abu ali ibn sino

DOCX 4 pages 24.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.0 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mavzu: islom sivilizatsiyasida tibbiyotning o‘rni. reja: 1.islom ta’limotida salomatlik, poklikka e’tibor. 2. musulmon tabiblar. abu ali ibn sino tibbiyot tarixi umumiy va xususiy kismlarga bulinadi. umumiy tibbiyot tarixi tibbiyotni butunlay – rivojlanishinig konuniyati va xususiyatlarini xar kaysi umumiy-iqtisodiy tuzilmada urganadi. umumiy tibbiyot tarixi ilmiy tartib sifatida yuqori tibbiyot ta’lim tizimiga kiradi va shifokorlarni tayyorlashda muxim qism xisoblanadi. xususiy tibbiyot tarixi tibbiyotning aloxida tarkibiy kismlarini – ularni paydo bulishi va rivojlanishi, xamda tibbiyot soxasida, biologiya, fiziologiya, farmakologiya, gigiena, sog‘liqni saqlash tashkiloti va boshka soxalarda faoliyat kursatgan tanikli olimlar xayoti vafaoliyatini urganadi. umumiy tibbiyot tarixi aloxida fan xisoblanadi, xususiy tibbiyot tarixi xam xar kanday tibbiy tartibni olib borishdan iborat. abu ali ibn sino markaziy osiyo xalqlari madaniyatini o‘rta asr sharoitida dunyo madaniyatining oldingi qatoriga olib chiqqan buyuk mutafakkirlardan biri bo‘lib, u evropada avitsenna nomi bilan mashhurdir. ibn sino (asl ismi husayn, otasining ismi abdulloh) buxoroning afshona qishlog‘ida, hijriy 370 (980) yilning safar …

2 / 4

ing asarlarini chuqur o‘rganish bilan birga, qadimgi yunon tabiiy-ilmiy, falsafiy merosini, xususan arastu, evklid, ptolemey, galen, gippokrat, pifagor, porfiriylarning asarlari arabcha tarjimalarini ham qunt bilan o‘rgandi. 16-17 yoshidayoq ibn sino mashhur tabib — hakim bo‘lib tanildi. 999 yilda buxoro qoraxoniylar tomonidan zabt etilgach, somoniylar hokimiyati inqirozga uchradi. 1000 yilda ibn sino buxorodan chiqib ketdi va ilm-madaniyat markazlaridan biri hisoblangan xorazmga bordi, u erda xorazm hokimi ali ibn ma’mun tomonidan tashkil qilingan o‘sha zamonning akademiyasiga qabul qilindi. ibn sino beruniy, ibn miskavayh, abu sahl masihiy, abulxayr hammor, abu nasr ibn iroq kabi etuk olimlar bilan yaqindan tanishdi. lekin bu davrda kuchayib borayotgan mahmud g‘aznaviyning ta’qibidan qochib, xorazmni tashlab ketishga majbur bo‘ldi. tus va nishopur shaharlari orqali jurjon shahriga kelgan ibn sino hokim qobus ibn vashmgir saroyida tabiblik vazifasida ishladi, shogirdi juzjoniy bilan tanishdi. 1023 yilda ibn sino isfahonga keldi va butun umrini ilmiy asarlar yozishga bag‘ishladi. ibn sinoning «kitob al-qonun fit-tibb», …

3 / 4

tilida yozilgan. uning bizga ma’lum bo‘lgan katta asari «kitob ush-shifo» («shifo kitobi») 22 jilddan iborat bo‘lib, 4 ta katta bo‘limini mantiq, fizika, matematika, metafizikaga doir masalalar egallagan. uning ayrim qismlari lotin tiliga, evropadagi boshqa tillarga, sharq tillariga, shuningdek, rus, o‘zbek tillariga tarjima qilingan. 20 jilddan iborat bo‘lgan «kitob ul-insof» («insof kitobi») bizgacha etib kelmagan, chunki isfahondagi yong‘inda yo‘qolgan. «kitob un-najot» («najot kitobi») 4 katta qismdan — mantiq, fizika, matematika, metafizikadan iborat, «kitob lison ul-arab» («arab tili kitobi») 10 jildni tashil etadi. «donishnoma» fors tilida yozilgan bo‘lib, 4 qismni — mantiq, fizika, matematika, metafizikani o‘z ichiga oladi. ibn sino asarlari o‘rta asrlarda evropada ilmiy til hisoblangan lotin tiliga, u orqali evropaning boshqa tillariga tarjima etilgan. ibn sino ilmiy risolalardan tashqari, chuqur falsafiy mazmunli badiiy obrazlar va ma’lum voqealar orqali ifoda etuvchi «tayr qissasi», «salomon va ibsol», «hayy ibn yaqzon» kabi falsafiy qissalar yaratgan ibn sino zamonasining etuk shoiri ham bo‘lgan. u …

4 / 4

lg‘a sura oldi. ibn sinoning tibbiyot sohasida «kitob al-qonun fit-tibb» («tib qonunlari»), «kitob ul-qulanj» («ichak sanchiqlari»), «kitob un-nabz» («tomir ko‘rish haqida kitob»), «fuj ultibbiya joria fi majlisih» («tib haqida hikmatli so‘zlar»), «tadbir ul-manzil» («turar joyning tuzilishi»), «fil-hindubo» («sachratqi o‘simligi haqida»), «risola fi-dasturittibbiy» («tibbiy ko‘rsatmalar haqida») kabi asarlari mavjud. uning tibbiyotga oid qomusiy asari «kitob al-qonun fit-tibb» 5 mustaqil katta asardan tarkib topgan: ularning har biri ma’lum sohani izchil, har tomonlama yoritib beradi. ibn sinoning dunyoqarashi forobiy asarlari ta’sirida shakllandi, u ijtimoiy-falsafiy masalalarda forobiy qarashlarini davom ettirdi, ilg‘or falsafiy oqimni yangi tabiiy-ilmiy fikrlar bilan boyitib sistemalashtirdi va yangi bosqichga ko‘tardi. ibn sino falsafaning vazifasiga barcha mavjud narsalar, ularning kelib chiqishi, tartibi, o‘zaro munosabati, biridan ikkinchisiga o‘tishini har tomonlama tekshirish kiradi, deb hisobladi va uchun buning uchun zaruriyat, imkoniyat, voqelik, sababiyat prinsiplarini asos qilib oldi. olam — barcha mavjud narsalar ikkiga bo‘linadi: zaruriy vujud (vujudi vojib) va imkoniy vujud (vujudi mumkin). zaruriy …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu ali ibn sino"

mavzu: islom sivilizatsiyasida tibbiyotning o‘rni. reja: 1.islom ta’limotida salomatlik, poklikka e’tibor. 2. musulmon tabiblar. abu ali ibn sino tibbiyot tarixi umumiy va xususiy kismlarga bulinadi. umumiy tibbiyot tarixi tibbiyotni butunlay – rivojlanishinig konuniyati va xususiyatlarini xar kaysi umumiy-iqtisodiy tuzilmada urganadi. umumiy tibbiyot tarixi ilmiy tartib sifatida yuqori tibbiyot ta’lim tizimiga kiradi va shifokorlarni tayyorlashda muxim qism xisoblanadi. xususiy tibbiyot tarixi tibbiyotning aloxida tarkibiy kismlarini – ularni paydo bulishi va rivojlanishi, xamda tibbiyot soxasida, biologiya, fiziologiya, farmakologiya, gigiena, sog‘liqni saqlash tashkiloti va boshka soxalarda faoliyat kursatgan tanikli olimlar xayoti vafaoliyatini urganadi. umumiy tibbiyot tarixi aloxida ...

This file contains 4 pages in DOCX format (24.0 KB). To download "abu ali ibn sino", click the Telegram button on the left.

Tags: abu ali ibn sino DOCX 4 pages Free download Telegram