mahalliy soliqlar

DOCX 33 pages 96.7 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.7 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: mahalliy soliqlar mahalliy budjetlar barqarorligini ta`minlashda mahalliy soliqlarning o`rni. mahalliy soliqlarning turlari. mahalliy soliq va yigʻimlar — davlat hokimiyatining mahalliy organlari va idoralari daromadiga oʻtkaziladigan soliq va yigʻimlar. oʻzbekiston respublikasida mahalliy soliq va yigʻimlar va yilga mol-mulk soligʻi; yer soligʻi; reklama soligʻi; avtotransport vositalarini olib sotganlik uchun soliq; ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish soligʻi; savdo-sotiq qilish huquqi uchun yigʻim, shu jumladan, ayrim turlardagi tovarlarni sotish huquqini beruvchi litsenziya yigʻimlari; yuridik shaxslarni, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻulla-nuvchi jismoniy shaxslarni roʻyxatga olganlik uchun yigʻim, avtotransport toʻxtash joyidan foydalanganlik uchun yigʻim; obodonchilik uchun yigʻim va boshqa kiradi. mahalliy soliq va yigʻimlar va y. mahalliy byudjetga oʻtkaziladi, ularning miqdori, stavkalari, undirish tartibi, soliqdan imtiyozlar berish qoraqalpogʻiston respublikasi joʻqorgʻi kengesi hamda viloyatlar va toshkent shahri xalq deputatlari kengashlari tomonidan, amaldagi qonunlarga muvofiq belgilanadi. mol-mulk va yer soligʻi oʻzr qonun hujjatlari bilan joriy etiladi va respublikaning butun hududida undiriladi. bu soliqlarning stavkalari oʻzr vazirlar mahkamasi tomonidan belgilanadi. …

2 / 33

ita qatnashmaydigan lekin uning uchun ma’lum sharoitlar yaratib uni tashkil qilishga uzoq muddat xizmat qiladigan mulklarga aytiladi. ularga imoratlar, jihozlar, transport vositalari, uy-joy ishnootlari va boshqalar kiradi. yuridik shaxslarning mol-mulklarining asosiy xususiyatlaridan biri shundan iboratki, ular ishlab chiqarish jarayonida uzoq muddat xizmat qiladi va shu bilan birga o‘zining dastlabki jismoniy ko‘rinishini saqlab qoladi. ular mahsulot ishlab chiqarish jarayoni uchun zarur bo‘lgan sharoitlarni yaratib berishda uzoq muddat qatnashsa ham asta-sekin eskirib boradi va eskirgan qismini ishlab chiqarilayotgan mahsulot tannarxiga amortizatsiya ajratmasi ko‘rinishida qisman-qisman o‘tkazib boradi. shuning uchun ham korxonalar ushbu mol-mulklardan foydalanish jarayonida, ularni to‘g‘ri va unumli ishlatib, imkoni boricha ko‘p va sifatli mahsulot ishlab chiqarishni, har ishlab chiqarishga sarflangan har bir so‘mning rentabellik darajasini oshirilishini ta’minlashga harakat qilishadi. shuningdek, mavjud qonunchilikka ko‘ra barcha korxonalar mol-mulklari uchun byudjetga soliq to‘lash majburiyatiga ham egadir. bu soliqlar summasi mol-mulklarning miqdoriga qarab mutanosib ravishda o‘zgarishi mumkin, ya’ni mol-mulklarning qiymati oshgan sari soliqlar summasi ham …

3 / 33

boshqaruvda mol-mulkka ega bo‘lgan va o‘z majburiyatlariga ana shu mol-mulk bilan javob beradigan, shuningdek mustaqil balansga va hisob-kitob raqamiga ega bo‘lgan hamma turdagi korxonalar hisoblanadi. mol-mulk solig‘ini tulovchi bo‘lgan korxonalar soliqni o‘zlarining yuqorida sanab o‘tilgan asosiy vositalaridan to‘lashadi. shuningdek, mol-mulk solig‘i lizing shartnomasiga ko‘ra sotib olingan vositalar nomoddiy aktivlardan ham to‘lanadi. albatta, barcha asosiy vositalarning lizing buzilishi uchun uning ijara muddati asosiy xizmat muddatining 80 foizidan ortiq bo‘lishi; ijarachi asosiy vositalarni ijara tugaganidan so‘ng belgilanadigan narx bo‘yicha harid qilish huquqiga ega bo‘lishi; ijaraga olingan asosiy vositalarning ijara tugallanganidagi qoldiq qiymati ularning ijara boshlanishidagi qiymatining 20 foizidan kamini tashkil etishi; ijaraga olingan butun davr uchun joriy tulovlarning summasi ijaraga olingan vositalar qiymatining 90 foizidan ortiq bo‘lishi zarur. o‘zbekistonda korxonalar faoliyatini soliqqa tortish yo‘lidagi muhim qadamlardan biri korxonalarning mol-mulkiga solinadigan soliqning joriy qilinishi bo‘ldi. mol-mulk solig‘i dastlab, o‘zbekiston respublikasining 1991 yil 15 fevralda qabul qilingan “korxonalar, birlashmalar va tashkilotlardan olinadigan soliqlar to‘g‘risida” …

