umumdavlat soliqlari

DOCX 38 pages 88.0 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 88.0 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

mavzu: umumdavlat soliqlari 1. umumdavlat soliqlarining turlari. 1. umumdavlat soliqlarini hisoblash va budjetga undirish mexanizmi. umumdavlat soliqlari hamda mahalliy soliqlar va yig’imlar, ularni o’rnatish, o’zgartirish va bekor qilish-ning printsip, shakl va metodlari, to’lash va ularning to’lanishini ta’minlash bo’yicha choralarni qo’llash, soliq nazoratini amalga oshirish, javobgarlikka tortish va soliq qonunchiligini buzganlik uchun javobgarlik choralari majmui soliq tizimi deyiladi. zamonaviy soliq tizimi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish istiqbol-larini hisobga olgan holda bozor munosabatlarining talablariga asoslanadi. zamonaviy soliq tizimi mamlakat hududida amal qiladigan soliqlar to’plamidan iborat bo’lib, soliqlarning ko’pligi bilan xarakterlanadi. soliq to’lovchilar daromad solig’idan tashqari yana ko’plab egri (bilvosita) soliqlarni, ijtimoiy sug’urtaga ajratmalar, mahalliy soliqlar va yig’imlarni to’laydi. soliq tizimining tarkibiy tuzilmasi davlat tuzilishiga bog’liq. unitar davlatlarda soliq tizimi tarkibi quyidagicha: · davlat soliqlari; · mahalliy soliqlar va yig’imlar. federativ davlatlarda esa soliq tizimi uch bo’g’indan tarkib topadi: · davlat (federal) soliqlari; · federatsiya a’zolarining byudjetlariga biriktirilgan soliqlar; · mahalliy soliqlar va yig’imlar. byudjetga tushumlarning …

2 / 38

soliqqa tortilayotgan paytda soliqqa tortilmay-digan minimum (soliq to’lovchi daromadining soliqqa tortilmaydigan qismi) qo’llaniladi. rivojlangan mamlakatlardagi soliqqa tortishga xos bo’lgan muhim tendentsiyalardan biri korporatsiyalar (korxo-nalar) daromadi (foydasi)dan olinadigan soliq bo’yicha tushumlar salmog’ining pasayishidir. bu narsa doimiy va uzluksiz ravishda soliq imtiyozlarini kengaytirish va soliq stavkalarini pasaytirish evaziga qo’lga kiritilayapti. soliq tizimida qo’shilgan qiymat solig’i va aktsizlar o’ziga xos o’ringa ega. qo’shilgan qiymat solig’i yevropa itti-foqining barcha mamlakatlarida amal qiladi. yetakchi xorijiy mamlakatlardan faqat aqsh va yaponiyada bu soliq qo’llanilmaydi. davlat byudjeti daromadlarini shakllantirishda bojxona bojlari ham muhim ahamiyatga ega bo’lib, ular tovarlar eksporti va importida olinadigan soliqlardir. keyingi yillarda dunyo xo’jalik hayotining globallashuvi va xalqaro mehnat taqsimotining yanada rivojlanishi natijasida bojxona bojlarining davlat byudjeti daro- madlarini shakllantirish manbai sifatidagi roli ham birmuncha pasayib bormoqda. hozirgi paytda rivojlangan mamlakatlar byudjetlari daromadlarining o’rtacha 1-4% shu soliq hisobidan tarkib topayapti. davlat fiskal monopoliyalari yoki fiskal monopol soliqlarda davlat ommaviy iste’molga ega bo’lgan qandaydir bir …

3 / 38

ining daromadlariga tegishli bo’lgan masala turlicha hal qilingan. masalan, aqshda shtatlarning byudjetlari egri (bilvosita) soliqlarga tayangan bo’lib, ularning orasida sotuvdan olinadigan soliq asosiy o’rin tutadi. gfrda esa aholidan olinadigan daromad solig’i va korporatsiyalar foydasidan olinadigan soliq bo’yicha tushumlar ma’lum foizlarda federal va er byudjetlari o’rtasida bo’linadi. juda ko’p mamlakatlarda mahalliy byud-jetlarga yo’naltiriladigan soliqlarga nisbatan ustamalar (qo’shilmalar) qo’llash amaliyoti joriy etilgan. shunday bo’lishiga qaramasdan mahalliy hokimiyat organlarining o’z funksiyalarini to’liq amalga oshirishlari uchun soliqlar, aksariyat hollarda, etarli emas. shu sababli mahalliy byudjetlarga yuqori byudjetdan dotatsiya, subven-tsiya, subsidiya, kredit va boshqa shakllarda mablag’lar yo’naltiriladi. o‘zbekiston hududida qirqdan ortiq soliq va yig’imlar undiriladi. ular sonining ko’pligi xilma-xil vazifalarni hal qilish va turli-tuman funksiyalarni bajarish imkonini bersa-da, bir vaqtning o’zida bu holat, ularni undirish bo’yicha xarajatlarning ortishiga olib keladi va soliqlarni to’lashdan bo’yin tovlashga sharoit yaratadi. zamonaviy soliq tizimi quyidagi vazifalarni bajarishi kerak bo’ladi: 1. davlat byudjeti daromadlarini to’liq va o’z vaqtida jalb qilinishini …

4 / 38

oliqlar va yig’imlarni joriy etish va ularni bekor qilish faqat davlat hokimiyati organlari tomonidan amalga oshiriladi; · soliqlarni hisoblash va undirishning yagona prin-tsiplari va mexanizmi. barcha soliqlar va yig’imlar ustidan yagona nazorat o‘zbekiston respublikasi davlat soliq qo’mi-tasi va uning quyi organlari tomonidan amalga oshiriladi; · yangi soliqlarning joriy qilinganligi (qo’shilgan qiymat solig’i va boshqalar) hamda soliq imtiyozlari va oldin amal qilgan soliqlar bazasini hisoblash tartibida keskin o’zgarishlarning sodir etilganligi; · soliq kalendariga muvofiq qonunchilik yo’li bilan soliqlarni to’lashda aniq ketma-ketlik o’rnatilganligi. masalan, yuridik shaxslar birinchi navbatda umumdavlat soliqlarini, undan keyin esa mahalliy soliqlar va yig’imlarni to’lashadi; · barcha soliq to’lovchilarga nisbatan teng talablarning qo’llanilishi va soliqlar ro’yxatini aniqlash, stavkalarni unifikatsiya qilish, imtiyozlar va ularni taqdim etish mexanizmini tartibga solish hamda mablag’lardan foyda-lanish huquqiga aralashmaslik yo’li bilan ishlab, topilgan mablag’lardan foydalanish uchun teng sharoitlarning yaratilganligi; · soliqlarning ikkita asosiy turi birgalikda qo’llani-layotganligi: to’g’ri (daromadlarga va mol-mulkka) va egri (tovarlar va xizmatlarga). …

5 / 38

hun ularning iltimosiga ko’ra joriy yil doirasida soliqlar va yig’imlarni byudjetga to’lash, shuningdek, moliyaviy sanktsiyalar summalari (agar ularni to’lash korxonani kasodga uchrashga olib kelsa – 6 oy muddatgacha), bo’yicha to’lov muddatlarini kechiktirish yoki uzaytirish imkoniyatining mavjudligi. soliqqa tortish jarayonlari soliq tizimining asosiy printsiplari yordamida tartibga solinadi. bunday printsiplar quyidagilardan iborat: · soliqlar jamiyat va davlatning faoliyat ko’rsatishi va rivojlanishini moliyaviy ta’minlash maqsadida o’rnati-ladi; · o’rnatilgan tartibga ko’ra soliq to’lovchi bo’lgan har bir shaxs (yuridik yoki jismoniy) soliq qonunchiligiga binoan belgilangan soliqlarni to’lashga majburdir; · soliqlar siyosiy, mafkuraviy, etnik, konfessional va shunga o’xshash boshqa mezonlar asosida qo’llanilmasligi lozim; · mamlakatning soliq tizimi va yagona iqtisodiy makonini buzishga xizmat qiladigan soliqlar o’rnatilmasligi kerak; · soliq to’lovchining mulkchilik shakli, tashkilotning tashkiliy- huquqiy maqomi, jismoniy shaxsning fuqaroligi, shuningdek, ustav kapitali yoki mulkning kelib chiqish davlati, mintaqasi yoki geografik joylashuviga bog’liq bo’lgan holda qo’shimcha soliqlarni joriy etish, soliq stavkalari va imtiyozlarini oshirish yoki ularni tabaqalashtirishga …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumdavlat soliqlari"

mavzu: umumdavlat soliqlari 1. umumdavlat soliqlarining turlari. 1. umumdavlat soliqlarini hisoblash va budjetga undirish mexanizmi. umumdavlat soliqlari hamda mahalliy soliqlar va yig’imlar, ularni o’rnatish, o’zgartirish va bekor qilish-ning printsip, shakl va metodlari, to’lash va ularning to’lanishini ta’minlash bo’yicha choralarni qo’llash, soliq nazoratini amalga oshirish, javobgarlikka tortish va soliq qonunchiligini buzganlik uchun javobgarlik choralari majmui soliq tizimi deyiladi. zamonaviy soliq tizimi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish istiqbol-larini hisobga olgan holda bozor munosabatlarining talablariga asoslanadi. zamonaviy soliq tizimi mamlakat hududida amal qiladigan soliqlar to’plamidan iborat bo’lib, soliqlarning ko’pligi bilan xarakterlanadi. soliq to’lovchilar daromad sol...

This file contains 38 pages in DOCX format (88.0 KB). To download "umumdavlat soliqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumdavlat soliqlari DOCX 38 pages Free download Telegram