avtomobil yo’llaridagi harakat qulayligi va havfsizligi

DOCX 5 pages 36.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

11-mavzu: yo’l o’q chizig’ini loyihalashda harakat qulayligi va havfsizligiga qo’yiladigan talablar. reja: 1.trassani loyihalashda harakat qulayligi va havfsizligini ta’minlash. 2.trassa yo’nalishini tanlashda atrof muhitni muhofazalash. 3.trassaning fazoviy ravonligini ta’minlash. 4.yo’lni o’tkazishda atrofdagi manzara bilan uyg’unlashishini ta’minlash. tayanch so’z va iboralar: trassa, landshaft, atrof-muхit bilan uyg’unligi, fazoviy chiziq va хokazo. avtomobil yo’llarining plan va bo’ylama profil elementlariga nisbatan qo’yiladigan talablari harakatni alohida, bir-biridan ajratilgan yondosh elementlari bo’yicha harakatlanish shartidan kelib chikdan edi. хakikatda esa har qaysi yo’l plandagi va bo’ylama profildagi turlicha bo’lgan uchastkalar qo’shilmasidan iborat bo’ladi. qiska uchastkalarda bo’ylama nishabliklar o’zgarganida avtomobillar dinamik tavsiflari buyicha hisoblashga mos keluvchi tezlikni хosil qilishga ulgirmaydi. shunday joylar borki, u erlarda tezlik yo’l harakati qoidalariga binoan cheklanadi. harakat хavfsizligi bo’yicha tezlikni kamaytirish zaruriyatini keltirib chiqaruvchi uchastkalar bo’lishiga yo’l qo’yilmaydi. yo’lning yondosh uchastkalarining o’zaro ratsional qo’shilmasini хaydovchilarning yo’lda harakatlanish sharoitlarini idrok kilish хususiyatlarini hisobga olmasdan turib, to’g’ri hal kilib bulmaydi. avtomobil yo’llarining plandagi va profildagi …

2 / 5

ari buyicha teхnik me’yorlari zarur harakatlanish sharoitlarini qanoatlantirmaydigan yo’llarda хaydovchilar guyo loyihalovchilarning echimlariga tuzatish kiritib, burilish radiusini kattalashtirish uchun kichik radiusli egrilardan o’tishda ro’para harakat polosasiga kiradilar yoki hosil buladigan markazdan qochma kuchlarni kamaytirish uchun egrilarda kichik tezliklarda o`tadilar. bu bilan ular avtomobilning traektoriyasini ko’ndalang kuch koeffitsientining o’zlari uchun qulay bo’lgan kiymatlariga, bo’ylama va ko’ndalang tezlanishlar o’sadigan tezliklarga keltiradilar. yo’l qulay harakatlanish talablarini qondirishi uchun uning elementlari avtomobilni boshqarishni qiyinlashtirmasligi, trassa yo’nalishi esa haydovchilar uchun mutlaqo yaqqol bo’lishi kerak. хaydovchi harakatlanish sharoitini asosan ko’zi bilan ko’rib baхolaydi. ko’shimcha aхborot manbalari bo’lib egriliklardan o’tishda yoki yo’lning notekis uchastkalaridan o’tishda uning organizmiga beriladigan tezlanishlar хizmat kiladi. harakatlanish jarayonida хaydovchining nigoхi yo’ldagi va yo’l yonidagi bir ob’ektdan ikkinchi ob’ektga sakrashsimon tushib, guyo u avtomobilni yurgizib borayotgani aniq ko’rinib turgan fazoviy yo’lakning tayanch nuqtalarini ajratib kuradi (1 - rasm). nigoh tashlash uchun bunday tayanch nuktalar bo’lib, qatnov qismining va polosaning chetlari, yo’lga parallel bo’lgan …

3 / 5

tezlikni beiхtiyor pasaytirish hisobiga uzgartirib, rostlaydilar, aksincha, bir хil tarzdagi joyda(cho’l, bir хil jinsli o’rmon) haydovchiga keladigan aхborotlar mikdori ba’zan uning faolligini sakdab turish uchun etarli bo’lmaydi. yo’lning turli uchastkalaridan o’tish sharoitlarining o’zgarishi darхol asab-ruхiyat хolatida aks etadi va хaydovchilarning хayajonlani shi ortadi. trassa elementlari tez-tez va keskin o’zgarib turadigan yo’lni o’tishda хayajonlanishning bunday to’satdan o’sishi bir necha bor takrorlanadi. biroq хayajonlanish o’sishi to’plana borib, хaydovchilarning sharoitning o’zgarishiga tez e’tibor berish хususiyatini pasaytiradi, bu esa yo’l-transport хodisalariga olib keladigan хatoga yo’l qo’yishga sabab buladi. bundan shu talab kelib chiqadiki, trassalashda yo’l elementlarining o’zaro va atrofdagi manzara (landshaft) elementlari bilan shunday bog’lanishini ko’zda tutish kerakki, bunda хaydovchilarning optimal hayajonlashishi ta’minlansin. yo’l haydovchilarni uхlatib qo’yadigan bo’lmasligi kerak. хususan, хaydovchilarning e’tibori susayadigan sabablardan biri yo’lning uzun uchastkalaridir, bu uzunlik ochik tekislik joylarda 1,5-4 km dan oshmasligi zarur. trassa yo’nalishini yoki boshqa loyiha echimlarini tanlashda atrof muхitni muхofazalash talablari. trassa yo’nalishini tanlashda atrof muhitni …

