kibermakon va din: ijtimoiy hayotga salbiy ta'sir

DOCX 8 sahifa 39,9 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 39,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

10-mavzu. kiber makonda diniy e’tiqod targ‘ibotining ijtimoiy xavfi reja 1. kiber makon, kiber terrorizm, kiber zo‘ravonlik (cyberbullying) tushunchalarining mohiyati. 2. o‘zbek tilida faoliyat yurituvchi ekstremistik jamoa va shaxslarning ijtimoiy hayotga salbiy ta’siri. 3. ijtimoiy tarmoqlarda diniy axborot iste’moli madaniyatini tarbiyalashning zarurati. tayanch tushunchalar: kibermakon, kibermakon va din, ijtimoiy tarmoqlar tahdidlari, axborot asri tahlikalari, internet tarmog‘idagi axborot urushi, global tarmoqdagi g‘oyaviy xurujlar oldini olish, barkamol avlodni mafkuraviy xurujlardan himoya qilish. qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan ta’lim texnologiyalari: “klaster”, “blis-so‘rov”, “fsmu” texnologiyasi, “venn” diagrammasi, “konseptual jadval”, “nima uchun” diagrammasi, “qanday?” diagrammasi, “baliq skleti”,”swot tahlil. 1. «kibermakon» tushunchasi va uning mazmun-mohiyati. kibermakon kompyuter tarmoqlari orqali amalga oshiriladigan muloqot maydonini ifodalovchi voqelik sifatida 1990 yildan boshlab keng miqyosida rivojlanib, takomillashib kelmoqda. kibermakon tushunchasini dastlab kanadalik yozuvchi uilyam gibson 1982 yil «sojjenie xrom» («burning chrome») nomli hikoyasida yozadi. keyinchalik, gibsonning 1990 yilda yozib tugatgan «neyromancer» («asabli manzaralar tasvirlovchisi», «nervo-sochinitel») nomli texno-utopik fantastik trilogiyasida qo‘llagan. bu asardagi kibermakon …

2 / 8

iyofasi «superkorporasiya» texnologiyalarning insoniylikdan begonalashuvi natijasida din niqobidagi ijtimoiy va madaniy buzg‘unchilikni sodir etishga bo‘lgan urinishlar tobora kuchayib bormoqda. jumladan, bugungi kunda kiberterrorchilik tuzilmalari o‘z g‘arazli maqsadlari yo‘lida axborot-kommunikasiya texnologiyalaridan keng foydalanishga urinmoqda. bu borada o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimovning «yuksak ma’naviyat-yengilmas kuch» asarida quyidagicha ta’kidlangan: «taassufki, ba’zan islom dini va diniy aqidaparastlik tushunchalarini bir-biridan farqlay olmaslik yoki g‘arazli maqsadda ularni teng qo‘yish kabi holatlar ham ko‘zga tashlanmoqda. shu bilan birga, islom dinini niqob qilib, manfur ishlarni amalga oshirayotgan mutaassib kuchlar hali ongi shakllanib ulgurmagan, tajribasiz, g‘o‘r yoshlarni o‘z tuzog‘iga ilintirib, bosh-ko‘zini aylantirib, ulardan o‘zining nopok maqsadlari yo‘lida foydalanmoqda. bunday nojo‘ya harakatlar avvalo muqaddas dinimizning sha’niga dog‘ bo‘lishini, oxir-oqibatda esa ma’naviy hayotimizga salbiy ta’sir ko‘rsatishini barchamiz chuqur anglab olishimiz va shundan xulosa chiqarishimiz zarur». «kibermakon»da din niqobidagi «kiberhujum»lar tahdidi: din niqobi ostidagi ekstremistik saytlarda asosan davlat to‘ntarilishi va xunrezlik urushlari haqida gap boradi. jumladan, bugungi kunda dunyoda eng katta xavf …

3 / 8

rushi va uning mazmuni. insonlararo o‘zaro munosabatlardagi xar qanday ziddiyat - bu, axborotlar ziddiyatidir. axborot har qanday qaror qabul qilish uchun eng muhim unsur bo‘lib, u nafaqat, to‘qnashuv paytida optimal xatti-harakatlarni amalga oshirish, balki, maqsadga yo‘nalgan faoliyatni boshqarish imkonini beradi. tizim mavjudligi va barbod bo‘lishini belgilovchi omillaridan biri hisoblanadi. qadim davrlardan buyon axborotni o‘zaro urush va nizolar jarayonida hujum uyushtirish yoki himoyalanish resursi sifatida talqin etishga urinishlar bo‘lib keladi. biroq hozirga kelib ilmiy doirada «axborot urushi» kategoriya sifatida rasmiylashdi. bunday urushlarning moxiyatini anglashga doir metodologik yondashuvlar, nazariyalar shakllandi. «bunday sharoitda, - deb yozadi na.kostin, - axborot dunyo sahnidagi tarixiy raqobat kechadigan sohaga aylanib, «axborot urushi» deb nomlanayotgan faol kurash shakli paydo bo‘lmokda». bugungi kunda axborot urushlari haqida ko‘p yozilmokda. bu tushunchaning paydo bo‘lish tarixi, ilk marotaba ko‘llanilishi haqida turli, ba’zida bir-biriga zid fikr-mulohazalar mavjud. ularga alohida ravishda to‘xtalmagan holda, bu boradagi ayrim nuqtai nazarlarga e’tiborni qaratish joiz. manbalarda ta’kidlanishicha, «axborot …

