populyatsiya ta'siri modeli

DOCX 4 pages 82.7 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
o`zaro ta’sirlashuvchi populyatsiyalar sonini modellashtirish. ma’lumki, ekologiya uchun qiziqarli va muhim vaziyatlar har xil turdagi populyatsiyalarning o`zaro ta’sirlashuvi yoki tashqi sharoitlarning o`zgarishi bilan bog`liq bo`ladi. ushbu vaziyatlarda hayot to`lqinlari deb nomlanuvchi populyatsiyani vaqt bo`yicha o`zgarishini xarakterlovchi populyatsiya to`lqinlari hosil bo`ladi. populyatsiya to`lqinlari quyida keltirilgan xususiyatlarga ega bo`lishi mumkin: 1. populyatsiya soni davriy tebranishlarga ega bo`lishi mumkin (masalan, mavsumiy); 2. yirtqich va o`lja populyatsiyalarining o`zaro ta’sirlashuvi hisobiga populyatsiya sonining davriy bo`lmagan yoki davriy tebranishlari sodir bo`lishi mumkin; 3. populyatsiya soni ortib ketishi (populyatsiya qulay sharoitlarga tushib qolganida) mumkin; 4. populyatsiya soni jadal sur’atlar bilan qisqarishi (epifitotiyalar, talofatlar ta’sirida) mumkin. turli xildagi ikkita populyatsiya bir-biri bilan bir necha xil ko`rinishdagi o`zaro munosabatda bo`lishi mumkin: (-, -) – o`zaro raqobat, bunda ikkala populyatsiyaning yashash sharoitlari salbiy tomonga o`zgaradi; (+,+) – simbioz; (+,-) – yirtqich-o`lja va h.k. «yirtqich-o`lja» populyatsiyalarining o`zaro munosabatini o`rganamiz. o`lja uchun yetarli darajadagi ozuqa solingan chekli hajmdagi muhitga yirtqich va o`lja …
2 / 4
ki ga ham bog`liq, aniqroq qilib aytganda u xy ga proportsional bo`ladi), – yirtqichlarning tabiiy o`lish koeffitsiyenti xarakterlaydi. yuqorida keltirilgan tenglamalarning yechimlari yirtqich va o`ljalar sonining to`lqinli tebranishlarini ifodalaydi. ushbu to`lqinlarning shakli va davriyligi boshlang`ich shartlarga hamda tenglamada ishtirok etuvchi koeffitsiyentlarning qiymatlariga bog`liq bo`ladi. bu yerda bir necha holatlar bo`lishi mumkin: 1. muvozanatli bosqich (11.3-rasm). bunday vaziyat yirtqichlar soni bo`lishi uchun o`zgarmas miqdordagi o`ljalardan ko`proq miqdordagi o`ljalar tug`ilishini anglatadi. x,y x0 y0 t 11.3-rasm. 2. o`ljalarning jadal sur’atlar bilan yeyilishi sababli yirtqichlarning ochlikdan o`lishi kuzatiladi. o`ljalar soni nolga tenglashishigacha populyatsiya to`lqinlari amplitudalar bo`yicha yoyilib boradi (11.4-rasm). x,y x0 y0 t 11.4-rasm. 1. o`zgarmas amplitudali muvozanatli to`lqinlar (11.5-rasm). bu holatda gohida o`ljalar ko`payib (kamayib), yirtqichlar kamayib (ko`payib) ketishi kuzatiladi. x,y x0 y0 t 11.5-rasm. ilmiy manbalardan ma’lum bo`lishicha, matematik modelni tekshirish maqsadida tajriba sifatida o`ljalar uchun yetarli darajadagi ozuqa solingan chekli hajmdagi suyuqlikka (kolbaga) kipriksimonlarning ikkita turi (biri yirtqich, ikkinchisi o`lja …
3 / 4
yatli tarzda tugallanish koeffitsiyenti va yirtqichga nisbatan tug`ilishlar koeffitsiyenti ni pasaytirishga erishildi. bu holatda barcha o`ljalar yeb bo`linguniga qadar yirtqichlar populyatsiyasi uchun o`sib boruvchi amplitudali to`lqinlar paydo bo`lib, oxir-oqibat yirtqichlar qirilib, nobud bo`lishni boshlar edi (11.4-rasm). 4. o`lja populyatsiyasining tabiiy o`sish tezligi ni qisqartirish maqsadida o`lja ozuqasi 2 baravarga kamaytirildi. bu holatda o`lja populyatsiyasi amplitudasining o`sishi ancha kamaydi. buning natijasida yirtqich populyatsiyasi sonining tez sur’atlar bilan o`sishi va oqibatda o`lja populyatsiyasi sonining tezda kamayib ketishi kuzatilmadi. va lar bo`yicha barqaror to`lqinlar paydo bo`ldi (11.5-rasm). oleobject3.bin image4.wmf oleobject4.bin image5.wmf oleobject5.bin image6.wmf oleobject6.bin image7.wmf oleobject7.bin oleobject8.bin oleobject9.bin image8.wmf oleobject10.bin image9.wmf oleobject11.bin image10.wmf oleobject12.bin oleobject13.bin oleobject14.bin image11.wmf oleobject15.bin image12.wmf oleobject16.bin image13.wmf oleobject17.bin image14.wmf oleobject18.bin image15.wmf oleobject19.bin image1.wmf oleobject1.bin image2.wmf oleobject2.bin image3.wmf xy r c g f 0 0 y , x const y = g ( ) 0 x = r x y ï ï î ï ï í ì - = - …
4 / 4
populyatsiya ta'siri modeli - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "populyatsiya ta'siri modeli"

o`zaro ta’sirlashuvchi populyatsiyalar sonini modellashtirish. ma’lumki, ekologiya uchun qiziqarli va muhim vaziyatlar har xil turdagi populyatsiyalarning o`zaro ta’sirlashuvi yoki tashqi sharoitlarning o`zgarishi bilan bog`liq bo`ladi. ushbu vaziyatlarda hayot to`lqinlari deb nomlanuvchi populyatsiyani vaqt bo`yicha o`zgarishini xarakterlovchi populyatsiya to`lqinlari hosil bo`ladi. populyatsiya to`lqinlari quyida keltirilgan xususiyatlarga ega bo`lishi mumkin: 1. populyatsiya soni davriy tebranishlarga ega bo`lishi mumkin (masalan, mavsumiy); 2. yirtqich va o`lja populyatsiyalarining o`zaro ta’sirlashuvi hisobiga populyatsiya sonining davriy bo`lmagan yoki davriy tebranishlari sodir bo`lishi mumkin; 3. populyatsiya soni ortib ketishi (populyatsiya qulay sharoitlarga tushib qolganida) mum...

This file contains 4 pages in DOCX format (82.7 KB). To download "populyatsiya ta'siri modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: populyatsiya ta'siri modeli DOCX 4 pages Free download Telegram