islom sivilizatsiyasining jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan xissasi

DOCX 5 pages 20.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.9 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: islom sivilizatsiyasining jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan xissasi reja: 1. sivilizatsiyalar taraqqiyotida islom sivilizatsiyasining o‘rni 2. g‘arb olimlarining islom sivilizatsiyasi haqida qarashlari tayanch iboralar: sivilizatsiyalar taraqqiyotida islom sivilizatsiyasining o‘rni, g‘arb olimlarining islom sivilizatsiyasi haqidagi qarashlari g‘arbliklar salib urushlarida shom mamlakatlariga keldilar va bundan oldin ham andalus xalifaligi mamlakatlarida guvoh bo‘lganlaridek, xalqlar hokimini nazorat qilayotganini, hokimlar ham xalqidan boshqaning nazoratiga bo‘ysunmayotganliklarini ko‘rdilar. shunda g‘arblik podshohlar arab va musulmon podshohlarning xalq majmuidan o‘zga har qanday tabaqa hukmronligidan ozod ekanligi bilan o‘zlarining rum hukmronligiga tobeliklari va rumning diniy hokimligiga bo‘ysunishdan bosh tortsalar, quvg‘inga uchrash va amaldan mahrum bo‘lish qo‘rqinchini solishtirib ko‘rdilar 17. keyinchalik bo‘lgan fransuz inqilobi islom sivilizatsiyasi bundan o‘n ikki asr oldin e’lon etganidan ortiq prinsiplarni e’lon qilolmadi! yana sivilizatsiya e’lon qilgan (prinsip) tamoyillardan urushlardagi ahdnomalarni ehtirom qilish, aqidalarga rioya etish, ibodatxonalarni egalariga qoldirish va odamlarning hurriyati va hurmatlarini kafolatlash mag‘lub xalqlarda uning hukmiga izzat va hurmat ruhini qo‘zg‘adi18. g‘arbliklar o‘rta asrlarda islom …

2 / 5

ilganidek evropada emas, balki 3-xijriy asrda marokko mamlakatida tashkil topgan. u madrasa “jome’atul qarvin” nomi bilan butun dunyoga mashhur bo‘lgan. ilm dargohida musulmonlar bilan bir qatorda g‘arb mamlakatlaridan ham talabalar kelib dunyoviy bilimlardan ta’lim olishgan. xristian olimlaridan hisoblangan jerbert ismli kishi aynan o‘sha ilm dargohida ta’lim olgan. jerbert birinchi bo‘lib arab tilida yozilgan ilmiy asarlarni o‘z tiliga tarjima qilib, musulmonlardan o‘rgangan bilimlarini evropaga tarqalishiga sabab bo‘ldi. keyinchalik evropa qonunchiligida islom qonunchiligi bilan kelishtirib, davlat boshqaruv va qonunchilik ishlarini musulmon shariati asosida qaytadan ko‘rib chiqish fikrini o‘rtaga tashladi. shunday qilib fransiya qonunlari islom qonunchiligi asosida qaytadan yozildi. robert briffault “the marking humanity” nomli kitobida bunday yozadi: “evropaning barcha sohasidagi taraqqiyotida islom madaniyatining xizmati beqiyos va evropa taraqqiyotiga katta ta’sir o‘tkazgan keskin asarlari bor”. yana u boshqa o‘rinda shunday degandi: “evropaga hayot bag‘ishlagan nafaqat tabiat ilmlari, balki islom madaniyati evropaga ilk nurini yuborganidayoq har tomonlama evropaga o‘z ta’sirini o‘tkazgan edi”. islomga qarshiligi …

3 / 5

‘arblik adiblarning ana shu asrlarda musulmon olami va uning adabiyotidan ta’sirlanish ko‘lamining kattaligiga do‘zining islom haqidagi kitobida ispan yozuvchisi o‘oroning risolasidan keltirgan naqli dalolat qiladi. mazkur yozuvchi lotin va yunon tillariga beparvolik qilib, musulmonlarning tiliga e’tibor bilan qaralganiga juda ham achinadi va shunday deydi: “zakovat va zavq arboblarini arab adabiyotining ta’siri sehrlab qo‘ygan, ular lotinchani nazar-pisand qilmaydilar. boshqaning emas, balki o‘zlarini mag‘lub etganning tilida yozadilar”. u qattiq taassuf bildirib shunday yozadi: “mening masihiy birodarlarim arab she’r va qissalariga mahliyodirlar. ular musulmon faylasuf va faqihlari yozgan kitoblarni o‘qib o‘rganadilar. ular buni kitoblarning noto‘g‘riligini isbot etish yoki raddiya qilish uchun emas, balki fasohatli arabiy uslubdan iqtibos olish uchun qilishadi. din kishilarini hisobga olmaganda, bugun tavrot va injilning diniy tafsirlarini o‘quvchi kishi qayda? injillarni, rasul va anbiyolarning sahifalarini o‘quvchilar bugun qaerda qolishdi? voh, afsus! zakiy masihiylardan o‘sib kelayotgan avlod arab adabiyoti va tilidan boshqa bir til yoki adabiyotni bilmaydi. ular arab kitoblariga berilib …

4 / 5

monlar bilan teng millat bo‘lishi mumkin, ammo taxminimcha musulmonlardan ustuni bo‘lmagan. musulmonlar hukmiga o‘tgan shaharlarda masjid va madrasa qurishga katta e’tibor berardilar. agar shahar katta bo‘lsa, u holda bir emas, bir nechta masjid va madrasa qurilardi. ana shular qatorida 1173 yilda vafot etgan benyamin totbaliy guvoh bo‘lgan iskandariyadagi 20 ta madrasa ham turadi. bundan tashqari bag‘dod, qohira, kordova va shunga o‘xshash katta shaharlarda labaratoriya, rasadxona hamda ilmiy tadqiqotga asqotadigan barcha sharoit yaratilgan, kitobga boy kutubxonalarga ega jome’a – universitetlar qad ko‘targandi. musulmon tarixshunoslari rivoyatiga ko‘ra, birgina ispaniyada arablarga tegishli etmishta kutubxona bo‘lgan. xalifa “al-hakamus-saniy” ning kordova shahridagi xos kutubxona tokchalarida olti yuz ming kitob terilgandi. shulardan qirq to‘rt jildi fihrist – mundarija bo‘lgan. shu sababli dono charl to‘rt yuz yildan keyin fransiyaning qirol kutubxonasida to‘qqiz yuz jilddan ziyoda kitob jamlay olmagan. u jamlagan kitoblarning uchdan bir qismi ilohiyot ilmiga tegishli bo‘lgan, deyiladi”. makrenon deydi: “albatta, katta albert ibn sinoga, san …

5 / 5

ulardagi insoniy madaniyat aslida yot, islomiy madaniyat ekanini hech kim xayoliga keltirmaydi. chunki, islomiy madaniyat unsurlari allaqachon hamma millatning ajralmas bir bo‘lagi, madaniyati va hayotiga aylangan. mavzu bo‘yicha savollar: 1. sivilizatsiyalar taraqqiyotida islom sivilizatsiyasining o‘rni 2. g‘arb olimlarining islom sivilizatsiyasi haqida qarashlari mustaqil ta’lim mavzulari: 1. islom tarixida paydo bo‘lgan ilk ta’lim dargohlari adabiyotlar: 1. dyurant u. sivizilatsilar tarixi. j. 1. nyu york. simon shuster, 1935-1975 2. toyinbi a.j. tarix darsidan muxtasar. oxford university press. 1946 3. maxsudov d., palvanov o‘., abdurahmonov a. “islom sivilizatsiyasi va uning xususiyatlari” toshkent islom universiteti nashriyot-matbaa birlashmasi, 2017 4. d.r.maxsudov. “islom tarixi o‘quv-uslubiy majmua”. – toshkent islom universiteti, 2017. 5. abdug‘afur razzoq buxoriy. sharq xattotlik va miniatyura san’atidan amunalar (vii-xxi asrlar). ko‘rgazmali albom. – toshkent: 2011. 6. agzamxo‘jaev s. va boshq. 100 markaziy osiyo tarixiy yodgorliklari. tiu. – toshkent: yangi nashr, 2011

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom sivilizatsiyasining jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan xissasi"

mavzu: islom sivilizatsiyasining jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan xissasi reja: 1. sivilizatsiyalar taraqqiyotida islom sivilizatsiyasining o‘rni 2. g‘arb olimlarining islom sivilizatsiyasi haqida qarashlari tayanch iboralar: sivilizatsiyalar taraqqiyotida islom sivilizatsiyasining o‘rni, g‘arb olimlarining islom sivilizatsiyasi haqidagi qarashlari g‘arbliklar salib urushlarida shom mamlakatlariga keldilar va bundan oldin ham andalus xalifaligi mamlakatlarida guvoh bo‘lganlaridek, xalqlar hokimini nazorat qilayotganini, hokimlar ham xalqidan boshqaning nazoratiga bo‘ysunmayotganliklarini ko‘rdilar. shunda g‘arblik podshohlar arab va musulmon podshohlarning xalq majmuidan o‘zga har qanday tabaqa hukmronligidan ozod ekanligi bilan o‘zlarining rum hukmronligiga tobeliklari va rumning diniy ho...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.9 KB). To download "islom sivilizatsiyasining jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan xissasi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom sivilizatsiyasining jahon… DOCX 5 pages Free download Telegram