4 / 33

to‘liq mahalliy byudjetlarga tushadi va u byudjetning barqaror daromad manbalaridan biri hisoblanadi. mahalliy iqtisodchi olim b.umarov mol-mulk solig‘iga ta’rif bera turib “mol-mulklarni soliqqa tortish korxonani soliq bilan tartibga solish bo‘lib, maxsus huquqiy tartibga ega” deya e’tirof etib o‘tgan[footnoteref:1]. [1: umarov b. korxonalar mol-mulkini soliqqa tortish mexanizmidagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari (o‘zbekiston respublikasi materiallari asosida): iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasi uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. t., 2002. 14 b.] yana bir yosh iqtisodchi olimlardan a.x. islamkulov mol-mulk solig‘i birinchi navbatda cheklangan resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlovchi, ikkinchi tomondan korxona faoliyatini tartibga solishga xizmat qiluvchi moliyaviy dastag hisoblanadi, deb e’tirof etgan[footnoteref:2]. [2: islamkulov a. byudjet daromadlarida bevosita soliqlar tushumi barqarorligini ta’minlash yo‘llari: iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasi uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. t., 2012. 15 b.] mamlakat soliq tizimida mol-mulk solig‘ini joriy qilishdan ko‘zlangan maqsad birinchidan, korxonalar o‘zlarining xo‘jalik faoliyatini yuritishda ortiqcha va foydalanilmayotgan mol-mulkini sotishga qiziqishini uyg‘otish bo‘lsa, ikkinchidan, korxonalar balansidagi …

5 / 33

adi. shuningdek, mol-mulk solig‘i daromad va mulk taqsimotidagi nomutanosiblikni bartaraf etishning muhim vositasi hisoblanadi. yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘ining davlat byudjeti daromadlari tarkibidagi ulushi yuqori salmoqqa ega emas. hozirgi vaqtda ushbu soliqning tushumi o‘zbekiston respublikasi davlat byudjetining soliqli daromadlarida 2,3-4,5 foiz oralig‘ini tashkil etmoqda (1-jadvalga qarang). 1-jadval o‘zbekiston respublikasi davlat byudjeti daromadlari tarkibida yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘inining ulushi, (foizda)[footnoteref:3] [3: aaoʻzbekiston respublikasi davlat soliq qoʻmitasining maʼlumotlari asosida tuzilgan.] ko‘rsatkichlar yillar 2013 2014 2015 2016 2017 davlat byudjeti daromadlarida jami soliqlar tushumi 100 100 100 100 100 jami davlat byudjeti daromadlarida mol-mulk solig‘ining ulushi 2,6 4,4 5,1 4,2 4,5 shu jumladan, yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘ining ulushi 2,3 3,9 4,7 3,9 4,5 jami mulkiy soliqlar tushumida yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘ining ulushi 86,0 90,1 92,6 92,3 92,8 yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘ining mahalliy byudjetlar daromadlaridagi ulushi 7,1 7,7 7,9 7,8 7,8 jadval ma’lumotlariga ko‘ra jami mulkiy soliqlar tushumida yuridik shaxslardan …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahalliy soliqlar"

mavzu: mahalliy soliqlar mahalliy budjetlar barqarorligini ta`minlashda mahalliy soliqlarning o`rni. mahalliy soliqlarning turlari. mahalliy soliq va yigʻimlar — davlat hokimiyatining mahalliy organlari va idoralari daromadiga oʻtkaziladigan soliq va yigʻimlar. oʻzbekiston respublikasida mahalliy soliq va yigʻimlar va yilga mol-mulk soligʻi; yer soligʻi; reklama soligʻi; avtotransport vositalarini olib sotganlik uchun soliq; ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish soligʻi; savdo-sotiq qilish huquqi uchun yigʻim, shu jumladan, ayrim turlardagi tovarlarni sotish huquqini beruvchi litsenziya yigʻimlari; yuridik shaxslarni, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻulla-nuvchi jismoniy shaxslarni roʻyxatga olganlik uchun yigʻim, avtotransport toʻxtash joyidan foydalanganlik uchun yigʻim; obo...

This file contains 33 pages in DOCX format (96.7 KB). To download "mahalliy soliqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mahalliy soliqlar DOCX 33 pages Free download Telegram