etrusklar jamiyati

DOC 9 pages 61.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

милоддан аввалги viii-iii асрларда рим ва италия www.arxiv.uz reja: 1. etrusklar jamiyati. 2. rim shahrining vujudga kelishi. 3. patritsiylar va plebeylar kurashi. 4. rim respublikasining o’rnatilishi. apennin yarim orolining tabiiy iklimi kulay, dengiz kasb-korligi ham rivojlangan joylarida miloddan avvalgi i ming yillik boshlaridan boshlab sinfiy jamiyat alomatlari yuzaga kelib borgan. italiyaning g`arbiy kismida yashagan kadimgi etrusklar xujalik sohasida katta muvaffakiyatlarga erishib, dastlabki davlat tuzgan xalklardan biri edi. kadimgi rimliklar ularni «tusklar» yunonlar «tirrenlar»: uzlari esa uzlarini «rasen» lar deb nomlaganlar. miloddan avvalgi viii-vi asrlarda etrusklar padus (po) daryosining kuyi okimi bilan tibr daryosi oralig`idagi yerlarda yashaganlar. etrusklar uchraygan vaktlarda ilva, korsika orolining sharkiy sohillarini va kampaniyaning bir kismini ham bosib olganlar. etrusklarning kelib chikishi kadim zamonlardayok olimlar dikkatini uziga tortgan. usha davrning kup olimlari etrusklarning ota-bobolari apennin yarim oroliga kichik osiyoning g`arbiy kismidan kuchib kelib joylashganlar, keyinchalik mahalliy aholi bilan aralashib ketganlar, deb hisoblaydilar. olimlarning boshka bir guruhi esa ularni …

2 / 9

abonlar yasaganlar. kanopdan tukilgan matodan yozuv vositasi sifatida ham foydalanilgan. kitob varakalari ham kanop matosidan bulgan. etrusklar chorvachilik bilan kizg`in shug`ullanganlar. ular asosan koramol, kuy va chuchka bokkanlar. etrusklar yilkichilik bilan ham mashg`ul bulganlar. ular otni mukaddas hayvon deb bilganlar. sharkda bulgani kabi otdan fakat harbiy maksadlarda foydalanganlar. xujalikning rivojlanishi, mulkiy tengsizlik va tabakalar ilk shahar-davlatlarning karor topishiga olib kelgan. etrusklarda mis, jez va temir bilan bog`lik hunarmandchilik juda rivojlangan edi. ustalar ma`dandan turli mehnat, uy-ruzg`or buyumlarini yasaganlar. ustalar askarlar uchun turli kurol-yarog`, dubulg`a, zirx, ot anjomlari va boshka narsalar ham ishlab berganlar. etrusklar me`morchilik, zargarlik va kulolchilikda ham katta muvafakiyatlarga erishganlar. me`morlar toshdan ajoyib binolar, gumbazlar va arklar ishlaganlar. ular sopol idishlarning mohir ustalari edilar. ustalar sopol idishlarni buyamay burtma nakshlar bilan bezaganlar. etrusklar jamiyati kuldorlik jamiyati bulgan, ularda hukmdorlar luxomon, karam kishilar latunlar deb atalgan. etrusk aslzodalari kul va karam kishilar mehnatidan keng foydalanganlar. dehkonchilik, chorvachilik, hunarmadchilik va …

3 / 9

ilar. etrusklar kampaniyani ishgol kilib, kapuya shahrini bino kilganlar. miloddan avvalgi vi asr oxirlaridan boshlab shimoldan gall kabilalari, janubdan esa yunonlar etrusklar yerlariga bostirib kirganlar. miloddan avvalgi v asrning oxiri va iv asrning boshlarida gall kabilalari apennin yarim orolining markaziy viloyatlarigacha kirib kelib, kup shaharlarni vayron kilganlar. miloddan avvalgi 524 yilda kum shahri tirani aristodem kushinlari etrusklarni tor-mor kiladi. bir kancha vaktdan keyin aristodem kushinlari latsiyadagi aritsiya yonidagi jangda etrusklarni yana mag`lubiyatga uchratadi. miloddan avvalgi 474 yilda yunonlar kum shahri yakindagi dengiz jangida etrusklarning flotini tor-mor etadi. shimolidan gallar, janubdan yunonlarning ketma-ket bergan zarbalari natijasida etrusklar kup mulklaridan ajraladilar. shu davrda apennin yarim orolidagi bir kancha shaharlar etrusklarning shahar-davlatlari ittifokiga karshi kuzg`olon kutarganlar. shunday kilib, shimoldan gall, janubdan yunonlarning hujumlari va italiya shaharlaridagi kuzg`olonlar natijasida etrusk jamiyati kuchdan ketib kulaydi. ular siyosiymustakillikdan mahrum bulgach, asta–sekin italiya aholisi bilan kushilib, ularga singib ketganlar. ular apennin aholisining madaniy tarakkiyotida muhim urin tutadilar. …

4 / 9

a uxshab ketadi. ular tabiat hodisalariga, narsalarga va har xil xudolarga e`tikod kilganlar. ularda ibtidoiy din shakllari ancha ustunlikka ega edi. rim italiyaning eng kadimgi shaharlaridan biridir. italiyaning markaziy kismidan tibr daryosi okib utib, u tirren dengiziga kuyilgan. tibr daryosining kuyi kismi tekislik bulib, uning har-har yerida tepaliklar kad kutarib turgan. bu tekislikda lotinlar kabilasi yashar edi. tibr dengizga kuyiladigan joydan 25 km ichkaridagi tepaliklarda miloddan avvalgi xi–v asrlardayok kator kishloklar bor edi. miloddan avvalgi 8 asrga kelib esa shu kishloklar urnida rim shaharchasi bunyod etilgan. daryoning baland kirg`og`idagi kapitoliy tepaligida kurilgan kurg`on shaharning markazi bulgan. kadimgi rim afsonalarida rim shahriga asos solinishi troya urushlari bilan bog`lanadi. afsonaga kura, troyani yunonlar xarob kilinganlaridan sung omon kolgan troyaliklar eney boshchiligida italiya sohillariga kelib koladilar. latsiya shohi lotin eneyni dustona kutib oladi. eney uning kiziga uylanadi. lotin vafotidan sung uning urniga eney podsho buladi. troyaliklar mahalliy aholi bilan kushilib, lotin xalkini tashkil …

5 / 9

kayerda kurish kerak va uning hokimi kim buladi,- degan masalada ular urtasida janjal kutariladi. janjal vaktida romul uz ukasi remni uldirib kuyadi. romul uz nomi bilan atalgan roma shahrini uzlarini chupon topib olgan joy yakinida barpo etib, shaharga podsholik kiladi. rimliklar yil hisobini uz shaharlarga asos solingan afsonaviy yildan, ya`ni miloddan avvalgi 753 yildan boshlaganlar. keyinchalik rimdagi kapitoliy tepaligida bolalarni sut berib bokkan ona buri sharifga haykal urnatilgan. rim va uning atrofida lotin, sabiyan va etrusk kabilalari yashaganlar. ular birlashib rim davlatiga asos solganlar. bular rimning kadimgi aholisi edi. rimning eng kadimgi tub aholisi patritsiylar deb atalgan. patritsiylar (lotincha «pater» uzbekchada ota degan suzni bildiradi) ota-bobolari shaharga asos solganliklari bilan faxrlanib yuradilar. ular rimning erkin aholisi bulib, ekiladigan yer yaylovlarga ega bulgan jamoani tashkil etganlar. patritsiylarning har bir oilasi jamoa ekin maydonidan yer olib ekin ekar, jamoa yaylovlarida chorva mollarini bokar edilar. rim patritsiylari dalada ham, uyda ham uzlari ishlaganlar. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etrusklar jamiyati"

милоддан аввалги viii-iii асрларда рим ва италия www.arxiv.uz reja: 1. etrusklar jamiyati. 2. rim shahrining vujudga kelishi. 3. patritsiylar va plebeylar kurashi. 4. rim respublikasining o’rnatilishi. apennin yarim orolining tabiiy iklimi kulay, dengiz kasb-korligi ham rivojlangan joylarida miloddan avvalgi i ming yillik boshlaridan boshlab sinfiy jamiyat alomatlari yuzaga kelib borgan. italiyaning g`arbiy kismida yashagan kadimgi etrusklar xujalik sohasida katta muvaffakiyatlarga erishib, dastlabki davlat tuzgan xalklardan biri edi. kadimgi rimliklar ularni «tusklar» yunonlar «tirrenlar»: uzlari esa uzlarini «rasen» lar deb nomlaganlar. miloddan avvalgi viii-vi asrlarda etrusklar padus (po) daryosining kuyi okimi bilan tibr daryosi oralig`idagi yerlarda yashaganlar. etrusklar uchraygan v...

This file contains 9 pages in DOC format (61.5 KB). To download "etrusklar jamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: etrusklar jamiyati DOC 9 pages Free download Telegram