modulyatsiyalash tushunchalar usullari

DOCX 23 pages 434.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 434.7 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

2.1. modulyatsiyalash tushunchalar usullari fizik signallar (elektr, optik, radio toʻlqinlar) koʻrinishidagi ma’lumotlarni uzatish jarayoni uzatish muhitiga qarab har xil shaklda amalga oshiriladi. yuqori sifatli uzatishni ta'minlash uchun birlamchi signallarni uzluksiz yoki diskret shaklida ifodalangan ma’lumotlarga, aloqa liniyasi orqali uzatiladigan signallarni chiziqli fizik signallarga (uzluksiz yoki diskret) aylantirishning turli usullari qoʻllaniladi. aloqa kanallari orqali yuqori sifatli uzatish maqsadida uzluksiz signallarni konvertatsiya qilish va ularni fizik signallar koʻrinishida namoyish qilish jarayoni modulyatsiya deb ataladi. modulyatsiyani quyidagi usullarda amalga oshirish mumkin (1.1-rasm): tashuvchi deb nomlangan uzluksiz (analogli) yuqori chastotali sinusoidal signalga asoslangan (analogli modulyatsiya); impulslar koʻrinishidagi diskret (raqamli) signalga asoslangan (impulsli yoki raqamli modulyatsiya). 1.1-rasm. modulyatsiya usullari diskret birlamchi signallar orqali ifodalangan diskret ma’lumotlarning aloqa kanali (chiziqli) orqali uzatiladigan fizik chiziqli signallarga (uzluksiz yoki diskret) aylantirish jarayoni fizik kodlash deb ataladi. fizik kodlashning asosiy turlari (1.1-rasm): uzluksiz (analogli) sinusoidal uzatuvchi signal asoslangan(manipulyatsiya); toʻrtburchak impulslar ketma-ketligiga asoslangan (raqamli kodlash). 3.1. analogli modulyatsiya analogli modulyatsiya …

2 / 23

ng chastotasi oʻzgaradi, x(t) funksiyaning qiymati qanchalik katta boʻlsa, tashuvchining chastotasi y(t) shuncha katta boʻladi. analogli modulyatsiya koʻplab radiostansiyalarda bitta umumiy uzatish muhitidan (radiouzatish) foydalanilganda ishlatiladi: am (amplitude modulation) diapazonidagi radiostansiyalar uchun amplitudali modulyatsiya va fm (frequence modulatin) diapazondagi radiostansiyalar uchun chastotali modulyatsiyasi. 3.1-rasm. analogli modulyatsiya 4.1. impulsli modulyatsiya oʻtgan asrning 60-yillari boshlarida telefon ma’lumotlarini (ovozli signal) uzatish uchun raqamli aloqa kanallaridan foydalanish, uzluksiz signallarni diskret signallarga aylantirish usullarini ishlab chiqishni talab qildi, masalan: 1) amplituda-impulsli modulyatsiya; 2) impuls-kodli modulyatsiya. 5.1. impuls-amplitudali modulyatsiyа impuls-amplitudali modulyatsiyada (iam) (pulse amplitude modulation - pam) uzluksiz signalni ma’lum bir amplituda diskret signallar (impulslar) toʻplamiga aylantirishdan iborat. buning uchun x(t) uzluksiz funksiya 5.1, a-rasmda koʻrsatilgandek diskretlanadi (kvantlanadi). vaqtga nisbatan bilan diskretizasiyalash chastotasi kotelnikov teoremasiga muvofiq belgilanadi, unda diskret shaklda berilgan uzluksiz signalni yoʻqotishsiz tiklash uchun fd ni diskretizasiyalash chastotasi shartini bajarishi kerak: fd > 2fв, bu yerda fв - uzatilgan signalning yuqori chastotasi x(t). shu …

3 / 23

code modulation - pcm) - analogli signal namunaviy nuqtalarida raqamli amplituda kodlari boʻlgan impulslar qatorida analog signal kodlangan modulyatsiya usuli tushuniladi. buning uchun dastlabki signal ikkita koordinatada diskretlanadi (kvantlanadi): absissa oʻqi boʻylab – vaqt boʻyicha diskretlanadi; ordinata oʻqi boʻylab – daraja boʻyicha diskretlanadi. iamda boʻlgani kabi vaqtni diskretlash kotelnikov teoremasiga muvofiq amalga oshiriladi. ikm dastlab kotelnikov teoremasiga muvofiq, 300 hz dan 3400 hz gacha boʻlgan tarmoq kengligidagi cheklangan telefon kanallari orqali telefon ma’lumotlarini (ovozli) uzatish uchun ishlab chiqilganligi sababli, namuna olish chastotasi 6800 hz dan katta boʻlishini talab etar edi. standart 8000 hz diskretlash chastotasi tavsiya qilinadi. shunday qilib, analog signalning amplitudasi sekundiga 8000 marta, ya’ni har 125 miksda oʻlchanadi. bundan tashqari, analogli signalni (ovozli) yuqori sifatli qayta tiklash uchun 256 ta diskertizasiya darajasi yetarli ekanligi aniqlandi (6.1, a-rasm), bu har doim signalning amplituda qiymatini (daraja raqami) 8 razryadli raqamli kod yordamida uzatishga imkon beradi (8 bit), 6.1, d-rasmda koʻrsatilgandek. …

4 / 23

ʻshni amplitudalar orasidagi katta farq ehtimoli juda kichik va bu farqni kodlash uchun bu farqni 0 dan 15 gacha kodlash uchun 4 bit kifoya qiladi. keyin kvantlash chastotasi vaqt sekundiga 8000 marta, 8000 * 4 = 32 kbps tezlikni olamiz, bu standart pcm tezligining yarmiga teng. 6.1-rasm. impuls-amplitudali modulyatsiya. differensial impuls-kodli modulyatsiyaning yanada murakkab varianti bashoratli kodlash boʻlib, unda bir nechta oldingi namunalar asosida real va taxmin qilingan signal qiymati oʻrtasidagi farq kodlanadi va uzatiladi. bu bitta signal oʻlchovini kodlash uchun bitlar sonini yanada kamaytirishga imkon beradi va natijada aloqa kanalining oʻtkazuvchanligi talabini kamaytiradi. g.726 standarti bitta signal oʻlchovini kodlash uchun 5, 3 va 2 bitdan foydalanishga imkon beradi, bu esa 40, 24 va 16 kbit/s uzatish tezligini (bit tezligini) olish imkonini beradi. modulyatsiyaning moslashuvchanligi kvantlash bosqichini oldingi qiymatlarga muvofiq dinamik ravishda sozlashdan iboratligidir. 7.1. diskret ma’lumotlarni modulyatsiyalash usullari diskret (raqamli) ma’lumotlarni uzluksiz yuqori chastotali sinusoidal signal (tashuvchi) sifatida namoyish …

5 / 23

entsial kodlashda b modulyatsiya tezligi son jihatdan kanalning oʻtkazuvchanligi bilan bir xil boʻladi: b [bod]= c [bit/s]. masalan, tarmoqning oʻtkazish tezligi 10 mbit/s boʻlgan aloqa kanali uchun bit oraligʻining davomiyligi 100 ns, modulyatsiya darajasi esa 10 mbod qiymatga ega boʻladi. ikkilik ma’lumotlarni uzatish uchun quyidagi manipulyatsiya usullaridan foydalanish mumkin: amplitudali manipulyatsiya (amplitude shift keying, ask): “1” va “0” ni ifodalash uchun yuqori chastotali tashuvchi amplitudaning turli darajalari ishlatiladi (7.1, b-rasm); past chastotali shovqin xalaqitlari tufayli bu usul odatda boshqa usullar bilan birgalikda qoʻllaniladi, masalan, fazali manipulyatsiya; chastotali manipulyatsiya (frequency shift keying, fsk): “0” va “1” qiymatlari turli xil chastotali sinusoidlar tomonidan uzatiladi (7.1, d-rasm); ushbu usulni amalga oshirish oddiy va odatda past tezlikli modemlarda qoʻllaniladi; fazali manipulyatsiya (phase shift keying, psk): “0” va “1” qiymatlari bir xil chastotali va bir xil amplituda sinusoidlarga mos keladi, lekin boshqa fazaga ega, masalan 0 va 180 daraja (7.1-rasm, d). 7.1.-rasm. diskret ma’lumotlarni modulyatsiyalash …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "modulyatsiyalash tushunchalar usullari"

2.1. modulyatsiyalash tushunchalar usullari fizik signallar (elektr, optik, radio toʻlqinlar) koʻrinishidagi ma’lumotlarni uzatish jarayoni uzatish muhitiga qarab har xil shaklda amalga oshiriladi. yuqori sifatli uzatishni ta'minlash uchun birlamchi signallarni uzluksiz yoki diskret shaklida ifodalangan ma’lumotlarga, aloqa liniyasi orqali uzatiladigan signallarni chiziqli fizik signallarga (uzluksiz yoki diskret) aylantirishning turli usullari qoʻllaniladi. aloqa kanallari orqali yuqori sifatli uzatish maqsadida uzluksiz signallarni konvertatsiya qilish va ularni fizik signallar koʻrinishida namoyish qilish jarayoni modulyatsiya deb ataladi. modulyatsiyani quyidagi usullarda amalga oshirish mumkin (1.1-rasm): tashuvchi deb nomlangan uzluksiz (analogli) yuqori chastotali sinusoidal signalg...

This file contains 23 pages in DOCX format (434.7 KB). To download "modulyatsiyalash tushunchalar usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: modulyatsiyalash tushunchalar u… DOCX 23 pages Free download Telegram