"инсон одоби ва тарbiяси"

DOCX 4 pages 25.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.9 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

ушбу ҳафта “ахборот ва мураббийлик соати” машғулотларини “инсон одоби билан гўзал” мавзусида ўтказиш учун тайёрланган ёрдамчи материаллар (мазкур матнга слайдлар илова қилинади) режа: 1. инсон одоби миллий қадриятларимиз ва тарихий анъналаримиз кўзгусида. 2. одоб оилавий тарбиядан бошланади. 3. бугунги “миллий ва замонавий ўзбек боласи”нинг сиймоси қандай бўлиши керак? оилада бола тарбияси масаласи муҳаммад ибн мусо ал-хоразмий қарашларида ҳам мавжуддир. унинг айтишича, “ота-оналар икки хил: туғилиш отаси ва таълим бериш отаси: биринчиси жисмоний ҳаёт сабабли, иккинчиси руҳий ҳаёт сабабли”. шунга кўра уларни ўзвий бирликда олиб қараш тарбия ишида муҳим аҳамиятга моликдир. унинг қуйидаги сўзлари анчайин ибратлидир: “замондан яхшироқ таълим берувчи муаллимни, инсондан яхшироқ талим оладиган ўқувчини кўрмадим”. унинг бу сўзларидан бир томондан ижтимоий муҳитни бола тарбияси учун ҳал қилувчи таъсирини англасак, иккинчи томондан инсон шахси таълим натижасида камолотга эришиб бориши мумкинлигини сезамиз. абу райхон беруний инсоннинг ахлоқий фазилатларини, умуман ахлоқий тушунчаларини инсоннинг табиати билан боғлайди. инсон табиати эса аввало оилада шаклланади. …

2 / 4

исидаги ғоя билан боғлиқдир. бу нарса бола тарбияси жисмоний соғломлик билан маънавий-ахлоқий бойлик ўртасидаги ўзаро мувофиқлик ҳақидаги бугунги кун талаби билан ҳамоҳангдир. беруний ота-оналарга қарата боланинг мўътадилликда сақлашни тавсия этади. бунга асосан болани қаттиқ ғазабланишдан, қўрқиш ва ҳафаликдан, уйқусизликдан сақлаш орқали эришилишини айтиб, уларни хоҳлаган ва фойдали нарсасини топиб беришга, севмаган нарсасидан узоқлаштиришга ҳаракат қилиш кераклигини уқтирилади. беруний бола тарбиясида ирсият муҳит ва тарбия таъсирини бирдек муҳим эканлигини таъкидлаб ўтган эди. беруний ахлоқий тарбияга мусулмон дини талабларидан келиб чиққан ҳолда ёндошади. ахлоқийлик яхшилик ва ёмонлик ўртасидаги кураш натижасида намоён бўлади ва шаклланади. унинг бу фикри ўз даври учун янги ва илмий башорат эди. оила ва оилада бола тарбияси масаласи абу али ибн синонинг илмий меросида ҳам муҳим ўрин эгаллайди. у ўзининг қатор асарларида боланинг саломатлиги, унинг тарбияси ҳақида, энг муҳими бола руҳиятини ўрганиш борасида кўплаб қимматбаҳо фикрларни ёзади. уларнинг ҳаммаси бир бутун бўлиб, муайян педагогик қарашлар тизизимини ташкил этади ва …

3 / 4

ўрганиш бошланади. худди шу ўрганиш тарбияланишдир. зотан ўрганиш сезишдан келиб чиқади. ибн сино ана шу холатга эътиборини қаратиб, “ёш боланинг сезгирлик қуввати катта одамга тенг келади”, деган фикрни билдиради. ибн сино бола тарбиясида оила бошлиғи отанинг ролига алоҳида эътибор беради. “агар оилада – дейди у, оила бошлиғи тажрибасизлик, нўноқлик қилса у оила аъзоларини яхши тарбиялай олмайди ва оғибатда бундан ёмон натижалар келиб чиқиши мумкин”. бола яхши йўлга қўйилса, оила бахтли бўлади. оиланинг энг муҳим вазифаси бола тарбияси ҳисобланади. ота-она ким бўлишидан қатъий назар, бу вазифани маъсулият билан адо этиши лозим. ибн сино “тадбири ал-манозил” асарида эр ва хотиннинг яхши сифатларини санаб ўтади. уларнинг шахсий намуналари бола учун ўрнак бўлиб, келажак тақдирини белгилашда муҳим аҳамиятга эга эканлиги алоҳида уқтирилади. ибн сино оилада болани маънавий – ахлоқий тарбиялашда меҳнатсеварликнинг ролига алоҳида урғу бериб, ота-оналарни фарзандларига нисбатан касб-хунар ўргатишга чақиради. меҳнатни улуғлайди. меҳнатсиз ҳаёт кечиришнинг болага бўлган салбий таъсирини кўрсатиб беради. xi асрда …

4 / 4

ий меросида ҳам муносиб ўринни эгаллайди. унинг фикрича, жамиятнинг етуклиги, унинг тақдири ва келажак ёшлар камолоти билан боғлиқдир, шунга кўра бола тарбияси ота-оналар олдида турган олижаноб вазифадир, дейди. а.навоий ота-оналарнинг яхши сифатларини улуғлайи. бундай сифатларнинг уларда жамулжам бўлиши бола тарбиясида муҳим роль ўйнашини кўрсатиб ўтади. масалан унинг хотинлар ҳақидаги фикрлари диққатга сазовордир: “яхши хотин, дейди навоий – оиланинг давлати ва бахти. уй эгасининг хотижам ва осойишталиги ундан. ҳусинли бўлса – кўнгил озиғи, хушмуомала бўлса жон озиғидир. оқила бўлса, рўзғорда тартиб-интизом бўлади. у беандиша бўлса, кўнгил ундан озор чекади, ёмонлик ахтарувчи бўлса, ундан руҳ азобланади. агар майхўр бўлса, уй ободлиги йўқолади, ақлсиз бўлса, оила расво бўлади”. муҳаммад содиқ қошғарий «одоб ас-солихан» асарида уйланадиган йигит никохдан олдин уйланмоқчи бўлган қизини кўрмоғи, уйланадиган қизининг бокира бўлмоғи ҳамда тўрт нарса умрда, коматда, молда ва насабда эрдан паст ва тўрт нарсада, ҳуснда ва жамолда, ҳулқда, одабда ва иффатда эрдан юқори бўлиши зарурлигини, таъкидлайди. бу фикр …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""инсон одоби ва тарbiяси""

ушбу ҳафта “ахборот ва мураббийлик соати” машғулотларини “инсон одоби билан гўзал” мавзусида ўтказиш учун тайёрланган ёрдамчи материаллар (мазкур матнга слайдлар илова қилинади) режа: 1. инсон одоби миллий қадриятларимиз ва тарихий анъналаримиз кўзгусида. 2. одоб оилавий тарбиядан бошланади. 3. бугунги “миллий ва замонавий ўзбек боласи”нинг сиймоси қандай бўлиши керак? оилада бола тарбияси масаласи муҳаммад ибн мусо ал-хоразмий қарашларида ҳам мавжуддир. унинг айтишича, “ота-оналар икки хил: туғилиш отаси ва таълим бериш отаси: биринчиси жисмоний ҳаёт сабабли, иккинчиси руҳий ҳаёт сабабли”. шунга кўра уларни ўзвий бирликда олиб қараш тарбия ишида муҳим аҳамиятга моликдир. унинг қуйидаги сўзлари анчайин ибратлидир: “замондан яхшироқ таълим берувчи муаллимни, инсондан яхшироқ талим оладиган ...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.9 KB). To download ""инсон одоби ва тарbiяси"", click the Telegram button on the left.

Tags: "инсон одоби ва тарbiяси" DOCX 4 pages Free download Telegram