliklaridan boshlab ilmiy adabiyotlarda ana shu ikkala hudud nomidan kelib chiqib, , ,krit-mikena madaniyati'' atamasi ishlatila boshlangan. taxminan,mil.avv.ii ming yillikda qurilgan knoss saroyi qoldiqlari qadimgi kritda arxitektura, tasviriy san‘at ancha rivojlanganligini ko`rsatadi. a.evansning ko`rsatishicha, knoss saroyi uch va hatto to`rt qavatli qilib qurilgan. saroy markazida xalq yig`inlari o`tkazilib turiladigan zal mavjud bo`lgan. sopol quvurlar orqali saroyda ishlatilgan tashlandiq suvlar oqizilib turilgan. …

4 / 27

n tanishish imkoniyatiga ega bo`lganlar. a.evans qazishmalari natijasida topilgan ko`plab piktografik va ieroglif yozuvlar tushirilgan sopol lavhalar kritliklar o`z yozuv belgilarini yaratishda mil.avv. ill ming yillikda, shumer, finikiya, misrda keng tarqalgan suratli va belgili yozuvlardan foydalanganliklarini ko`rsatadi. natijada kritliklar taxminan mil.avv. xvii asrlarga kelib o`zlarining bo`g`in chiziqli yozuvlarini vujudga keltirganlar. kritliklarning diniy qarashlari bir muncha sodda ko`rinishda bo`lgan. shu sababli ular yirik-yirik ibodatxonalar qurmaganlar. diniy topinish markazlari kichik-kichik sajdagohlap va mehroblar shaklida bo`lgan. ularning dastlabki diniy qarashlari totemistik ko`rinishda bo`lgan. keyinchalik kritda xudo zevs to`g`risidagi tasavvurlar vujudga kela borgan. muayyan davr ichida bu tasavvurlar sistemalashib, turli xil afsonalarning paydo bo`lishiga olib kelgan. bir afsonada ko`rsatilishicha, yunonlarning bosh xudosi, mabudlar ma‘budi zevs kritda to`g`ilgan. so`ngra zevs dengiz to`lqinlaridan o`tib finikiya malikasi go`zal yevropani kritga olib keladi. ulardan kritning eng odil hukmdori minos to`g`iladi. mil.avv.ii ming yillikdayoq oltindan mashhur krit zargarlik buyumlari yasalgan. kritlik kulollar sopol idishlarni nihoyatda bejirim qilib yasaganlar va …

5 / 27

gan idishlar, sher boshli oltin vaza, kabutarlarning bo`rtma suratlari tushirilgan oltin qadax va boshqa buyumlar topilgan. bu buyumlar mikena hunarmandchiligi va halq amaliy san‘ati ham nihoyatda rivojlanganligini ko`rsatadi. umuman, krit-mikena davri madaniyati qadimgi yunon madaniyatining sodda ko`rinishdagi rivojlanish bosqichi bo`lib, keyingi davr arxitektura, tasviriy san‘at, xalq, amaliy san‘ati vadiniy qarashlarning shakllanishiga samarali ta‘sir ko`rsatadi. gomer davri madaniyati mil.avv.x1-1x asrlar odatda gomer davri deb yuritiladi.bu davr madaniyatini o`rganishda gomerning ,,iliada" va ,,odessiya" dostonlari qimmatli manba hisoblanadi. gomerning mazkur dostonlari qadimgi yunonlarni ulug`lovchi, yuksakliklarga ko`taruvchi dostonlardir. chunki, buyuk haykaltarosh fidiy ta‘kidlaganidek, „gomerning ,,iliada" dostonini o`qiganda undagi kishilar obrazi ikki marta ulug’vor bo`lib ko`rinadi". bu davrning gomer davri deb atalishida gomerning ,,iliada" va ,,odisseya" dostonlarida qadimgi yunonlarning o`ta ulug`vorlik darajasiga olib chiqilganligi muhim rol o`ynagan. chunki, ,,iliada" va ,,odisseya" dostonlarida oddiy insonlar xudolar darajasiga olib chiqiladi. yunonistonning oriyat va nomusni inson ahloqiy idealining eng yuqori cho`qqisi deb bilgan qahramonlari troyaga qarshi kurash olib …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunon va rim madaniyati"

qadimgi yunon va rim madaniyati reja 1. qadimgi yunоn mаdаniyati. 2. qadimgi yunоn mаdаniyatining gumаnistik yo’nаlishlаri. 3. qadimgi rim mаdаniyati. 4. qadimgi rim mаdаniyatidа o’z dаvri diniy e`tiqоdi, huquqi, sаn`аti, mе`mоrchilik vа xаrbiy sоxаdаgi yutuqlаrining mujаssаmlаshа bоrishi. miloddan avvalgi iii ming yilliklar boshlariga kelib keyingi davr, umuminsoniyat madaniy taraqqiyotiga kuchli ta‘sir ko`rsatgan qadimgi yunon madaniyatining kurtaklari paydo bo`la boshlagan. bu madaniyatning yuksak darajada rivojlanishi qo`shni davlatlar, ayniqsa, qadimgi rim madaniyatining yuksalishiga sabab bo`lgan. qadimgi yunon madaniyati o`zining ulug`vorligi, nafisligi, qamrab olgan ko`lamining kengligi bilan hozirgacha kishilarni hayratlantirib keladi. qadimgi yunonlar tomonidan vujudga keltirilga...

This file contains 27 pages in DOC format (125.0 KB). To download "qadimgi yunon va rim madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunon va rim madaniyati DOC 27 pages Free download Telegram