diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavsizlikka tahdidi

DOCX 8 pages 36.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

11-mavzu. diniy fanatizm ,ekstremizm, fundamentalism, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavsizlikka tahdidi reja: 1. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanishi bosqichlari. markaziy osiyo mintaqasida faoliyati kuzatilgan diniy ekstremik harakatlarning maqsadlari 2.terrorizmning mohiyati va uning shakllari. din niqobidagi terrozrm amaliyotining oqibatlari. xalqaro diniy terroristic guruhlar. va tashkilotlarning xavsizlikka tahdidi. 2. o‘zbekiston sodir etilgan terroristic harakatlar va ularning barqaror tarqqiyotga ta’siri. o’zbekistonda radikal oqimlarga qarshi kurashning yo’nlaishlari va huquqiy asoslari. tayanch tushunchalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar, xorijiylar, soxta salafiylar qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan ta’lim texnologiyalari: “aqliy xujum”, “klaster”, “blis-so‘rov”, “nima uchun” diagrammasi. “qanday?” diagrammasi. yekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblikning mazmun-mohiyati. diniy ekstremizm va terrorizm kabi hodisalarning ildizlari uzoq tarixga borib taqalsa-da, ular hech qachon ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot uchun bugungidek tahdid solmagan. zero, hozirda diniy ekstremizm va terrorizm global xarakterga ega bo‘lib, dunyoning barcha mamlakatlari hamda mintaqalariga birdek xavf solmoqda. shunday ekan, uning oldini olish …

2 / 8

mkin. masalan, mutaxassislar katolik cherkovining erkin fikr yurituvchi, hukmron feodal-katolik cherkovi aqidalarini rad etuvchi kishilar - papa hokimiyati dushmanlarini ta’qib qilish uchun xiii asrda tuzilgan va minglab odamlarning qurbon bo‘lishiga olib kelgan inkvizitsiya faoliyatini ham ekstremizmning o‘ziga xos ko‘rinishi sifatida baholaydilar. ammo hozirda islom dini niqobi ostidagi diniy-siyosiy harakatlar a’zolari tomonidan turli jinoyatlar sodir etilayotgani jamiyat xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. fundamentalizm - (lotincha - «asos») tushunchasining ma’nosi muayyan ijtimoiy hodisaning dastlabki ko‘rinishini anglatadi. diniy fundamentalizm - «ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo‘l bilan zamonaning barcha muammolarini hal qilish mumkin», degan fikrni ilgari surish ta’limotini anglatadi. istilohda aqidaning o‘zgarmasligini himoya qiladigan, muayyan diniy e’tiqod shakllanishining boshlang‘ich davrida belgilangan barcha yo‘l-yo‘riqlarni qat’iy va og‘ishmay bajarilishini talab qiladigan diniy oqimlarni ifodalashda qo‘llaniladi. «fundamentalizm» atamasi aslida xristian dini bilan bog‘liqdir. fundamentalizm iborasi birinchi bor i jahon urushi arafasida vujudga kelgan protestantlikdagi ortodoksal oqimlarni ifodalash uchun ishlatilgan. bu oqim 1910 yildan …

3 / 8

idagi mutaassib jangarilarni «fundamentalistlar» deb atash ham odat tusiga kirdi. shunday ekan, ekstremizm yoki fundamentalizmni faqat muayyan din bilan bog‘lash mutlaqo asossiz. xususan, islom dini, u bilan bog‘liq turmush tarzi va qadriyatlar majmui hech qachon ekstremistik tuzilmalarning go‘yo din va musulmon jamoasi ravnaqi yo‘lida amalga oshirayotgan terrorchilik xurujlarining asosiy sababi sifatida qaralishi mumkin emas. islom shiorlaridan tanlab foydalanadigan, dinning asl mohiyatini buzib talqin qiladigan ekstremistik tuzilmalar xuddi yuqoridagi kabi go‘yoki, keng xalq ommasi bilan uzviy birlik mavjudligini ko‘rsatish, aslida esa jamiyatda tartibsizlik va parokandalikni yuzaga keltirish uchun mablag‘ yig‘ish, asosiy tahdid manbai sifatida odamlar ongini egallash, jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish orqali hokimiyatga erishishdek ehtiyojlarini qondirish maqsadini ko‘zlaydi. hozirgi davrda ko‘plab ekstremistik uyushmalar va mutaassib harakatlar turli dinlar, shu jumladan, islom, xristianlik, yahudiylik dinlari ta’limotlaridan foydalanmoqdalar. aqidaparastlik (arab. - «aqida» - «ishonch», «biror narsani ikkinchisiga bog‘lash») muayyan sharoitda, biron-bir g‘oyaga qat’iy ishonib, uni mutlaqlashtirish asosida shakllangan qoida va tartiblarni sharoit, holat, …

