milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari

DOCX 15 pages 51.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari reja: 1. milliy iqtisodiyotning mazmuni va uning tuzilishi 2.milliy iqtisodiyotning asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari 3.yalpi ichki mahsulotning mazmuni, tarkibiy tuzilishi va harakat shakllari 4. yalmni hisoblash usullari 1.milliy iqtisodiyotning mazmuni va uning tuzilishi barchamizga ma’lumki, mustaqillik davrigacha o‘zbekiston iqtisodiyoti sobiqittifoq iqtisodiyotining tarkibiy qismi hisoblanib, uni mustaqil milliy iqtisodiyotdeb bo‘lmas edi. bizga bir yoqlama rivojlangan paxta yakkahokimligiga, xomashyo ishlab chiqarishga va boy mineral xomashyo resurslaridan nazoratsiz, ayovsiz foydalanish asosiga qurilgan, yonilg‘i, g‘alla va boshqa ko‘pgina ishlab chiqarish vositalari, iste’mol tovarlarining ta’minlanishi bo‘yicha markazga butunlay qaram bo‘lgan, izdan chiqqan, mo‘rt va nochor iqtisodiyot meros bo‘lib qolgan edi. o‘zbekiston iqtisodiyoti, asosan, xomashyo tayyorlashga yo‘naltirilgan biryoqlama rivojlanish holiga tushib qolgan bo‘lib, iqtisodiyotga, ekologiya va aholi genofondiga halokatli ta’sir o‘tkazadigan paxta yakkahokimligi yurtimizdagi vaziyatni jar yoqasiga olib kelib qo‘ygan edi. buning oqibatida ulkan tabiiy, mineral-xomashyo, mehnat va inson salohiyatiga ega bo‘lishiga qaramay, respublikamiz sobiq sssrda aholi turmush darajasi, ijtimoiy va …

2 / 15

bojxona tizimlari va boshqa qator funksional iqtisodiyot tarmoqlari barpo etildi. shunday qilib, o‘zbekistonda erkin, zamonaviy bozor munosabatlariga asoslangan yangi, mustaqil rivojlanayotgan, o‘z xalqi, millati manfaatlariga xizmat qiladigan milliy iqtisodiyot shakllantirildi. milliy iqtisodiyot ko‘plab o‘zaro bog‘liq iqtisodiy unsurlardan iborat bo‘lgan murakkab iqtisodiy tizimni namoyon etadi. mazkur unsurlar o‘rtasidagi amalda tarkib topgan munosabatlarning butun majmui iqtisodiyotning tarkibiy tuzilmasini tavsiflab beradi. milliy iqtisodiyot – barcha tarmoqlar va sohalarni, mikro- va makrodarajadagi iqtisodiyotlarni, funksional iqtisodiyotni, ko‘plab infratuzilmalarni o‘z ichiga olgan yaxlit iqtisodiyotdir. milliy xo‘jalikning tarkib topgan tuzilishi ijtimoiy mehnat taqsimoti rivojining natijasi hisoblanadi. makrodarajada qaralganda milliy iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi quyidagilar o‘rtasidagi munosabat sifatida namoyon bo‘ladi: - mavjud ishlab chiqarish resurslari; - resurslarning ijtimoiy mehnat taqsimoti asosida ajralib chiqqan iqtisodiy subyektlar o‘rtasidagi taqsimot hajmi; - iqtisodiy subyektlarning ishlab chiqarish hajmlari; - milliy mahsulotning ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonlarida shakllanuvchi tarkibiy qismlari. milliy iqtisodiyot me’yorida faoliyat qilish va barqaror o‘sishi uchun barcha tarmoq …

3 / 15

i rivojlantirish o‘ta murakkab jarayon bo‘lib, u uzoq muddatli, har tomonlama o‘ylab olib boriluvchi iqtisodiy siyosatga asoslanadi. chunki, iqtisodiy rivojlanishda turli beqarorlik holatlari, inqirozlar ro‘y berib turadi. jumladan, 2008 yilda aqshda boshlangan va hamon uning ta’siri sezilib turgan jahon-moliyaviy iqtisodiy inqirozi ham milliy iqtisodiyotimizga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmadi. bunday ta’sir quyidagi holatlarda aniq namoyon bo‘ldi: birinchidan, mamlakatimiz eksport qiladigan mahsulotlar (qimmatbaho va rangli metallar, paxta, uran, neft mahsulotlari, mineral o‘g‘itlar va boshqalar)ning jahon bozoridagi narxlarining keskin tushib ketishi natijasida eksportdan olinadigan daromad hajmining pasayib ketishi; ikkinchidan, umuman dunyo bozoridagi talabning keskin tushib ketishi oqibatida mahsulot sotish hajmining qisqarishi; uchinchidan, jahondagi investitsion faollikning pasayishi natijasida uzoq muddatli investitsion loyihalarimizni amalga oshirish muddatlarining kechikishi va h.k. milliy iqtisodiyotimizning barqaror va muvozanatli rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan ushbu holatlarni o‘z vaqtida aniqlab, ularning oldini olish va ta’sir oqibatlarini yumshatish bo‘yicha amalga oshirilgan tadbirlar evaziga iqtisodiyotimizning yuqori o‘sish sur’atlari saqlab qolindi. 2.milliy iqtisodiyotning …

4 / 15

da jahon iqtisodiyotini ham o‘z ichiga oladi. milliy iqtisodiyotning asosiy funksional ahamiyati mamlakat aholisining doimiy ravishda o‘sib boruvchi ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarini qondirishda namoyon bo‘ladi. milliy iqtisodiyotning mazkur asosiy muammosi naqadar samarali hal etilayotgani makroiqtisodiy tahlil yordamida aniqlanadi. makroiqtisodiy tahlilning maqsadi – takror ishlab chiqarish jarayonini obyektiv ravishda aks ettiruvchi ko‘rsatkichlardan foydalanish asosida mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida vujudga kelgan holatlarni ochib berishdan iborat. bu maqsadga erishishning muhim shartlari sifatida quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: 1) asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning holati va harakatini obyektiv aks ettiruvchi statistik ma’lumotlarning mavjudligi; 2) mamlakat iqtisodiyotini tahlil qilishda keng miqyosda va tarixiy jihatdan yondashuv; 3) iqtisodiy tizim salohiyatini haqqoniy ravishda baholamasdan hamda iqtisodiy qonunlarning obyektiv amal qilishini bilmasdan turib mamlakat iqtisodiyotiga aralashuv salbiy holatlarni keltirib chiqarishini anglash; 4) makroiqtisodiy nazariya muayyan mamlakatlarning iqtisodiyotini obyektiv ravishda tadqiq etish asosida yaratilishini hamda undan boshqa mamlakatlar amaliyotida o‘ta ehtiyotkorlik bilan foydalanish mumkinligini tushunish; 5) ishlab chiqarishni aholi daromadlari va iste’moli darajasini o‘stirishga yo‘naltirish; 6) …

5 / 15

tizimga kiruvchi turli xil ko‘rsatkichlar, birinchidan, bizga ma’lum vaqt oralig‘idagi ishlab chiqarish hajmini hisoblash va milliy iqtisodiyotning faoliyat yuritishiga bevosita ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash imkonini beradi. ikkinchidan, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimi, milliy mahsulot va uning tarkibiy qismlari harakatining barcha bosqichlarida, ya’ni ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va iste’mol bosqichlarida ko‘rgazmali shaklda aks ettirish imkonini beradi. nihoyat, uchinchidan, mazkur ko‘rsatkichlar tizimi mavjud resurslar va ulardan samarali foydalanish darajasini, iqtisodiyotning turli sohalari, tarmoqlari o‘rtasidagi mutanosiblik va muvozanatlik holatini aks ettiradi. butun milliy iqtisodiyotning holatini xarakterlovchi muhim makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar quyidagilardan iborat: - milliy iqtisodiyotda tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarish hajmini hisoblash: yalpi milliy mahsulot (yamm); sof milliy mahsulot (smm);mmilliy daromad (md). - budjet-soliq sohasi: davlat budjetining daromadlari va xarajatlari; davlat budjetining defitsiti (taqchilligi); yaimdan soliqlarni olish darajasi. - pul-kredit sohasi: inflatsiya darajasi; markaziy bankning qayta moliyalashtirish stavkasi; pul massasi hajmi. - tashqi savdo: eksport; import; tashqi savdo aylanmasi. - turmush darajasi: aholi jon boshiga yaim; …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari"

mavzu:milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari reja: 1. milliy iqtisodiyotning mazmuni va uning tuzilishi 2.milliy iqtisodiyotning asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari 3.yalpi ichki mahsulotning mazmuni, tarkibiy tuzilishi va harakat shakllari 4. yalmni hisoblash usullari 1.milliy iqtisodiyotning mazmuni va uning tuzilishi barchamizga ma’lumki, mustaqillik davrigacha o‘zbekiston iqtisodiyoti sobiqittifoq iqtisodiyotining tarkibiy qismi hisoblanib, uni mustaqil milliy iqtisodiyotdeb bo‘lmas edi. bizga bir yoqlama rivojlangan paxta yakkahokimligiga, xomashyo ishlab chiqarishga va boy mineral xomashyo resurslaridan nazoratsiz, ayovsiz foydalanish asosiga qurilgan, yonilg‘i, g‘alla va boshqa ko‘pgina ishlab chiqarish vositalari, iste’mol tovarlarining ta’minlanishi bo‘yicha ...

This file contains 15 pages in DOCX format (51.1 KB). To download "milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko’rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy iqtisodiyot va uning mak… DOCX 15 pages Free download Telegram