"o'zbekiston respublikasining 'davlat tili' haqida qonuni" ilmiy maqola

DOC 6 pages 40.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
o`zbekiston respublikasining qonuni chust tumani 18-maktab o`qituvchisi husniddin ortiqov. telegram murojaat +99 897 255 90 35 o`zbekiston respublikasining "davlat tili" haqida qonuni reja: 1.tilning ijtimoiy mohiyati . 2.til va tafakkur . 3.yangi tahrirdagi o`zbekiston respublikasining "davlat tili" haqida qonuni til so’zlash vositasi, ya’ni nutq sifatida namoyon bo’lganidagina ma’lum vazifani bajaradi. nutq til materiali, unsurlaridan tuziladi va nutqiy faoliyat natijasida nutq yuzaga chiqadi. demak, til materiallari nutq faoliyati uchun xizmat qiladi. til bilan nutqni qiyoslash orqali ularning quyidagi o’ziga xos xususiyatlarini ajratish mumkin: 1. til aloqa materiali bo’lsa, nutq aloqa shaklidir. 2. tilni xalq, millat yaratadi, nutqni esa har bir shaxs yaratadi. 3. tilning hayoti xalq, millatning hayotiga bog’liq holda uzoq bo’ladi, nutqning hayoti esa qisqa, xususan, og’zaki nutq so’zlangan paytdagina mavjuddir. ammo yozma nisbatan uzoq davr saqlanishi mumkin . 4. til nisbatan turg’un , barqaror bo’lsa, nutq doim harakatda bo’lib, o’zgaruvchan hodisa sanaladi. 5. tilning hajmi noaniq, nutqning hajmi esa …
2 / 6
alariga bo’ysunuvchi grafik shakldagi nutqdir . yozma nutqnig mazmuniy bo’laklari, gaplar , ularning qismlari turli xil tinish belgilari orqali ajratib ko’rsatiladi. yozma nutq og’zaki nutq kabi kishilar o’rtasidagi bevosita aloqa vositasi emas, u boshqa joyda va zamonda (kelgusi davrda ) yashovchi kishilar bilan aloqa bog’lash vositasidir. yozma manbalar orqali biz o’tmish tariximizni o’rganamiz va bundan kelajak avlod foydalanishni ta’minlaymiz. nutqning bu shakllari turli ko’rinishlarda namoyon bo’ladi. nutq ayrim shaxsga tegishli bo’lishi (monologik), ikki kishi o’rta sida yuz berishi (dialogik) va bir necha shaxslar orasida bo’lishi (polilogik) mumkin. nutq ko’rinishlari ifoda maqsadi, qurilishi, hissiy-ta’siriy vositalari bilan farqlanadi. yozma nutq uslubiy turlari (ilmiy , badiiy, publistik rasmiy-idoraviy ) bilan o’ziga xos nutq yaratadi. o’zbekiston respublikasining “davlat til haqida ” –gi qonuni 1989yil 21-oktyabrda qabul qilingan shu davrdan boshlab har yili bu kunni til bayrami sifatida nishonlaymiz. mustaqqillik sharofati bilan o’zbek tili-davlat tiliga e’tibor kuchaydi, ona tilimizning ijtimoiy mavqeyi kengaydi. o’zbek tilining taraqqiyoti …
3 / 6
ing davlat tili o’zbek tilidir”, deb yozib qo’yilgan. davlat tilini o’rganish, unga amal qilish tabiiy ehtiyoj va zaruratga, hatto anglagan majburiyatga aylanib bormoqda. o’zbek tilida to’g’ri, ifodali so’zlash va yozish, ona tilimizning sofligi va boyligi to’g’risida tinmay g’amxo’rlik qilish, uning iste’mol doirasini kengaytirib borish davlatimiz fuqarolarining burchi sanaladi. xususan, har bir yosh o’quvchi o’z ona tilidagi so’z boyligini oshirish hamda til imkoniyatlaridan o’rinli foydalanishga doimo harakat qilishi lozim. so’z fikr qurolidir, kishi qanchalik so’z bilsa, uning fikrlash doirasi, dunyoqarashi ham shunchalik keng bo’ladi. yangi tahrirdagi o`zbekiston respublikasining "davlat tili" haqida qonuni 1-modda. o`zbekiston respublikasining davlat tili o`zbek tilidir. 2-modda. o`zbek tiliga davlat: maqomining berilishi respublika hududida yashovchi millat va elatlarning o`z ona tilini qollashdan iborat konstitutsiyaviy huquqlariga monelik qilmaydi. 3-modda. o`zbek tilining o`zbekiston respublikasi hududida davlat tili sifatida amal qilishining huquqiy asoslari ushbu qonun va boshqa qonunlar bilan belgilab beriladi. ushbu qonun tillarning turmushda, shaxslararo muomalada, hamda diniy va ibodat …
4 / 6
davlat tili rasmiy amal qiladigan doiralarda o`zbek adabiy tilining amaldagi ilmiy qoidalari va normalariga rioya qilinadi. davlat o`zbek tilinig boyitilishi va takomillashtirishini ta'minlaydi, shu jumladan unga hamma e'tirof qilgan ilmiy-texnikaviy va ijtimoiy-siyosiy atamalarni joriy etish hisobiga ta'minlaydi. yangi ilmiy asoslangan atamalar jamoatchilik muhokamasidan keyin va oliy majlis tegishli qo`mitasining roziligi biian o`zbek tiliga joriy etiladi. 8-modda. o`zbekiston respubiikasining qonunlari, davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining boshqa hujjatlari davlat tilida qabul qilinadi va e`lon etiladi. muayyan millat vakillari zich yashaydigan joylarida mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlarining hujjatlari respublika davlat tilida hamda mazkur millat tilida qabul qilinadi va e`lon etiladi. 9-modda. davlat hokimiyati va boshqaruv organlarida hujjatlar shu davlat tilida yuritiladi va zaruratga qarab boshqa tillarga tarjirna qilinishi ta`minlanadi. o`zbekistonda o`tkaziladigan xalqaro anjumanlarda davlat tili, shuningdek qatnashchilarning o`ziari tanlagan tillar anjumanning ish tili hisoblanadi. 10-modda.korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va jamoat birlashmalarida ish yuritish, hisob-kitob, statistika va moliya hujjatlari davlat tilida yuritiladi, ishlovchilarning ko`pchiligi o`zbek …
5 / 6
respublikasida notarial harakatlar davlat tilida amalga oshiriladi. fuqarolarning talabiga ko`ra rasmiylashtirilgan hujjat matni davlat notariusi yoki notarial harakatni bajarayotgan shaxs tomonidan rus tilida yoki imkoniyat bo'lgan taqdirda boshqa maqbul tilda beriladi. 13-modda. fuqarolik holatini qayd etuvchi hujjatlar shaxsning kim ekanligini va uning huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlar davlat tilida rasmiylashtiriladi. 14-modda. o`zbekiston respublikasida yashovchi shaxslar davlat tashkilotiari va muassasalariga, jamoat birlashmalariga arizalar, takliflar, shikoyatlar bilan davlat tilida va boshqa tillarda murojaat qiiish huquqi ta'minlanadi. 15-modda. o`zbekiston respubiikasida yasovchi shaxslarning o`z millatidan qat'iy nazar o`z ismini, ota ismi va familiyasini milliy tarixiy an'anlarga muvofiq yozish huquqiga egadirlar. 16-modda. televideniye va radio eshittirishlari davlat tilida, shuningdek boshqa tillarda olib boriladi. 17-modda. nashrlik faoliyati davlat tilida, ehtiyojlarni hisobga olgan holda esa boshqa tillarda ham amalga oshiriladi. 18-modda. pochta-telegraf jo`natmalari davlat tilida yoki fuqarolarning xohishiga ko`ra boshqa tilda amalga oshiriladi. 19-modda. muassasalar, tashkilotlar va jamoat birlashmalari muhrlari, tamg`alari, ish qog`ozlarining matnlari davlat tilida bo`ladi. o`zbekiston hududida …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""o'zbekiston respublikasining 'davlat tili' haqida qonuni" ilmiy maqola"

o`zbekiston respublikasining qonuni chust tumani 18-maktab o`qituvchisi husniddin ortiqov. telegram murojaat +99 897 255 90 35 o`zbekiston respublikasining "davlat tili" haqida qonuni reja: 1.tilning ijtimoiy mohiyati . 2.til va tafakkur . 3.yangi tahrirdagi o`zbekiston respublikasining "davlat tili" haqida qonuni til so’zlash vositasi, ya’ni nutq sifatida namoyon bo’lganidagina ma’lum vazifani bajaradi. nutq til materiali, unsurlaridan tuziladi va nutqiy faoliyat natijasida nutq yuzaga chiqadi. demak, til materiallari nutq faoliyati uchun xizmat qiladi. til bilan nutqni qiyoslash orqali ularning quyidagi o’ziga xos xususiyatlarini ajratish mumkin: 1. til aloqa materiali bo’lsa, nutq aloqa shaklidir. 2. tilni xalq, millat yaratadi, nutqni esa har bir shaxs yaratadi. 3. tilning hayoti xalq,...

This file contains 6 pages in DOC format (40.5 KB). To download ""o'zbekiston respublikasining 'davlat tili' haqida qonuni" ilmiy maqola", click the Telegram button on the left.

Tags: "o'zbekiston respublikasining '… DOC 6 pages Free download Telegram