4 / 8

hati dinni siyosiylashtirish vositasida hokimiyatga intilish, dindan odamlar orasiga nifoq solish, qo‘poruvchilik ishlarini amalga oshirish va g‘arazli manfaatlarni ro‘yobga chiqarishda foydalanishga urinishlarda namoyon bo‘lmoqda. demak, diniy ekstremizm kelib chiqishining birinchi va asosiysi sababi bu - mutaassib fikr va qarashlarning paydo bo‘lishidir. mutaassiblik diniy ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi. shu o‘rin qayd etish joizki, ko‘p manbalarda «aqidaparastlik» so‘zi hozirgi voqelikdan kelib chiqib «mutaassiblik» so‘zi bilan almashtirilgan holda istefoda etilmoqda. 1. terrorizm tushunchasi va uning asosiy belgilari. terrorizm (lotincha - «qo‘rqitish», «vahimaga solish») - aholining keng qatlamlarida vahima va qo‘rquv uyg‘otish, jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish orqali davlat hokimiyatini egallash maqsadiga qaratilgan jinoiy faoliyatdir. terror - ommaviy va siyosiy maqsadlarga erishish uchun zo‘ravonlikdan hamda zo‘ravonlik qilish bilan tahdid solishdan muntazam foydalanishdir. shunday qilib, «terror» dushmanni jismoniy zo‘ravonlik yo‘li bilan qo‘rqitish, hatto uni jismonan yo‘q qilishni anglatadi. «terrorizm» esa terror amaliyotidir. bu ikki tushunchani shu tarzda chegaralash maqbul bo‘lsa, u holda terrordan kelib chiqqan …

5 / 8

d ularni amalga oshirish tahdidi, shuningdek, terrorchilik tashkilotining mavjud bo‘lishini, ishlab turishini, moliyalashtirilishni ta’minlashga, terrorchilik harakatlarini tayyorlash va sodir etishga, terrorchilik tashkilotlariga yoxud terrorchilik faoliyatiga ko‘maklashayotgan yoki bunday faoliyatda ishtirok etayotgan shaxslarga bevosita yoki bilvosita har qanday mablag‘-vositalar va resurslar berish yoki yig‘ishga, boshqa xizmatlar ko‘rsatishga qaratilgan faoliyat». yuqorida keltirilgan ta’riflarda terrorizmning nihoyatda muhim bir xususiyati - uning muayyan siyosiy maqsad yoki amaliy natijalariga emas, balki u yoki bu xuruj natijasida odamlar orasida, ijtimoiy fikrda yuzaga keladigan xavotirli aks-sado, shov-shuvga erishishga qaratilgani ta’kidlangan. xx asrning 60-yillaridan boshlab, terrorizmning mojarolarni keltirib chiqaruvchi hodisa sifatidagi salohiyati, butun-butun mintaqalar yo‘nalishi turlicha bo‘lgan terrorchi tashkilotlar va guruhlar faoliyat ko‘rsatgan joylarga aylanib qoldi. buning natijasida, terrorchilik harakatining ko‘lamigina emas, balki metodlari ham o‘zgardi. uning eng dahshatli ko‘rinishlaridan biri - o‘zini avvaldan o‘limga tayyorlagan terrorchi-kamikadzelar tomonidan amalga oshirilayotgan harakatlarni keltirish mumkin. musulmon mamlakatlarida terrorchi uyushmalar ommaviy bo‘la olmagani uchun aholining keng qatlamlari nomidan harakat qilish taassurotini …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavsizlikka tahdidi"

11-mavzu. diniy fanatizm ,ekstremizm, fundamentalism, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavsizlikka tahdidi reja: 1. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanishi bosqichlari. markaziy osiyo mintaqasida faoliyati kuzatilgan diniy ekstremik harakatlarning maqsadlari 2.terrorizmning mohiyati va uning shakllari. din niqobidagi terrozrm amaliyotining oqibatlari. xalqaro diniy terroristic guruhlar. va tashkilotlarning xavsizlikka tahdidi. 2. o‘zbekiston sodir etilgan terroristic harakatlar va ularning barqaror tarqqiyotga ta’siri. o’zbekistonda radikal oqimlarga qarshi kurashning yo’nlaishlari va huquqiy asoslari. tayanch tushunchalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar,...

This file contains 8 pages in DOCX format (36.9 KB). To download "diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavsizlikka tahdidi", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy fanatizm, ekstremizm, fun… DOCX 8 pages Free download Telegram