aholi daromadlari va uning tarkibi. aholi turmush darajasi va uning ko'rsatkichlari

DOCX 6 pages 474.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 474.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: aholi daromadlari va uning tarkibi. aholi turmush darajasi va uning ko'rsatkichlari. aholi daromadlari – barcha aholiga tegishli pul va natural (mahsulot shaklida) tushumlar hamda ko‘rsatilgan bepul xizmatlar summasi; aholining milliy daromaddagi hissasi. aholining jami turdagi daromadlari manbai – ish haqi, pensiya, stipendiya, nafaqalar, mu-kofot, foyda, dividend, zayom va lotereya yutug‘i, bank to‘lagan foiz puli, ko‘chmas mulkdan kelgan renta to‘lovi va ija-ra puli, sug‘urta qoplamalari va boshqalardan iborat. bozor sharoitida aholi daromadlarining eng katta qismi pul shakliga ega. qishloq aholisi o‘zining tomorqa xo‘jaligidan ham mahsulot olib daromad ko‘radi va u natural daromadga kiradi. shuningdek, aholining yordamga muhtoj qatlamlariga bepul mahsulot beriladi va xizmatlar ko‘rsatiladi (bepul ovqatlanish, kiyim-kechak, doridarmon, transport va kom-munal xizmati va hokazo); bular natural daromadlar hisoblanadi. aholi daromadlari nominal va real daromadlarga bo‘linadi. nominal daromad aholi muayyan pul summasi shaklida olgan daromad bo‘lib, inflyatsiya ta’sirida uning harid qobiliyati pasay-ishi mumkin. real daromad – pul shaklidagi daromadga amalda qanday …

2 / 6

rga byudjetdan beriladigan nafaqa va yordam puli) kabi daromadlardan shakllanadi. transfertlar nobozor daromadi, qolganlari bozor daromadi hisoblanadi. bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida o‘zbekistondagi aholi daromadlarida bozor tizimiga xos yangi daromad turlari (tadbirkorlik, mulk daromadi kabilar)ning ko‘payib bo-rishi kuzatiladi. milliy daromad - 1) mamlakatdagi milliy iktisodiyotning xoʻjalik yurituvchi subʼyektlari tomonidan muayyan bir davrda (odatda bir yilda) moddiy ishlab chiqarish tarmoqlarida yaratilgan sof mahsulot; yalpi mahsulot hajmidan uni ishlab chiqarish uchun sarflanadigan mehnat vositalari va buyumlarini qoplaydigan mahsulot miqdorini — qoplash fondini chegirib tashlangandan keyin qoladigan mahsulot; 2) gʻarb mamlakatlari iqtisodchilari talqinida mamlakatdagi mehnat, kapital va yer egalarining bir yilda olgan ish haqi, foyda, foiz va renta kabi daromadlari yigʻindisi. yil davomida yaratilgan yalpi mahsulot qiymati 2 qismdan iborat: ilgari yaratilgan va sarflangan ishlab chiqarish vositalarining mahsulotga koʻchirilgan qiymati; yangidan yaratilgan qiymat. yangidan yaratilgan qiymat sof mahsulotning (milliy daromadning) qiymatidir. milliy daromad moddiy ishlab chiqarish tarmoqlaridagi korxonalar sof mahsulotlarining yigʻindisi sifatida hisoblanadi. ayrim …

3 / 6

yatga egadir, chunki bu usul ishlab chiqariladigan mahsulotni, qoplash fondini va sof mahsulotni hisoblash, isteʼmolni va jamgʻarishni optimallashtirish siyosatini oʻtkazishga imkon beradi. sof mahsulotning muttasil koʻpayishi, oʻsishi esa ishlab chiqarish sohasida va boshqa sohalarda band kishilar, korxonalar va tashkilotlar moddiy taʼminlanishini yanada oshiradi. jamiyatda olinadigan ish haqi, foyda, renta, foiz kabi daromadlar yigʻindisi — birlamchi pul daromadlari va ularni qayta taqsimlashlar (shu jumladan, xizmatlar, ijara, prokat, qarz, soliq kabilar orqali qayta taqsimlashlar) natijasida hosil boʻladigan ikkilamchi va h. k. pul daromadlar yigʻindisidir. shuning uchun ham muomaladagi pul massasi ham, ish haqi, foyda, renta va foiz shaklida olingan pul daromadlari yigʻindisi ham jamiyatning haqiqiy milliy daromad boʻla olmaydi, chunki qogʻoz pullar va pul daromadlari haqiqiy, real daromad emas, ularning miqdoriga va harid kuchiga koʻp omillar taʼsir etadi. har qanday mamlakatda, jamiyatda moddiy ishlab chiqarish sohasi tarmoqlarida yaratilgan sof mahsulotlardan iborat milliy daromadgina boshka shart-sharoitlar teng va oʻzgarmas boʻlganda, butun xalq isteʼmolini …

4 / 6

agi nya/>xlarga nisbatan tezroqoʻssa real daromad ham oshib boradi. real daromadni koʻpaytirish uchun narxlarning keskin koʻtarilib ketishining oldini olish, ish haqini indeksatsiyalash, import oʻrnini bosuvchi tovarlar i.ch.ni kengaytirib, eksport daromadlarini koʻpaytirib borish kabi chora-tadbirlar amalga oshiriladi (yana q. aholi daromadlari, real ish haqi). aholi harajatlari – aholining tirikchilik o‘tkazish uchun qilgan pul sarflari; aholi pul daromadlarining ishlatilishi. aholining pul daromadi uning ehtiyojlarini qondirishga xizmat qiladi. daromadlar iste’mol tovarlari va xizmatlarni harid etish, turli to‘lovlarni to‘lash, jamg‘arma hosil etish uchun sarflanadi. aholining ob’ektiv chegarasi daromad bo‘lsa, uning sub’ektiv chegarasi daromad egasining didi, erki, nimani afzal ko‘rishidir. shu tufayli daromad bir xil bo‘lsada, harajatlar tarkibi turlicha bo‘ladi. daromad qanchalik ko‘p bo‘lsa, oziq-ovqat uchun sarflar qisqarib, sanoat mollari va xizmatlarni harid etish harajatlari, chunonchi, uzoq muddat xizmat qiluvchi qimmatbaho tovarlar haridiga pul ko‘proq sarflanadi. shu jihatidan aholi turli toifalarining harajatlari bir-biridan farqlanadi. kambag‘al oilalarda ovqatlanish harajati ustivor bo‘lsa, to‘q va boy oilalarda kiyinish, …

5 / 6

g’risida to’liqroq malumot olish uchun aholi daromadlari va ehtiyojlari, istemol darajasi va tarkibi, uy-joy, mol-mulk, madaniy-maishiy buyumlar va boshqalar bilan tabminlanganlik darajasini chuqurroq o’rganish lozim bo’ladi. turmush darajasini ifodalovchi ko’rsatkichlar turli-tuman bo’lib, ular quyidagi turkumlarga ajratiladi: -umumiy va xususiy; -iqtisodiy va ijtimoiy-demografik; -obyektiv va subyektiv; -qiymat va natural; -miqdo rva sifat; -istemol proportsiyasi va tarkibi ko’rsatgichlari; -statistik va boshqa ko’rsatkichlar. umumiy ko’rsatgichlarga: 1.milliy dvromad 2.istemol fondi 3.milliy boyliklar iste’mol fondi kabilarning aholi jon boshiga to’g’ri keladigan ulushi kiritiladi. bu ko’rsatkichlar jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining umumiy darajasini ifodalaydi. xususiy ko’rsatkichlardan: 1.iste’mol darajasi va usullari. 2.mehnat sharoitlari. 3.turar-joy taminoti va maishiy qulayliklar. 4.ijtimoiy-madaniy xizmat ko’rsatish darajasi 5.bolalarni tarbiyalash sharoitlari. 6.ijtimoiy taminot va boshqalarni keltirib o’tish mumkin. iqtisodiy ko’rsatkichlar inson va jamiyat hayotining iqtisodiy imkoniyatlarini ifodalaydi. jamiyat iqtisodiy taraqqiyoti va har bir insonning farovonligi (va ha-iqiy daromadlar, ish bilan bandlik va boshqalar) darajasini aks ettiruvchi ko’rsatkichlarni iqtisodiy ko’rsotkichlar sirasiga kiritiladi. ijtimoiy-demografik ko’rsatkichlar aholining yoshi, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholi daromadlari va uning tarkibi. aholi turmush darajasi va uning ko'rsatkichlari"

mavzu: aholi daromadlari va uning tarkibi. aholi turmush darajasi va uning ko'rsatkichlari. aholi daromadlari – barcha aholiga tegishli pul va natural (mahsulot shaklida) tushumlar hamda ko‘rsatilgan bepul xizmatlar summasi; aholining milliy daromaddagi hissasi. aholining jami turdagi daromadlari manbai – ish haqi, pensiya, stipendiya, nafaqalar, mu-kofot, foyda, dividend, zayom va lotereya yutug‘i, bank to‘lagan foiz puli, ko‘chmas mulkdan kelgan renta to‘lovi va ija-ra puli, sug‘urta qoplamalari va boshqalardan iborat. bozor sharoitida aholi daromadlarining eng katta qismi pul shakliga ega. qishloq aholisi o‘zining tomorqa xo‘jaligidan ham mahsulot olib daromad ko‘radi va u natural daromadga kiradi. shuningdek, aholining yordamga muhtoj qatlamlariga bepul mahsulot beriladi va xizmatlar k...

This file contains 6 pages in DOCX format (474.2 KB). To download "aholi daromadlari va uning tarkibi. aholi turmush darajasi va uning ko'rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi daromadlari va uning tark… DOCX 6 pages Free download Telegram