ishlab chiqarish xarajatlari va tannarxni pasaytirish yo'llari

DOCX 14 стр. 167,4 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 167,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

to’lqinjonov sarvarbek ishlab chiqarish xarajatlarini va tannarxni pasaytirish yo’llari. reja: 1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi. 2. ishlab chiqarish xarajatlarini minimallashtirish. 3. masshtab samarasi. qisqa muddat oralig’ida respublikani jahon bozoriga olib chiqish uchun umumiy ishlab chiqarish samaradorligini ko’tarish, boshqaruv apparatining yakuniy natijalariga qaratilganligi, bozor ehtiyojini to’laqonli qondirish kabi ishlarni bajarish lozim. milliy iqtisodiyot tarkibini takomillashtirish, joriy iqtisodiy siyosat bo’yicha yuqorida ko’rib o’tilgan masalalarni hal qilinishi bo’yicha qo’shimcha chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etiladi. bular orasidabirinchi o’rinda amalga oshirishi lozim bo’lgan choralarga quyidagilarnikiritish mumkin: - iqtisodiyotni rivojlanishi va isloh qilinishi monitoringi va tahlilining an’anaviy ishlab chiqarishni o’sishi va bandlik bo’yicha ko’rsatkichlaridan (sanoat, qishloq xo’jaligi, investisiyalar dinamikasi va h.k.) tarkibiy va sifat indikatorlariga o’tish (eksport tarkibida tayyor mahsulot ulushi, kichik va xususiy korxonalarda band bo’lganlar ulushi, investisiyalar tarkibida xususiy kapitalning ulushi, tarmoq, material sig’imi, xususiy sektorni ajratgan holda energiya sig’imi va kapital sig’imi, sanoatning yangi va avvalgi sektorlarida mehnat unumdorligi va h.k.); …

2 / 14

ar-ishlab chiqarish» hisobot yillik-jadvallari tizimini shakllantirish va undan foydalanish bo’yicha ishlarni jadallashtirish lozim. dunyoning ilg’or rivojlanayotgan davlatlari va o’tish davri iqtisodiyotini o’tayotgan mamlakatlar tajribasi va birinchi navbatda rossiya tajribasi bundan dalolat beradi. ishlabchiqarishvaishlabchiqarishfunksiyasi ishlabchiqarish - korxonalariningasosiyfaoliyatituribo’lib, bujarayoncheklanganresurslardanfoydalanganholdaamalgaoshiriladi. ishlabchiqariladiganmahsulotmiqdori, ushbutovarlarniishlabchiqarishuchunsarflanadiganresurslarhajmidanvaishlabchiqarishdafoydalanilayotgantexnologiyaningholativadarajasigabog’liqdir. ishlabchiqarish - bukeraklimahsulotlarnitayyorlashuchunishchikuchidan, uskunavatexnologiyadan, tabiiyresurslardanhamdamateriallardanma’lummiqdordagikombinatsiyadafoydalanishjarayonidir. masalan, o’zustaxonasigaegabo’lganshaxsstolishlabchiqarishuchunishchikuchidan, xomashyosifatidataxta, temir, arravaboshqauskunalargasarflangankapitaldanfoydalanadi. ishlab chiqarish omillarini yiriklashgan uch guruhga bo’lib qarash mumkin: mehnat, kapital va materiallar. masalan, mehnat ishlab chiqarish omili sifatida malakali mehnatni (payvandchi, buxgalter, elektr ustasi), malakasiz mehnatni (har xil ishchilar) va korxona rahbarlarining tadbirkorlik harakatini o’z ichiga oladi. bu mehnat turlarini umumlashtiruvchi ko’rsatkichlar mehnat sig’imi va mehnat unumdorligidir. materiallar deganda, ishlab chiqarish jarayonida tayyor mahsulotga aylanadigan har qanday moddiy narsani qarashimiz mumkin: butlovchi qismlar, yarim fabrikatlar, temir, po’lat, shisha, yoqilg’i, yog’och, paxta va boshqa xom ashyolar tushuniladi. moddiy kapital sarfi ishchilar tomonidan binodan, uskunadan, instrumentdan va texnologik liniyalardan foydalanishni o’z ichiga oladi. ishlab chiqarish munosabatlari birinchi navbatda mahsulot ishlab chiqarishdagi texnologik …

3 / 14

lumki, texnologiyaning takomillashuvi fanda va texnikadagi yangi yutuqlarning ishlab chiqarish jarayoniga joriy qilish orqali boradi. yangi texnologiya yangi ishlab chiqarish usullaridan foydalanishni, yangi mashina va mexanizmlardan yanada yuqori malakaga ega bo’lgan mehnatdan foydalanishni taqozo qiladi. yangi texnologiya yangi turdagi mahsulotlarni yaratishga yordam beradi. yangi texnologiya mahsulot sifatini oshirishga, ish sharoitlarini yaxshilashga, berilgan resurslar miqdori o’zgarmaganda ishlab chiqariladigan mahsulot miqdorini oshirishga, xarajatlarni kamaytirishga olib keladi. ishlab chiqarish funksiyasi. sarflanadigan ishlab chiqarish omillari miqdori bilan, ushbu omillardan foydalangan holda maksimal ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori o’rtasidagi bog’liqlikni ishlab chiqarish funksiyasi orqali ifodalash mumkin. ishlab chiqarish funksiyasi foydalaniladigan har bir ishlab chiqarish omillari sarfi majmuasidan maksimal miqdorda mahsulot ishlab chiqarishni ko’rsatadi. agar omillar majmuasi sarfi kapital, mehnat va materiallardan iborat bo’lsa, ishlab chiqarish funksiyasi quyidagi ko’rinishda bo’lishi mumkin: (1) bu erda - berilgan texnologiyada maksimal ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori; k - kapital; l - mehnat; m - materiallar. agar ishlab chiqarish funksiyasi ikkita, k …

4 / 14

natiga asoslangan bo’lsa (masalan, nonni qo’l mehnati asosida ishlab chiqarilsa), u holda ishlab chiqarish funksiyasini faqat sarflangan mehnatga bog’liq ravishda yozish mumkin: . agar mahsulot ishlab chiqarishda ko’proq kapital ishtirok etsa, ya’ni mahsulot ishlab chiqarish yuqori kapital sig’imiga ega bo’lsa, ishlab chiqarish funksiyasini ko’rinishida yozish mumkin. ta’kidlash joizki, (1) va (2) tenglamalar ishlab chiqarishning ma’lum texnologiyasida qo’llanilishi mumkin. agar texnologiya o’zgarsa, ya’ni yangi texnologiya qo’llansa, mahsulot ishlab chiqarish hajmi resurslar hajmi o’zgarmaganda ham o’sishi mumkin. izokvantalar. ishlab chiqarishda faqat ikkita omil - mehnat va kapitaldan foydalaniladigan ishlab chiqarishni qaraymiz. faraz qilaylik, mebel’ ishlab chiqarish tsexida mavjud texnologiya asosida sarflanadigan kapital va mehnatning ma’lum nisbatlari kombinatsiyasida stul ishlab chiqarilmoqda. quyidagi 1-jadvalda har xil resurslar sarflari kombinatsiyasida maksimal ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori keltirilgan. 1-jadval. omillar sarfining har xil miqdoriy tarkibida ishlab chiqarilgan mahsulotlar miqdori kapital sarfi mehnat sarfi, (soatlarda) 1 2 3 4 5 1 30 50 60 70 80 2 40 …

5 / 14

stul ishlab chiqarish hajmi ham oshib borayotganligini ko’ramiz. 1-jadvalda keltirilgan mahsulot ishlab chiqarish ko’rsatkichlarini grafikda ham tasvirlash mumkin (1-rasm). kapital sarfi 5 4 3 2 1 3 2 5 4 1 m c n d a t e f b mehnat sarfi q3=100 q2=80 q1=60 kapital sarfi 5 4 3 2 1 3 2 5 4 1 m c n d a t e f b mehnat sarfi q3=100 q2=80 q1=60 1- rasm. ishlab chiqarish omillari sarfi o’zgarishiga ko’ra stul ishlab chiqarish grafigi. rasmda keltirilgan egri chizig’i 60 dona stul ishlab chiqarishni ta’minlaydigan kapital va mehnat sarflari kombinatsiyalarini ifodalaydi. egri chizig’i 80 dona stul ishlab chiqarish uchun sarflanadigan kapital va mehnat sarflari kombinatsiyalarini, egri chizig’i esa 100 dona stul ishlab chiqarish uchun sarflanadigan resurslar sarflari kombinatsiyalarini ifodalaydi. rasmdagi , va egri chiziqlarga izokvantalar deyiladi. izokvanta - bu bir xil hajmdagi mahsulotni ishlab chiqarishni ta’minlaydigan ishlab chiqarish omillari sarflari kombinatsiyalarini ifodalovchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ishlab chiqarish xarajatlari va tannarxni pasaytirish yo'llari"

to’lqinjonov sarvarbek ishlab chiqarish xarajatlarini va tannarxni pasaytirish yo’llari. reja: 1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi. 2. ishlab chiqarish xarajatlarini minimallashtirish. 3. masshtab samarasi. qisqa muddat oralig’ida respublikani jahon bozoriga olib chiqish uchun umumiy ishlab chiqarish samaradorligini ko’tarish, boshqaruv apparatining yakuniy natijalariga qaratilganligi, bozor ehtiyojini to’laqonli qondirish kabi ishlarni bajarish lozim. milliy iqtisodiyot tarkibini takomillashtirish, joriy iqtisodiy siyosat bo’yicha yuqorida ko’rib o’tilgan masalalarni hal qilinishi bo’yicha qo’shimcha chora-tadbirlarni amalga oshirish talab etiladi. bular orasidabirinchi o’rinda amalga oshirishi lozim bo’lgan choralarga quyidagilarnikiritish mumkin: - iqtisodiyotni rivojlani...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (167,4 КБ). Чтобы скачать "ishlab chiqarish xarajatlari va tannarxni pasaytirish yo'llari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ishlab chiqarish xarajatlari va… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram