massivlar

DOCX 27 стр. 835,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 27
mutaxassislik masalarini yechishda massivlardan foydalanish 3.5.1. massivlar kundalik hayotimizda ko’p turdagi jadvallardan foydalanamiz: dars jadvali, shaxmat yoki futbol o’yinlari bo’yicha musobaqa jadvali, pifagor(karra) jadvali, kelishiklar jadvali, coha masalalarida ishlatiladigan ma’lumotlarining jadvallari va boshqalar. jadvalni tashkil etuvchi ma’lumotlar uning elementlari deb ataladi. c++ dasturlash tilida jadvaldagi ma’lumotlarni ifodalash, umuman bir turdagi bir necha o’zgaruvchini ta’riflab guruhlash, hamda shu ma’lumotlar bilan ishlash qulay bo’lishi uchun massiv tushunchasi kiritilgan. xotirada ketma-ket (regulyar) joylashgan bir xil turdagi qiymatlarga massiv deb ataladi. odatda massivlarga zarurat, katta hajmdagi, lekin cheklangan miqdordagi va tartiblangan turdagi qiymatlarni qayta ishlash bilan bog`liq masalalarni yechishda yuzaga keladi. faraz qilaylik, talabalar guruhining reyting ballari bilan ishlash masalasi qo`yilgan. unda guruhning o`rtacha reytingini aniqlash, reytinglarni kamayishi bo`yicha tartiblash, konkret talabani reytingi haqida ma’lumot berish va boshqa masala ostilarini yechish zarur bo`lsin. qayd qilingan masalalarni yechish uchun berilganlarning (reytinglarning) tartiblangan ketma-ketligi zarur bo`ladi. bu yerda tartiblanganlik ma’nosi shundaki, ketma-ketlikning har bir qiymati o`z …
2 / 27
a-ketligini reyting deb nomlab, undagi qiymatlariga 1 reyting1 , 2 reyting2,…,reyting n ko`rinishida murojaat qilish mumkin. odatda berilganlarning bunday ko`rinishiga massivlar deyiladi. massivlarni matematikadagi sonlar vektoriga o`xshatish mumkin, chunki vektor ham o`zining individual nomga ega va tuzilma fiksirlangan miqdordagi bir turdagi qiymatlardan - sonlardan iboratdir. demak, massiv - bu fiksirlangan miqdordagi ayrim qiymatlarning (massiv komponentalari) tartiblangan majmuasidir. barcha komponentalar bir xil turda bo`lishi kerak va bu tur komponent turi yoki massiv uchun asos tur deb nomlanadi. yuqoridagi keltirilgan misolda reyting - haqiqiy turdagi vektor deb nomlanadi. dasturda ishlatiladigan har bir konkret massiv o`zining individual nomiga ega bo`lishi kerak. bu nomni to`liq o`zgaruvchi deyiladi, chunki uning qiymati butun massiv bo`ladi. massivning har bir komponentasi massiv nomi, hamda kvadrat qavsga olingan va komponent selektori deb nomlanuvchi indeksni ko`rsatish orqali oshkor ravishda belgilanadi. murojaat sintaksisi: [ ]. massivni tashkil etgan o’zgaruvchilar uning elementlari deb ataladi. elementning tartib nomerini ko’rsatuvchi kattalik shu elementning indeksi …
3 / 27
ymatlari aniqlanmagan. bu elementlarga o`rta qavslar orqali boshlang'ich qiymatlarni berishimiz mumkin: int mas [4] = {1,2,3,4}; masalan, a[10], x[100], b[123] bir o’lchovli massivlarlar dasturda quyidagicha tavsiflanadi: # include using namespace std; int main() { int a[10]; double x[10x10]; bool b[123]; return 0; } c++ da massiv elementlari 0-indeksdan boshlanadi. bu ko`rinishga xususiy o`zgaruvchi deyiladi, chunki uning qiymati massivning alohida komponentasidir. bizning misolda reyting massivining alohida komponentalariga reyting[1], reyting[2],…, reyting[n] xususiy o`zgaruvchilar orqali murojaat qilish mumkin. boshqacha bu o`zgaruvchilarni indeksli o`zgaruvchilar deyiladi. umuman olganda indeks sifatida ifoda ishlatilishi mumkin. ifoda qiymati massiv komponentasi nomerini aniqlaydi. ifodaga o`zgaruvchi ham kirishi mumkinki, o`zgaruvchi qiymatini o`zgarishi bilan murojaat qilinayotgan massiv komponentasi aniqlovchi indeks ham o`zgaradi. shunday qilib, dasturdagi bitta indeksli o`zgaruvchi orqali massivning turli komponentalarini belgilash mumkin. masalan, reyting[i] o`zgaruvchisi orqali i o`zgaruvchining qiymatiga bog`liq ravishda reyting massivining turli (barcha) komponetalariga murojaat qilish mumkin. shuni qayd qilish kerakki, aksariyat hollarda massiv indeksi sifatida butun …
4 / 27
ssivni uzunligi dastur bajarilish jarayonida aniqlanib, u dinamik xotiradagi ayni paytda bo`sh bo`lgan adreslarga joylashadi. masalan, int m[6]; ko`rinishida e’lon qilingan bir o`lchamli massiv elementlari xotirada quyidagicha joylashadi: m => m[0] m[1] m[2] m[3] m[4] m[5] massivning i elementiga m[i] yoki *(m+i) – ko`rinishda murojaat qilish mumkin. massiv uzunligini sizeof(m) amali orqali aniqladi. massiv e’lonida uning elementlariga boshlang`ich qiymatlar berish (inisializasiyalash) mumkin. massivni bir necha variantlar bilan inisializatsiyalash mumkin. 1) o`lchami ko`rsatilgan massiv elementlarini to`liq inisializatsiyalash: int t[5]={-10,5,15,4,3}; bunda 5 ta elementdan iborat bo`lgan t nomli bir o`lchamli massiv e’lon qilingan va uning barcha elementlariga boshlang`ich qiymatlar berilgan: t[0]=-10; t[1]=5; t[2]=15; t[3]=4; t[4]=3; 2) o`lchami ko`rsatilgan massiv elementlarini to`liqmas inisializasiyalash: int t[5] = {-10,5,15} bu yerdafaqat massivning boshidagi uchta elementiga boshlang`ich qiymatlar berilgan. shuni aytib o`tish kerakki, massivni boshidagi yoki o`rtadagi elementlariga qiymatlar bermasdan, uning oxiridagi elementlarga boshlang`ich qiymat berish mumkin emas. agarda massiv elementlariga boshlang`ich qiymat berilmasa, unda kelishuv …
5 / 27
ning oxiriga ‘\0‘ //belgisi qo`shiladi char str[]={‗a‘,‘b‘,‘c‘,‘d‘}; // yuqoridagi satrning boshqacha yozilishi. masala. bir oylik kundalik harorat berilgan, oy uchun o`rtacha haroratni hisoblash dastursi: void main() { const int n=30; int temp[n]; int i,s,temp_o`rtacha; cout > temp[i]; } for (i=0,s=0; i [ ] [ ] masalan, 10 satr va 20 ustundan iborat haqiqiy sonlar massivini aniqlaylik: float a[10][20]; massiv elementlariga murojaat qilish uchun nomdan keyin kvadrat qavsda har bir o`lcham uchun indeks yozilishi kerak, masalan b[i][j][k]. bu elementga vositali murojaat ham qilish mumkin va uning variantlari: *(*(*(b+i)+j)+k) yoki *(*(b[i]+j)+k) yoki *(b[i][j] +k); 3.5.3. dinamik massivlar bilan ishlash statistik massivlarning kamchiliklari shundaki, ularning uzunligi oldindan ma’lum bo`lishi kerak, undan tashqari uzunlik berilganlarga ajratilgan xotiraning o`lchami bilan chegaralangan. ikkinchi tomondan, yetarlicha katta o`lchamdagi massiv e’lon qilib, konkret masala yechilishida ajratilgan xotira to`liq ishlatimasligi mumkin. bu kamchiliklarni dinamik massivlar foydalanish orqali bartaraf etiladi. ikki o`lchovlik dinamik massivni tashkil qilish uchun uni quyidagicha e’lon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "massivlar"

mutaxassislik masalarini yechishda massivlardan foydalanish 3.5.1. massivlar kundalik hayotimizda ko’p turdagi jadvallardan foydalanamiz: dars jadvali, shaxmat yoki futbol o’yinlari bo’yicha musobaqa jadvali, pifagor(karra) jadvali, kelishiklar jadvali, coha masalalarida ishlatiladigan ma’lumotlarining jadvallari va boshqalar. jadvalni tashkil etuvchi ma’lumotlar uning elementlari deb ataladi. c++ dasturlash tilida jadvaldagi ma’lumotlarni ifodalash, umuman bir turdagi bir necha o’zgaruvchini ta’riflab guruhlash, hamda shu ma’lumotlar bilan ishlash qulay bo’lishi uchun massiv tushunchasi kiritilgan. xotirada ketma-ket (regulyar) joylashgan bir xil turdagi qiymatlarga massiv deb ataladi. odatda massivlarga zarurat, katta hajmdagi, lekin cheklangan miqdordagi va tartiblangan turdagi qiymatla...

Этот файл содержит 27 стр. в формате DOCX (835,4 КБ). Чтобы скачать "massivlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: massivlar DOCX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram