gkchp (gosudarstvennyy komitet po chrezvychaynomu polojeniyu)

DOCX 18 sahifa 363,6 KB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 363,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

gkchp qanday barbod bo‘lgandi? foto: getty images dunyoda hammadan zo‘r ekanini da'vo qilib paydo bo‘lgan sssr parchalanib, yer yuzidan yo‘qolib ketganiga 28 yil bo‘ldi. yurtimizning ulug‘ bayrami mustaqillik arafasida bu baxtga qanday erishganimiz haqida ko‘rsatuvlar beriladi, materiallar e'lon qilinadi. ularning barchasida bitta so‘zga tez-tez guvoh bo‘lishimiz mumkin: gkchp, ya'ni «gosudarstvennyy komitet po chrezvychaynomu polojyeniyu». bu abbreviaturani faqat ma'noli tarjima qilib, «favqulotda vaziyatlar bo‘yicha davlat qo‘mitasi» kabi talqin qilish mumkin, ammo uning mashhur qisqartmasini aslicha aytgan o‘rinli. xo‘sh, gkchp nima edi va u qanday barbod bo‘lgandi? sssrning birinchi va oxirgi prezidenti. gorbachyovning maqsadi nima edi: hurlik nafasini olib kirishmi yoki imperiyani parchalash? hali bahorda mixail gorbachyov va gennadiy yanayev mavzoley tribunasida yonma-yon turardi... gkchp haqida gapirganda beixtiyor sobiq ittifoqning birinchi va oxirgi prezidenti mixail sergeyevich gorbachyov nomi tilga keladi. chunki bu tashkilot aynan sobiq ittifoq tarixidagi eng g‘alati rahbarlardan biri hisoblangan gorbachyov davrida tuzilgandi. 1985 yil kompartiya raisligiga kelgan mixail sergeyevich …

2 / 18

ni yanada tezlashtirib yuboradi. mixail sergeyevichning bu «demokratik» siyosati esa sssr rahbariyatidagi boshqa oriylarga yoqmaydi. chunki ittifoq tepasida asosan rossiya qolgan ittifoqdoshlarning «katta og‘asi» degan g‘oya tarafdorlari o‘tirishgandi. bu oriylar chizgan chizig‘idan chiqmaydigan 14ta mustamlakani qo‘ldan chiqarishni xohlashmasdi axir. 1991 yilning avgustiga kelib vaziyat juda murakkablashib ketadi. «siyosiy elita» qarasa gorbachyov mamlakatni qo‘ldan chiqarib yuboryapti. oqibatda ular ancha vaqtdan buyon tashkillashtirib yurgan ishlarini amalga oshirishadi. qaytib kelganidan so‘ng barcha mamlakatlardan sssrni mustaqil davlatlar kengashiga aylantirish to‘g‘risidagi taklifning imzolanishini kutajagini aytib, ta'tilga chiqqan gorbachyov 4 avgust kuni qrimga dam olishga ketadi. u moskvaga qaytganida endi sssr rahbari emasdi... sssr vitse-prezidenti gennadiy yanayev hamda kgb raisi vladimir kryuchkov rahbarligidagi guruh gorbachyov ta'tilda ekanidan foydalanib mamlakatda gkchp, favqulodda holat e'lon qilishadi. «birinchi kanal»da o‘qib eshittirilgan bayonotda gkchp mixail gorbachyov salomatligi yomonlashgani sabab o‘z vazifasini bajara olmasligini, shu uchun mamlakatni 6 oy davomida 8 kishidan iborat kengash boshqarishi, yarim yildan so‘ng saylovlar o‘tkazilishini ma'lum …

3 / 18

idagilarni ma'lum qilamiz: 1. sssr konstitutsiyasining 127-moddasi 3-bandiga ko‘ra mamlakatda moskva vaqti bilan 19 avgustdan boshlab 6 oy muddatga favqulodda holat e'lon qilinadi. 2. mamlakatning barcha hududlarida sssr konstitutsiyasi hamda sssr qonunlari shubhasiz hukmronlik qiladi. 3. mamlakatni boshqarish va krizis holatidan bezarar chiqib ketish uchun favqulodda holatlar bo‘yicha davlat qo‘mitasi (gkchp) tuzildi va uning a'zolari quyidagilar: * oleg baklanov – sssr harbiy kengashining birinchi o‘rinbosari; * vladimir kryuchkov – sssr kgb raisi; * valentin pavlov – sssr bosh vaziri; * boris pugo – sssr ichki ishlar vaziri; * vasiliy staradubsov – sssr dehqonlar kengashi raisi; * aleksandr tizyakov – davlat ishlab chiqarish, qurilish, transport va aloqa assotsiatsiyasi raisi; * dmitriy yazov – sssr mudofaa vaziri; * gennadiy yanayev – sssr prezidenti vazifasini bajaruvchi; 4. gkchp qarorlari sssr hududidagi barcha shaxslar va tashkilotlar tomonidan qabul qilinishi shart. yanayev, pavlov, baklanov, 18 avgust 1991 yil». vasiliy starodubsev, boris pugo, gennadiy yanayev va …

4 / 18

ladi. gkchp mamlakat nazoratini qo‘lga olishni poytaxt moskvadan boshlaydi. mudofaa vaziri yazov boshchiligidagi 4 ming piyoda askar 19 avgust tongidan moskva ko‘chalarini egallashga kirishadi. askarlardan tashqari 279ta jangovar mashina, 148ta zirhli transport, 362ta tank shahar ko‘chalarida harakatlanishni boshlaydi. yelsinning yulduzli onlari yelsin va tarafdorlarining 19 avgust kuni tank ustidagi chiqishini butun dunyo kuzatdi rossiya federatsiyasining birinchi prezidenti boris yelsin bo‘lib turgan arxangelskdagi dala hovli kgb raisi kryuchkovga bo‘ysunuvchi «alfa» maxsus guruhi tomonidan egallab olinadi. gkchpning rejalaridan oldindan xabardor bo‘lgani bois tashkilot o‘z harakatlariga rossiyada katta obro‘ga ega bo‘lib ulgurgan yelsin xalaqit berishidan qo‘rqadi. ammo «alfa» qo‘mondoniga yelsinning binodan chiqishiga qarshilik ko‘rsatmaslik buyrug‘i beriladi. oqibatda shahar ko‘chalariga chiqqan yelsin isyonchilarning tanklaridan biriga chiqib odamlarga murojaat qiladi. nutqi davomida yelsin gkchpning harakatlarini konstitutsiyaga zid deb ataydi va sodir bo‘layotgan voqealar davlat to‘ntarishidan boshqa narsa emasligini ma'lum qiladi. u vaqtda siyosiy karerasining eng yuqori cho‘qqisiga yaqinlashgan yelsinning qat'iy chiqishlari sabab isyonchilar orasida ham …

5 / 18

anglatardi. yelsin odamlarni maydonlarga chiqib isyonchilarni to‘xtatishga chorlaydi. moskvada ham, leningradda ham odamlar isyonning ilk kunidayoq ko‘chalarga chiqishdi foto: getty images muxolifat odamlarni ko‘chalarga chiqarishi muhim burilish nuqtasi bo‘ldi. bu gkchp mag‘lubiyatiga olib keldi. foto: getty images yelsinning murojaatidan keyin moskvada 200 mingdan ortiq, peterburgda 400 mingdan ortiq odam markaziy maydonlarga chiqib gkchpga qarshi namoyishlarda qatnashadi. 20 avgustdan 21 avgustga o‘tar kechasi moskvada gkchpga bo‘ysunuvchi askarlar hamda oq uy himoyasidagi ko‘ngillilar o‘rtasida to‘qnashuv sodir bo‘ladi. oqibatda oq uy himoyasidagi uch fuqaro halok bo‘ladi. gkchp e'lon qilingan vaqtda go‘yoki ko‘p qon to‘kiladigandek ko‘ringandi, ammo o‘sha uch kundagi barcha qurbon mana shu uch kishi bo‘ladi. foto: getty images 21 avgust tongida sssr mudofaa vaziri yazov moskvadagi barcha qo‘shin va texnikalarni shahardan olib chiqishga buyruq beradi. bu gkchp tugagani va amalda sssrni saqlab qolish imkonsiz ekanini ko‘rsatardi. 21 avgust tongida sssr prezidenti vazifasini bajaruvchi yanayev topshirig‘i bilan gkchp vakillari gorbachyov tashqi dunyodan uzilgan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gkchp (gosudarstvennyy komitet po chrezvychaynomu polojeniyu)" haqida

gkchp qanday barbod bo‘lgandi? foto: getty images dunyoda hammadan zo‘r ekanini da'vo qilib paydo bo‘lgan sssr parchalanib, yer yuzidan yo‘qolib ketganiga 28 yil bo‘ldi. yurtimizning ulug‘ bayrami mustaqillik arafasida bu baxtga qanday erishganimiz haqida ko‘rsatuvlar beriladi, materiallar e'lon qilinadi. ularning barchasida bitta so‘zga tez-tez guvoh bo‘lishimiz mumkin: gkchp, ya'ni «gosudarstvennyy komitet po chrezvychaynomu polojyeniyu». bu abbreviaturani faqat ma'noli tarjima qilib, «favqulotda vaziyatlar bo‘yicha davlat qo‘mitasi» kabi talqin qilish mumkin, ammo uning mashhur qisqartmasini aslicha aytgan o‘rinli. xo‘sh, gkchp nima edi va u qanday barbod bo‘lgandi? sssrning birinchi va oxirgi prezidenti. gorbachyovning maqsadi nima edi: hurlik nafasini olib kirishmi yoki imperiyani par...

Bu fayl DOCX formatida 18 sahifadan iborat (363,6 KB). "gkchp (gosudarstvennyy komitet po chrezvychaynomu polojeniyu)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gkchp (gosudarstvennyy komitet … DOCX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram