kon mustahkamlagichi materiallari

DOC 77.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695813991.doc kon mustahkamlagichi materiallari reja: 1. umumiy qoidalar 2. yog’och 3. bog’lovchi moddalar 4. qorishmalar 5. beton va temirbeton 6. metall va boshqa materiallar umumiy qoidalar yer osti kon lahimlarini murakkab kon-geologik sharoitlarda o’tishga to’g’ri kelganda, lahimlar katta o’lchamlarda va uzoq xizmat muddatli bo’ladi. bu lahim mustahkamlagichlari o’zining murakkabligi va yuqori qiymati bilan ajralib turadilar. shuning uchun ham mustahkamlagichlar uzoq muddat xizmat qilibgina qolmasdan ular iqtisodiy jihatdan ham arzon bo’lishi kerak. bu muammo konchilik miqyosida yechilishi lozim bo’lgan masalalar sirasiga kiradi. bu esa bo’lajak mutaxassislardan mustahkamlagichlarning hozirgi davr tuzilishlarini va hisoblash yo’li bilan ularning element o’lchamlarini aniqlashni talab etadi. kon mustahkamlagichlarini yasash uchun kon bosimini boshqarish qobiliyatiga ega, yer osti suvlari va yer osti havosi ta’siriga bardosh beraoladigan materiallardan foydalanish zarur. kon mustahkamlagich materiallari quyidagilarga bo’linadi: asosiylari: mustahkamlagich tuzilishi yuklama ko’taruvchi elementlarini yasash uchun ishlatiladigan (yog’och, beton, temirbeton, metall, polimer materiallar); yordamchi: bog’lovchi moddalar va qorishmalarni tayyorlash, g’isht, toshlarni bog’lash …

di: ignabarglilari-qarag’ay, archa, tilog’och, pixtor va yaproqliklari –bolut (eman). eng ko’p qo’llaniladigani qarag’ay daraxtidir. chunki u tik o’sadi, judayam og’ir emas, mustahkamligi ancha yuqori va yaxshi xabar beruvchi hisoblanadi. qarag’ay bilan mustahkamlangan lahimlarda kon bosimi oshganda qarsillashga xos tovushlar paydo bo’ladi. yer osti kon lahimlarini mustahkamlash uchun quruq, ya’ni namligi ignabargli yog’ochlar uchun 10-12%, bargli yog’ochlar uchun 14-15% dan oshmagan yog’ochlar ishlatiladi. yog’ochlarning namligi pasaygan sari, pishiqlikka chegaraviy kuchlanishi oshadi. yog’och kon mustahkamlagichi uchun qo’llaniladigan daraxtlarda chirish alomatlari bo’lmasligi kerak. chirigan daraxtlardan mustahkamlagich sifatida foydalanish mumkin emas. har xil navli daraxtlarning hisoblangan qarshiliklari quyidagi 4-jadvalda keltirilgan. har xil navli daraxtlarning hisoblangan qarshiliklari jadval kuchlanish holati turlari hisob qarshiligi kg/sm2 qarag’ay, archa eman tilog’och kedr tolasi bo’yicha egilish, siqilish va ezilish 130 170 155 115 tolasi bo’yicha cho’zilishi 100 130 120 90 yog’och mustahkamlagich navlari. yer osti kon lahimlarini mustahkamlashda dumaloq yog’och materiallarining quyidagilaridan foydalaniladi: bolarlar, xodalar, ustunlar, arralangan yog’ochlardan –taxta, …

r osti sharoitida xizmat qilish muddatlari yog’och sifatiga va o’rnatilgan lahim sharoitiga bog’liq. yog’och mustahkamlagichlar toza, quruq, sovuq joylarda nam va issiq joylarga nisbatan yaxshiroq saqlanadi. qarag’aydan yasalgan mustahkamlagich og’ir sharoitda 3-6 oy, o’rtacha sharoitda 1,5-3 yil, yengil sharoitda 5yil va undan ortiq xizmat qiladi. bolut daraxtidan yasalgan mustahkamlagich xizmat qilish muddati qarag’ayga nisbatan ikki barobar ortiq. yog’och mustahkamlagichlar xizmat qilish muddati kichikligi yer osti sharoitida yog’ochlar har xil bakteriya va zamburug’lar bilan zararlanishi bilan bog’liqdir. yog’och mustahkamlagichlarning chirishi natijasida ularning mexanik xususiyatlari o’zgaradi va yuklama qabul qilish qobiliyatlari zaiflashadi. yog’och mustahkamlagich materiallarini chirishdan saqlash uchun xlorli sink, ftorli natriy suvli eritmalar bilan to’yintiriladi. to’yintirishning ikki ya’ni bosim(1,0-1,2mpa) ostida va issiq-sovuq vanna usullari bilan amalga oshiriladi. to’yintirilgan yog’och mustahkamlagichlar xizmat qilish muddati 2-3 barobar, yuklama qabul qilish qobiliyati esa 3-5 marotaba yuqori bo’ladi. yog’och mustahkamlagichlarning yong’indan xavfsizligini oshirish uchun ularning tuzuvchi qismlarini maxsus modda bilan to’yintirish, sochma beton bilan qoplash …

ent va boshqalar kiradi. mergel yoki ohaktoshning tuproq bilan aralashmasini bir maromda bir-biriga yopishib klinker hosil qilguncha kuydiriladi, hosil qilingan klinkerni yupqa maydalab undan portland sement olinadi. sementning suv bilan qorishmasiga sement hamiri deyiladi. hamirning tarkibida 23% dan 33% gacha suv bo’ladi. sement hamiri hosil bo’lgandan keyin sekin-asta zichlana boshlaydi va bu zichlanish vaqt o’tishi bilan ortib boradi. bu jarayonni sementning ushlab olishi deyiladi va keyinchalik bu jarayon qotishga aylanadi. shunday qilib sement hamiri katta mexanik mustahkam materialga aylanadi. sement hamiri ushlab olish muddati sementning sifatiga, suvning miqdoriga, haroratiga, havoni namligiga va haroratiga, har xil maxsus qo’shimchalar borligiga bog’liqdir. sementning ushlab olishi va qotishini jadallashtiruvchi quyidagi qo’shimchalar mavjud: xlorli kalsiy, xlorli natriy, xlor kislotasi va maydalangan, so’ndirilmagan ohaktosh. sementning ushlab olishini sekinlashtiradigan qo’shimchalar quyidagilar: oltin gugurtli temir oksidi va oltingugurt kislotasining kam miqdorli eritmasi. sementning ushlab olishi va sement qorishmasi qotishi davomiyligi suv harorati ko’tarilishi va sement klinkeri maydalanishi oshishi …

ar tarkibidagi sementga salbiy ta’sir ko’rsatadi. buni bartaraf etish uchun sementga maxsus gidravlik juda yupqa maydalangan quyidagi qo’shimchalar qo’shiladi: zarrachalangan domen shlagi, tarkibida kvars bo’lgan chiqindilar, maydalangan tuzlar va boshqalar. ularning solishtirma yuzasi 30004000 sm2/g bo’lishi mumkin. maxsus sementlar katta mustahkamlikka erishish, suv o’tkazmaslik, past haroratda qotish, tez qotish uchun qo’llaniladi. misol uchun maxsus sement sirasiga tuproqsimon sement kiradi. bu sement boksidni ohaktosh bilan kuydirib, bir-biriga yopishganda hosil bo’ladigan klinkerni juda yupqa maydalash orqali olinadi. bu sement juda yuqori mustahkamli gidravlik bog’lovchi modda bo’lib, agressivlik sharoitga chidamli va past haroratda ham qotuvchi sementdir. qorishmalar yer osti kon lahimlarini o’tishda bog’lovchi modda sifatida har xil bo’lgan qorishmalardan qo’llaniladi: sementli, loyli va kvarsli va boshqalar. eng ko’p tarqalgan qorishma - bu sementli qorishmalar hisoblanadi. sementli qorishmalarga sement sarfini kamaytirish va qotganda yorilib ketmasligi uchun qum qo’shiladi. sementli qorishmalar tarkibidagi sement miqdoriga qarab “quyuq” “o’rtacha quyuq” va “suyuq” qorishmalarga bo’linadi. yer osti kon …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kon mustahkamlagichi materiallari"

1695813991.doc kon mustahkamlagichi materiallari reja: 1. umumiy qoidalar 2. yog’och 3. bog’lovchi moddalar 4. qorishmalar 5. beton va temirbeton 6. metall va boshqa materiallar umumiy qoidalar yer osti kon lahimlarini murakkab kon-geologik sharoitlarda o’tishga to’g’ri kelganda, lahimlar katta o’lchamlarda va uzoq xizmat muddatli bo’ladi. bu lahim mustahkamlagichlari o’zining murakkabligi va yuqori qiymati bilan ajralib turadilar. shuning uchun ham mustahkamlagichlar uzoq muddat xizmat qilibgina qolmasdan ular iqtisodiy jihatdan ham arzon bo’lishi kerak. bu muammo konchilik miqyosida yechilishi lozim bo’lgan masalalar sirasiga kiradi. bu esa bo’lajak mutaxassislardan mustahkamlagichlarning hozirgi davr tuzilishlarini va hisoblash yo’li bilan ularning element o’lchamlarini aniqlashni talab...

DOC format, 77.5 KB. To download "kon mustahkamlagichi materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: kon mustahkamlagichi materialla… DOC Free download Telegram