o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar

DOCX 12 pages 38.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

9 - mavvzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar режа 1. davvlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2. sekulyarlashuv jarayoni. o`zbekistonning davvlat sifatida shakillanishida din omili. o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3. o‘zbekistonda davvlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. 4. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 1. din va davvlat o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. rivojlangan demokratik yo‘ldan ketayotgan davvlatlarning hozirgi zamonda dinga munosabati asosan vijdon erkinligini ta’minlash va diniy bag‘rikenglikka asoslangan. shunga qaramay, bugungi kunda davvlat va din o‘rtasidagi munosabatlar o‘z mazmuni, mohiyati, shakllari va usullariga ko‘ra turli davvlatlarda o‘ziga xoslikka ega. shu munosabat bilan din va davvlat o‘rtasidagi munosabatning tiplari, modellari haqida fikr yuritish mumkin. hozirda davvlat bilan din (diniy tashkilotlar) o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning turli shakllari mavvjud bo‘lib, ular bugunga kelib quyidagi uchta asosiy turkumga ajratiladi: 1. davlat-diniy tashkilot modeli – identifikatsion model. bunday modelni biz, misol uchun, daniya, angliya, gretsiya, shvetsiya, finlyandiya, …

2 / 12

davvlat dinini rasmiy belgilash prinsipiga amal qiladi. jumladan, hozirgi kunda anglikan cherkovi (rasmiy nomlanishi – angliya cherkovi) davvlat maqomiga egadir. qirolikdagi diniy tashkilotlarning o‘rni-mavvqei bir qator parlament tomonidan qabul qilingan qonunlar hamda davvlat va diniy tashkilot o‘rtasidagi kelishuv-bitimlari bilan belgilanadi. shunday hujjatlardan eng muhimi – 1534 yili qabul qilingan «suprematiya (ustuvorlik) to‘g‘risidagi akt»dir. unga binoan qirol anglikan cherkov rahbari hisoblanadi (1952 yildang buyon qirolicha). monarx hukumat tavvsiyasiga binoan episkoplarni tayinlaydi. bunday episkoplarning aksariyat qismi lordlar palatasining a’zolaridir. barcha din xizmatchilaridan san (diniy unvon)ga bag‘ishlash jarayonida qirolga itoatkorlik to‘g‘risida qasamyod qilishi talab etiladi. shuningdek, cherkovning muhim hujjatlari, shuningdek anglikan cherkovining bosh sinodi qarorlari, qonuniy kuchga kirishidan avvval, parlament tomonidan tasdiqlanishi va qirol tomonidan ma’qullanishi lozim. anglikan cherkovi xizmatchilari tomonidan rasmiylashtirilgan nikohlar yuridik kuchga ega. diniy tashkilot o‘zining barcha mablag‘larini bevosita emas, balki «cherkov vakolatdorlari» nomli davvlat moliyavviy tashkiloti orqali tasarruf etadi. bu tashkilot qo‘lida angliya cherkoviga rasmiy tegishli bo‘lgan barcha moliya-mablag‘lar …

3 / 12

1979 yili 23 dekabrda tasdiqlangan eron islom respublikasining konstitutsiyasida aytilishicha, «eronda 12 ta imomlarning mavvjudligini nazarda tutuvchi ja’fariya mazhabi rasmiy din sifatida e’tirof etiladi hamda bu qoida abadiy o‘zgarmas bo‘lib qoladi» (12-modda). «barcha fuqarolik, moliyavviy, iqtisodiy, ma’muriy, madaniy, harbiy, siyosiy va boshqa qonun-qoidalar islom normalari asosida belgilanishi lozim» (4-moddа). qirol bir vaqtning o‘zida hukumat rahbari, oliy bosh qo‘mondon va diniy rahbar sifatida namoyon bo‘ladigan, mutlaq teokratik monarxiyaga saudiya arbistonini misol qilib keltirsa bo‘ladi. bu mamlakat konstitutsiyada qur’oni karim va payg‘ambar alayhis-salom sunnatlari har qanday normadan ustun ekani e’tirof etilgan. saudiya arabistonida mahalliy aholi to‘liq islom diniga e’tiqod qiladi. shuningdek, makka va madina shaharlariga islomdan boshqa dinga e’tiqod qiluvchi shaxsning kirishi taqiqlanadi. qirollikda sud hokimiyati asosan shariat sudlari tomonidan qur’on ko‘rsatmalariga amal qilgan holda amalga oshiriladi. isroilda esa yahudiylik davvlat dini bo‘lib, bu mamlakatda din davvlat mexanizmining bir qismi sifatida o‘z aksini topgan. mamlakatda yagona konstitutsiya mavvjud bo‘lmay, uning o‘rniga knesset …

4 / 12

tomonlama aralashmaslik, diniy jamoalarning erkinligi, diniy konfessiyalar o‘rtasida davvlatning betaraf ekanini nazarda tutuvchi diniy tashkilotning davvlatdan qat’iy ajratilishi tamoyili keng yoyilgan. diniy tashkilotning davvlatdan ajratilishi prinsipi boshqa shaklda ham namoyon bo‘lishi mumkin. evropada bunday tizim diniy tashkilotga qarshi kurash jarayonlari natijasi sifatida shakllandi. xix asr davvomida fransiyada davvlat-din munosabatlari hamkorlikdan butunlay uzilishga qadar o‘zgarib, 1905 yildan cherkov davvlatdan rasmiy ravvishda ajratiladi. shunga bog‘liq ravvishda 1905 yili fransiyada qabul qilingan qonun quyidagilarni tan oladi: 1. vijdon va e’tiqod erkinligi; 2. davvlat tomonidan diniy tashkilotlar va ularni moliyavviy jihatdan qo‘llabquvvatlanishining taqiqlanishi; 3. barcha dinlarga, hech bir istisnosiz teng munosabatda bo‘lish. fransiyada qabuli qilingan dinning davvlatdan ajratilishi to‘g‘risidagi qonun diniy marosim va urf-odatlarni bajo keltirish davvlat hokimiyati ruxsati va nazorati bilan amalga oshirilishini belgilab qo‘ydi. kooperatsion, ya’ni neytralitet modeliga germaniya federativ respublikasini misol tariqasida keltirish mumkin. gfr da davvlat bilan diniy tashkilot o‘rtasidagi munosabatlarda davvlat hokimiyatining ustuvorligi e’tirof etilgan, davvlat-diniy tashkilot huquqi vujudga …

5 / 12

tashkilot o‘rtasidagi o‘zaro munosabatning o‘ziga xos ifodasi bo‘lib, diniy mashg‘ulotlar davvlat bilan diniy tashkilotning umumiy ishi sifatida e’tirof etiladi. gfr konstitutsiyasining 7moddasiga binoan, ommavviy maktablarda diniy ta’lim majburiy predmet sifatida o‘qitiladi. ko‘rib chiqilayotgan model doirasida 1920 yilgi avvstriya konstitutsiyasida ham o‘ziga xosliklar bor. unda ham vijdon va e’tiqod erkinligi to‘liq e’tirof etiladi. avvstriyada ham, gfrda bo‘lgani kabi, cherkov davvlatdan ajratilmagan. katolik cherkovi davvlat maqomiga ega bo‘lmasa-da, diniy sohada hukmronlik qiladi va mafkuravviy hayotning turli jabhalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. e’tiqod qiluvchilarning taxminan 90% ni katoliklar tashkil etadi. yuqoridagi davvlatlar misolidan ko‘rinib turibdiki, xorijiy mamlakatlarda diniy tashkilotlarning huquqiy maqomini, davvlatning dinga, vijdon va e’tiqod erkinligiga bo‘lgan munosabatini tartibga soluvchi konstitutsiyavviy va qonunchilik normalari nihoyatda turli-tumandir. konstitutsiyalar odatda, diniy tashkilot bilan davvlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabat asoslari, jamiyatda dinning tutgan o‘rni bilan bog‘liq masalalarni tartibga soluvchi maxsus moddalarni, ayrim hollarda esa bir-butun bo‘lim va boblarni ham o‘zida aks ettiradi. umuman olganda esa, konstitutsiyalar konfessiyalar …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar"

9 - mavvzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar режа 1. davvlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. 2. sekulyarlashuv jarayoni. o`zbekistonning davvlat sifatida shakillanishida din omili. o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. 3. o‘zbekistonda davvlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. 4. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 1. din va davvlat o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. rivojlangan demokratik yo‘ldan ketayotgan davvlatlarning hozirgi zamonda dinga munosabati asosan vijdon erkinligini ta’minlash va diniy bag‘rikenglikka asoslangan. shunga qaramay, bugungi kunda davvlat va din o‘rtasidagi munosabatlar o‘z mazmuni, mohiyati, shaklla...

This file contains 12 pages in DOCX format (38.8 KB). To download "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda faoliyat yurituvc… DOCX 12 pages Free download Telegram