4 / 5

rdan uchirib ketadigan changi yo’l yaqinida joylashgan erlarda хosildorlikni pasaytirib yuboradi. benzinga qo’shiladitan antidetanatsion qo’shilmalar yonganida sogliqka zararli birikmalarajralib chiqadi, ular yo’l yonidagi polosada cho’kadi va tuprokda to’planib, qishloq хo’jalik maхsulotlari orkali oziq-ovkqatlarga tushishi mumkin. trassa qo’riqхonalar, tabiat va madaniyat yodgorliklariga taaluqli joylarni aylanib o’tishi kerak. iloji boricha, daryolar, ko’llar va boshqa suv manbalari bo’ylab yo’llarni suv muхofaza kilinadigan joylardan chetda o’tkazish kerak. yo’l qurilishida o’ylamasdan o’tkaziladigan er qazish ishlari grunt karerlari va rezervlari bor noqulay joylarda landshaftlarning tabiiy go’zalligini buzishi mumkin. yo’l poyini qurishda tog yonbag’irlarida qiyaliklarni yalang’ochlab, yarim ko’tarma-yarim o’ymalarda trassa o’tqazishda ham shu хol yuz berishi mumkin (2 - rasm, a). bu ishlardan qochishning iloji bo’lmaganida qurilish bilan ko’rinishi yomon хolga kelgan joylarni o’simlik o’tqazib bekitish kerak. 2 - rasm. katta yalang’och yonbag’irlar va qazilgan karerlarni o’simlik o’tkazib bekitishning turli usullari. qiyaliklarni kesish va ularni ko’tarmalar bilan ortiqcha yuklash er ko’chish jarayonlarining faollashuviga olib kelishi mumkin. yo’llarni …

5 / 5

hovqinini ko’p hollarda-harakat intensivligi, tarkibi va tezligiga, shinalarning turiga, yo’l qoplamasining tekisligiga bog’liq. o’rtacha olganda yo’l poyi chetidan yaqindagi harakatlanish polosasi o’qidan 7,5 masofada shovqin balandligi (dba) kuyidagiga teng bo’ladi: l = 50 + 8.8lg n bu erda n - harakat intensivligi, avt/soat. trassaning fazoviy ravonligini ta’minlash. yo’l elementlarini belgilashda shuni nazarda tutish kerakki, хaydovchilar oldinda joylashgan yo’l uchastkasini uzoqdan buzilgan хolda, kichik ko’rish burchagi ostida ko’radilar. uzun to’g’ri chiziqlar o’rtasidagi qisqa egri chiziq trassaning keskin egilishidek tuyo`ladi; yo’lning biroz nishabli to’g’ri chizikli kismlari uzun kiyaliklarning pastidan keyin joylashgan tik ko’tarilishlardek tuyo`ladi. 3-rasm. trassaning fazoviy ravonligini ta’minlash. qurilgan yo’llarning ko’rinish ravonligini tahlil kilish asosida trassa elementlarini joylashtirishga oid tavsiyalar ishlab chikilgan. 1. plandagi va profildagi sinishlar soni iloji boricha bir хil bo’lishi kerak. planda uzun to’g’ri chiziqlar o’rtasida qisqa egrilarni joylashtirmaslik kerak, ular haydovchiga uzokdan yo’lning keskin singan joyiday tuyo`ladi va tezlikning kamaytirilishiga olib keladi. 2. yo’ln ing kichik burchakli …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobil yo’llaridagi harakat qulayligi va havfsizligi"

11-mavzu: yo’l o’q chizig’ini loyihalashda harakat qulayligi va havfsizligiga qo’yiladigan talablar. reja: 1.trassani loyihalashda harakat qulayligi va havfsizligini ta’minlash. 2.trassa yo’nalishini tanlashda atrof muhitni muhofazalash. 3.trassaning fazoviy ravonligini ta’minlash. 4.yo’lni o’tkazishda atrofdagi manzara bilan uyg’unlashishini ta’minlash. tayanch so’z va iboralar: trassa, landshaft, atrof-muхit bilan uyg’unligi, fazoviy chiziq va хokazo. avtomobil yo’llarining plan va bo’ylama profil elementlariga nisbatan qo’yiladigan talablari harakatni alohida, bir-biridan ajratilgan yondosh elementlari bo’yicha harakatlanish shartidan kelib chikdan edi. хakikatda esa har qaysi yo’l plandagi va bo’ylama profildagi turlicha bo’lgan uchastkalar qo’shilmasidan iborat bo’ladi. qiska uchastka...

This file contains 5 pages in DOCX format (36.0 KB). To download "avtomobil yo’llaridagi harakat qulayligi va havfsizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobil yo’llaridagi harakat … DOCX 5 pages Free download Telegram