mitoz va meyoz

DOC 21 pages 3.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOC

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mitoz va meyoz ko‘payish yoki o‘zini-o‘zi qayta tiklash – hujayraning nasl qoldirish qobiliyati. hujayraning yashash muddati tuzilishi va funksiyasiga bog‘liq. masalan: a) nerv va muskul hujayralari embrional rivojlanish davri tugagandan keyin bo'linmaydi; b) suyak iligi, epidermis, ichak epiteliysi butun umri davomida bo‘linib ko‘payib turadi. hujayraning hayot sikli – bo‘linishdan hosil bo‘lgan yangi hujayraning nobud bo‘lishigacha yoki keyingi bo‘linishigacha bo‘lgan davri: hujayraning bo'linish turlari: mitoz sikli – hujayraning bo'linishga tayyorgarlik davri hamda mitoz bosqichlarini davom etishiga aytiladi. hujayraning genetik tarkibi: 1. n – xromosomaning gaploid to'plami belgisi; 2. 2n – xromosomaning diploid to'plami belgisi; 3. 4c – xromosomaning tetraploid to`plami belgisi; 4. c – dnkning gaploid to'plami belgisi; 5. 2c – dnkning diploid to'plami belgisi; 6. 4c – dnkning tetraploid to'plami belgisi. interfaza – bir mitozdan ikkinchi mitozgacha bo‘lgan tayyorlanish davri. interfazaning 3 davri: g1 davr – 2n 2c dnk sinteziga tayyorgarlik bosqichi: oqsil va rnklar juda tezlik bilan sintezlanadi; dnk …

2 / 21

rasining yopishqoqligi kamayadi; · xromosomalar spiralga o‘ralib, kalta va yo‘g‘on holatga keladi; · nofaol holatga o'tadi, mikroskopda aniq ko‘rinadi; · yadrochalar yo‘qoladi; · ikkita sentriola (54 + 54 mikronaycha) hujayra qutblari tomon tarqala boshlaydi; · bo‘linish urchug‘i xromosomalarning qutblarga tomon tarqalishini ta’minlaydi; · profazaning oxirida yadro qobig‘i parchalanadi; · xromosomalar sitoplazmada erkin holda betartib joylashadi. metafaza – 2n 4c · xromosomalarning spirallanishi davom etadi. xromosomalar ekvator tekisligi tomon harakatlana boshlaydi; · xromosomalar qutblardan bir xil masofada, ya’ni ekvator tekisligida bir tekis joylashadi; · xromosomalar orasidagi masofa bir xil bo‘ladi; · xromosoma sentromeralari qat’iy qonuniyat asosida ekvator tekisligida bir xil holatda joylashadi · har bir xromosomaning xromatidlari bir-biridan itarilib, faqat birlamchi belbog‘ bilangina birikkan bo‘ladi; · bo‘linish urchug‘i to‘liq shakllanadi; · har bir xromosoma o‘z sentromerasi bilan bittadan bo‘linish urchug‘iga birikadi. anafaza – 4n 4c · xromosoma xromatidlarini birlashtirib turuvchi belbog‘ uziladi; · xromatidlar mustaqil xromosomaga aylanadi; · sentromeraga birikkan bo‘linish …

3 / 21

uli meyoz kuzatiladi; meyoz so‘zining ma’nosi kamayish demakdir; · meyoz natijasida diploid to‘plamga ega bo‘lgan birlamchi jinsiy hujayralardan gaploid to‘plamli jinsiy hujayralar hosil bo‘ladi; · meyoz ketma-ket keladigan ikkita bo‘linish bosqichlaridan iborat; · har bir meyoz bo‘linish xuddi mitoz singari to‘rt bosqichga: profaza, metafaza, anafaza, telofazaga bo‘linadi; · ularni farq qilish uchun birinchi bo‘linish fazalari oldiga i, ikkinchi bo‘linish fazalari oldiga ii raqami qo‘yiladi. interfaza – bir mitozdan ikkinchi mitozgacha bo‘lgan tayyorlanish davri. interfazaning 3 davri: 1) g1 davr – 2n 2c · dnk sinteziga tayyorgarlik bosqichi; · oqsil va rnklar juda tezlik bilan sintezlanadi; · dnk sintezida ishtirok etadigan fermentlarning faolligi ortadi; · hujayra jadal o‘sadi. 2) s davr – 2n 4c · dnk molekulasi ikki hissa ortadi; · dnkning ikki hissa ortishi natijasida har bir xromosomada ikki barobar ko‘p dnk hosil bo‘ladi. 3) sintezdan keyingi davr g2 – 2n 4c · mitozga tayyorgarligini yakunlaydi. profaza i (2n 4c) …

4 / 21

ig‘i hosil bo‘ladi. interkinez (n 2c) interkinez – qisqacha aytganda, bu hujayraning dam olish davri. dnk reduplikatsiyalanmaydi. birinchi bolinish natijasida: har bir hujayrada gaploid toplam bo`lladi lekin undagi ota-ona xromasomalari soni teng boaydi. xromosomalarning tarqalishi anafaza i da turli xil variantlarda amalga oshadi. misol uchun: ulardan bittasida 3 ta ota organizm xromosomasi va 20 ta ona organizm xromosomasi bo‘lishi mumkin, boshqasida 10 ta otalik va 13 ta onalik yoki boshqacha holatlarda xromosomalar tarqalishi mumkin. o`tgan mavzu tirik organizmlarning ko`payishi 1.mitozning necha bosqichdan iborat? 2.tanasi ikkiga bo`linish orqali ko`payadigan organizmga nima kiradi? 3.terak, tol qanday yo`l bilan ko`payadi? 4.interfaza necha bosqichdan iborat? 5.spora ichida qanday bo`linish amalga oshadi? 6.ko`rtakjlanish yo`li bilan qanday organizmlar ko`payadi?. vegetativ ko`payish qaysi tirik organizmlarda bo`ladi?. jinsiy usulda ko'payadigan organizmlarda o'ziga xos bo'linish usuli meyoz kuzatiladi. meyoz (yunoncha meyozis — kamayish degan ma'noni anglatadi) natijasida xromosomalarning diploid to'plamiga ega bo'lgan hujayralardan gaploid to'plamli jinsiy hujayralar hosil bo'ladi. …

5 / 21

lab, oylab va yillab davom etishi mumkin). i profazada ikkita xromatidadan tashkil topgan xromosomalar spirallasha boshlaydi, kaltalashadi. har bir juftga mansub (gomolog) xromosomalar yaqinlashib, yopishib, yonma-yon joylashadi. bu hodisani konyugatsiya deyiladi. konyugatsiyalashgan xromosomalar bir-biri bilan o'z xromatidala-rining o'xshash qismlarini almashadi. bu hodisa esa krossingover yoki xromosomalar chalkashishi deb ataladi. bu jarayonlar bilan bir vaqtning o'zida mitozdagi kabi yadro qobig'i parchalanib, yadrocha yo'qolib ketadi, so'ngra bo'linish duki hosil bo'ladi. i profazaning o'ziga xos xususiyati gomolog xro-mosomalar konyugatsiyalanishi va o'xshash qismlari bilan almashinishidir. i metafazada juftlashgan xromosomalar hujayraning ekvator tekisligi bo'ylab joylashadi (mitoz metafazasida esa ayrim xromosomalarning joylashishini eslang). keyin i anafaza boshlanadi, gomolog xromosomalar butunligicha, xromatidalarga ajralmagan holda qutblarga tomon harakatlana boshlaydi. mitoz anafazasida esa har bir xromosoma xromatidaga ajralib, xromatidalar qutblarga harakatlanadi. i telefazada xromosomalar soni ikki marta kamaygan hujayralar hosil bo'ladi. birinchi meyoz bilan ikkinchi meyoz orasidagi juda qisqa vaqtni interkinez deyiladi, interfaza bo'lmaydi, chunki bunda dnk molekulalarining yana …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mitoz va meyoz"

mitoz va meyoz ko‘payish yoki o‘zini-o‘zi qayta tiklash – hujayraning nasl qoldirish qobiliyati. hujayraning yashash muddati tuzilishi va funksiyasiga bog‘liq. masalan: a) nerv va muskul hujayralari embrional rivojlanish davri tugagandan keyin bo'linmaydi; b) suyak iligi, epidermis, ichak epiteliysi butun umri davomida bo‘linib ko‘payib turadi. hujayraning hayot sikli – bo‘linishdan hosil bo‘lgan yangi hujayraning nobud bo‘lishigacha yoki keyingi bo‘linishigacha bo‘lgan davri: hujayraning bo'linish turlari: mitoz sikli – hujayraning bo'linishga tayyorgarlik davri hamda mitoz bosqichlarini davom etishiga aytiladi. hujayraning genetik tarkibi: 1. n – xromosomaning gaploid to'plami belgisi; 2. 2n – xromosomaning diploid to'plami belgisi; 3. 4c – xromosomaning tetraploid to`plami belgisi; 4. c...

This file contains 21 pages in DOC format (3.7 MB). To download "mitoz va meyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: mitoz va meyoz DOC 21 pages Free download Telegram