4 / 8

ydo bo‘lishi bilan «axborot urushi» atamasi mudofaa vazirligi hujjatlariga kiritildi. 1991 yil «sahrodagi bo‘ron» operasiyasi mobaynida axborot texnologiyalari ilk marotaba harbiy harakatlarning vositasi sifatida ishlatildi. 1996 yil pentagon eksperti robert banker aqsh mudofaa kuchlarining xxi asr uchun yangi harbiy doktrinasiga bag‘ishlangan ma’ruza qiladi. unda mutaxassis harbiy harakatlar teatrini an’anaviy harbiy makon hamda kibermakondan iborat ikki muhim asoslarda tashkil etish g‘oyasini ilgari surdi. boshqacha aytganda, r.banker raqib harbiy kuchlarini bostirish, neytrallashga qaratilgan an’anaviy harbiy konsepsiyalarning tabiiy to‘ldiruvchisi sifatida xizmat qilishi zarur bo‘lgan «kibermanyovr» doktrinasini taklif etadi. shu tariqa, quruqlik, dengiz, havo yo‘llaridan tashqari harbiy harakatlar tizimiga «infomakon» - axborot makoni ham qo‘shiladi. bunday yangi shakl va mazmundagi urushlarda raqib tomonning axborot infratuzilmasi va ruhiyati asosiy ob’ekt (nishon) bo‘ladi. 1998 yil oktabrda aqsh mudofaa vazirligi «axborot operasiyalarining birlashgan doktrinasi»ni amalga oshirishga kirishdi. aslida, ushbu doktrina avval «axborot urushining birlashgan doktrinasi» deb nomlangan edi. keyinchalik uning nomi o‘zgartirildi. bunga sabab esa, «axborot operasiyalari» …

5 / 8

axborot urushi milliy harbiy strategiyani ta’minlashda axborot borasida ustunlikka erishish maqsadida amalga oshiriladigan xatti-harakatlarni ifoda etadi. bunda raqib tomon axborot tizimlariga ta’sir o‘tkazish bilan bir vaqtda o‘z axborot infratuzilmasi mustahkamlab boriladi. axborot sohasidagi ustunlik muayyan holat haqida axborotni uzluksiz to‘plash, qayta ishlash va tarqatish qobiliyatini anglatadi. bunday qobiliyat, o‘ziga xoslik esa, raqib tomonga xuddi shunday xatti-harakatlarni amalga oshirishda to‘sqinliklar qilish, qarshiliklar ko‘rsatishda namoyon bo‘ladi. shuningdek, axborot sohasidagi ustunlik harbiy holat haqida real tasavvurga, raqib xatti-harakatlarining aniq va interfaol manzarasiga ega bo‘lish imkonini beradi. bir so‘z bilan aytganda, bugungi kunga kelib, axborot sohasi ko‘plab davlatlar siyosatining ystuvor yo‘nalishiga aylangan. bu borada davlatlar tomonidan axborot agressiyasidan himoya tizimi, ommaviy madaniyat ekspansiyaga qarshi chora-tadbirlar bilan bog‘liq keng ko‘lamdagi ishlar amalga oshirilmoqda. mustaqillik yillarida mamlakatimizda ham axborot resurslaridan foydalanish, axborot almashinuvi va umuman, axborotlashtirishga doir qonun xujjatlari majmui shakllantirildi. jumladan, «axborotlashtirish to‘g‘risida»gi o‘zbekiston respublikasi qonunining 4-moddasida "axborotlashtirish sohasidagi davlat siyosati axborot resurslari, axborot texnologiyalari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kibermakon va din: ijtimoiy hayotga salbiy ta'sir" haqida

10-mavzu. kiber makonda diniy e’tiqod targ‘ibotining ijtimoiy xavfi reja 1. kiber makon, kiber terrorizm, kiber zo‘ravonlik (cyberbullying) tushunchalarining mohiyati. 2. o‘zbek tilida faoliyat yurituvchi ekstremistik jamoa va shaxslarning ijtimoiy hayotga salbiy ta’siri. 3. ijtimoiy tarmoqlarda diniy axborot iste’moli madaniyatini tarbiyalashning zarurati. tayanch tushunchalar: kibermakon, kibermakon va din, ijtimoiy tarmoqlar tahdidlari, axborot asri tahlikalari, internet tarmog‘idagi axborot urushi, global tarmoqdagi g‘oyaviy xurujlar oldini olish, barkamol avlodni mafkuraviy xurujlardan himoya qilish. qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan ta’lim texnologiyalari: “klaster”, “blis-so‘rov”, “fsmu” texnologiyasi, “venn” diagrammasi, “konseptual jadval”, “nima uchun” diagrammasi, “qanday?” diagramma...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (39,9 KB). "kibermakon va din: ijtimoiy hayotga salbiy ta'sir"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kibermakon va din: ijtimoiy hay… DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram