globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi

DOCX 31 стр. 63,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 31
globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi reja: 1. globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati. 2. global jarayonlarning tasnifi. global muammolar va ularning asosiy yo‘nalishlari. 3. ijtimoiy prognozlashtirish muammolari. 4. pandemiya xxi asrning global muammosi. 5. global muammolarni yechishda falsafaning roli. tayanch iboralar: globallashuv, umumbashariy, global jarayonlar, mintaqaviy va mahalliy muammolar tushunchalari; fundamental globallashuv, demografiya; globalistika, ekologiya; ekologik tanazzul; ekosistema; texnooptimizm, demografik portlash; demografik siyosat; texnopessimizm, futurologiya. 1-masala. globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati. globallashuv hodisasi. hozirgi davr haqida aniqroq tasavvur hosil qilish uchun xx asr boshigacha jahon tarixi asosan mustaqil rivojlangan va bir-biriga jiddiy ta’sir ko‘rsatmagan sivilizasiyalardan iborat bo‘lganini nazarda tutish muhimdir. hozirgi vaqtda dunyo so‘nggi yuz yillik ichida yuz bergan jamiyat hayoti barcha jabhalarining faol integrasiyalashuvi natijasida sezilarli darajada o‘zgardi va yaxlit bir butun organizmga aylandi. buning oqibati o‘laroq, ayrim xalqlar va butun insoniyatning ijtimoiy ongida global jarayonlar va ularning ta’sirida yuzaga kelgan umumiy (dunyo miqyosidagi) muammolar bilan …
2 / 31
ologik o‘zaro aloqadorlik, global kommunikasiyalar va shu kabilar bilan tavsiflanadi. globalistika. jahon rivojlanishining eng yangi tendensiyalarini anglab yetish borasidagi ko‘p sonli sa’y-harakatlar globallashuv jarayonlarining mohiyati, tendensiyalari va sabablarini, ular ta’sirida yuzaga kelayotgan global muammolarni aniqlash va bu jarayonlarning oqibatlarini anglab yetishga qaratilgan fanlararo ilmiy tadqiqotlar sohasi – globalistika paydo bo‘lishiga olib keldi. kengroq ma’noda «globalistika» atamasi globallashuvning turli jihatlari va global muammolarga oid ilmiy, falsafiy, madaniy va amaliy tadqiqotlarni, jumladan ularning olingan natijalarini, shuningdek ularni ayrim davlatlar darajasida ham, xalqaro miqyosda ham iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy jabhalarda amalga joriy etish borasidagi amaliy faoliyatni ifodalash uchun qo‘llaniladi. shuni ta’kidlash lozimki, globalistika odatda ilmiy bilimning tabaqalanishi natijasida yoki turdosh fanlar tutashgan joyda paydo bo‘ladigan ayrim fanlar qatoriga kirmaydi. uning vujudga kelishi zamirida qarama-qarshi jarayonlar – hozirgi zamon faniga xos bo‘lgan integrasiyalashuv jarayonlari yotadi. globalistika tadqiqotlar va bilishning shunday bir jabhasiki, bu yerda turli fanlar va falsafa, asosan bir-biri bilan uzviy aloqada, har …
3 / 31
ydoni shakllanishiga olib kelgan buyuk geografik kashfiyotlar yuz bergan davr edi. ayni shu davrda dunyoni tushunishga nisbatan geosentrik yondashuvlar geliosentrik yondashuvlarga o‘rin bo‘shatdi, insoniyat esa, nihoyat, kun va tunning almashishini to‘g‘ri talqin qilishga muvaffaq bo‘ldi. fan falsafadan ajralib chiqib, bilimlar to‘planishi va texnikaning rivojlanishiga kuchli turtki berdi, fan-texnika taraqqiyoti va sanoat inqilobi yuz berishiga sabab bo‘ldi. so‘nggi zikr etilgan voqyealar pirovard natijada insonning tabiatni o‘zgartiruvchi imkoniyatlari va uning atrof muhit bilan munosabatini butunlay o‘zgartirdi. yer kurrasi shar (globus) ko‘rinishida ekanligini nazariy va amaliy jihatdan isbotlab insoniyat o‘z tarixida birinchi bo‘lib savdo-sotiq sohasida dunyo darajasiga chiqdilar va dunyo miqyosida xalqaro munosabatlarga asos soldilar. ayni shu davrda ilk transmilliy savdo kompaniyalari vujudga keldi. tez orada ularning faoliyati sof savdo chegarasidan tashqariga chiqdi va ular qullarni qo‘lga kiritish va ularni ekspluatasiya qilish, bosib olingan hududlarda plantasiyalar va manzilgohlar barpo etish jarayonida ishtirok eta boshladi, nihoyat, o‘z davlatlari amalga oshirayotgan mustamlakachilik siyosatining asosiy ijrochisiga …
4 / 31
xv-xvi asrlarda yuz bergan buyuk geografik kashfiyotlar jahon tarixining rivojlanish jarayonida tub burilish yasadi va «yevropa siyosati keskin, misli ko‘rilmagan darajada kengayishiga olib keldi. dunyo chegaralari muayyan darajada kengaydi. endilikda yevropa mamlakatlari o‘rtasidagi turli ziddiyatlarga mustamlakalar uchun kurashda raqobat ham qo‘shildi»[footnoteref:1]1. shu tariqa yangi xalqaro iqtisodiy va siyosiy munosabatlarga, turli madaniyatlarning o‘zaro ta’siriga va g‘arbiy yevropa dengiz davlatlarining o‘zlari kashf etgan yer kurrasining turli hududlaridagi ekspansiyasiga asos solindi. [1: 1 харенберг б. хроника человечества. – м.: слово, 2000. – с.387. ] fundamental globallashuv. globallashuvning navbatdagi bosqichi dunyo miqyosidagi aloqalar, tuzilmalar va munosabatlar yuzaga kelishi bilan bog‘liq. mazkur jarayonlar natijasida dunyo o‘zining deyarli barcha jihatlarida yaxlit bir butun organizm sifatida uzil-kesil shakllandi. fundamental deb nomlanuvchi bunday globallashuvning ilk alomatlari xix asrning ikkinchi yarmida paydo bo‘ldi, xx asr o‘rtalariga kelib esa u to‘la darajada borliqqa aylandi. ayni shu davrda dunyoni iqtisodiy bo‘lib olish yakunlandi va buning natijasida turli mamlakatlar va xalqlarning kuchayib …
5 / 31
ta yoki bilvosita ishtirok etdi, chunki shu davrgacha dunyo miqyosida yuzaga kelgan iqtisodiy va siyosiy bog‘liqlik sayyoraning birorta ham yirik davlatiga urushdan yoki hech bo‘lmasa uning ta’siri va oqibatlaridan butunlay chetlashish imkonini bermas edi. bu mazkur davrdan e’tiboran tarix faqat yevropa tarixi yoki, aytaylik, alohida xitoy, rossiya, amerika, g‘arb, sharq tarixi bo‘libgina qolmasdan, insoniyat tarixiga, ya’ni tom ma’nodagi jahon tarixiga ham aylanganidan dalolat beradi. 1918 yilda birinchi jahon urushining tugashi xalqaro maydonda kuchlarning yangicha nisbati yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi va turli davlatlarning urushdan keyingi munosabatlari, manfaatlari va qarama-qarshiliklarini yanada tarangroq tugunga bog‘lagan oqibatlarga olib keldi, shu tariqa butun dunyoni barcha asosiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha jahon hamjamiyatiga aylantirdi. pirovardida birinchi va ikkinchi jahon urushlari oralig‘idagi davrda globallashuv jarayonlari yanada bo‘rtibroq namoyon bo‘ldi. bu davrda, a) biosferaga antropogen ta’sirning kuchayishi va insonning real «geologik kuch»ga aylanishi; b) ommaviy madaniyat, avvalo kino, musiqa, adabiyot, keng iste’mol mollari ishlab chiqarish sohasida faol rivojlana boshlashi; v) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi"

globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi reja: 1. globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati. 2. global jarayonlarning tasnifi. global muammolar va ularning asosiy yo‘nalishlari. 3. ijtimoiy prognozlashtirish muammolari. 4. pandemiya xxi asrning global muammosi. 5. global muammolarni yechishda falsafaning roli. tayanch iboralar: globallashuv, umumbashariy, global jarayonlar, mintaqaviy va mahalliy muammolar tushunchalari; fundamental globallashuv, demografiya; globalistika, ekologiya; ekologik tanazzul; ekosistema; texnooptimizm, demografik portlash; demografik siyosat; texnopessimizm, futurologiya. 1-masala. globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati. globallashuv hodisasi. hozirgi davr haqida aniqroq tasavvur hosil ...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOCX (63,9 КБ). Чтобы скачать "globallashuv va barqaror taraqqiyot falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: globallashuv va barqaror taraqq… DOCX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram