fuqaroviylik

DOCX 12 pages 46.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.2 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

9-mavzu: fuqaro, fuqaroviylik va faol fuqarolik pozitsiyasi reja: 1. jamiyat sotsial strukturasiga doir dastlabki talqinlar. 2. fuqarolik jamiyati - insoniy taraqqiyot uchun zaruriyat sifatida 3. fuqarolik jamiyatining sotsial strukturalari va ularning o’ziga xos jihatlari. 4. rivojlangan mamlakatlarda jamiyat sotsial strukturalarining rivojlanishida yangi tamoyillar. 5. fuqaroviylik, mazmun-mohiyati va asosiy xususiyatlari 6. fuqaroviy ong va uning namoyon bo’lish omillari 7. fuqaroviy faollik va uning fuqarolik jamiyatidagi o’rni. jamiyat sotsial strukturasiga doir dastlabki talqinlar. insoniyat taraqqiyotining barcha davrlarida fuqarolik jamiyatini qurish eng ezgu g’oya sifatida amal qilgan. unga erishish uchun turli darajadagi nazariy qarashlar ilgari surilgan. bir guruh olimlar fuqarolik jamiyatini qurish g’oyasi g’arb tamaddunimahsuli sifatida amaliyotga tadbiq etilmoqda deb hisoblamoqdalar, aslida sharq mamlakatalarimutafakkirlari ijodida bu masalaga oqilona yondashuv uch ming yil ilgari shakllangan. ijtimoiy taraqqiyotning ma’lum davrlarida sharq mamlakatlari etakchilik mavqeini egallagan.har qanday fan, o’z mohiyatiga ko’rat umumbashariydir. dunyo xalqlari katta-kichikligidan qatiy nazaruning rivojiga hissalarini qo’shgan. shu nuqtai nazardan fuqarolik jamiyatini shakllantirish …

2 / 12

at va tayanch sifatida xizmat qilganligidan dalolat beradi” debalohida e’tirof etgan. darhaqiqat, “avesto”ning bosh g’oyasi “ezgu fikr, ezgu maqsad, ezgu amal” har qanday jamiyat va insonlararo munosabatlarning ma’naviy asosi ekanligidan dalolatdir. avestoning “yashtlar”, “vispirat”, “vididod” qismlarida oila va jamoada berilgan so’zdan yoki qasamdan voz kechish, odamlar o’rtasida tuzilgan ahdnomani buzish katta gunoh ekanligio’z ifodasini topgan. xususan, “o spitama, shartnomani buzuvchi kishi butun mamlakatni buzadi, shu bilan birga artaga tegishli barcha mulku mollarga putur etkazadi”. “o spitama, ahdingni buzma...” g’oyalaridavlatlar siyosiy tizimining huquqiy asosi, adolat manbai bo’lib, ular rim huquqidan ham qadimiyroqdir. avestodagi fuqarolik jamiyatini qurishning birlamchi omili erkak va ayolning teng huquqliligi, oilaning barqarorligini ta’minlash g’oyasi bugungi kunda ham muhim ahamiyatga bo’lib,bugun o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasiva boshqa me’yoriy hujjatlarda ayollarning teng imkoniyati vakeng huquqlari ta’minlangan. xxi asrda ba’zi mamlakatlarda ayollarning saylash va saylanish huquqi umuman inkor qilinayotgan bir davrda, o’zbekiston oliy majlis qonunchilik palatasiga ayollarning saylanishi uchun 30% kvotaning ajratilishi, 1995 …

3 / 12

madaniy uyg’onish uchun asos sifatida xizmat qildi”3 deb alohida ta’kidlagan. darhaqiqat, markaziy osiyo uyg’onish davri ix-xv asrlarda davlatni boshqarish va adolatli jamiyat qurish, davlat rahbari va xizmatchilarining faoliyat darajalari tasniflari, ijtimoiy mas’uliyati mezonlarining nazariy jihatlari haqidagi g’oyalar abu nasr forobiy, ibn sino, beruniy, yusuf xos hojib, nizomulmulk, amir temur, alisher navoiy va boshqalar ijodida keng tahlil qilingan. xususan, abu nasr al-farobiy (870-950) ning “fozil odamlar shahri”, “davlat arbobining aforizmlari” asarlarida sharqona siyosiy-huquqiy va ijtimoiy fikr tarixida ijtimoiy tizim, siyosat, davlat va hukumat haqidagi qarashlar nazariy asoslangan. abu nasr farobiy fikricha adolatli jamiyat qurish uchun uni mudofaa qilish va oqilona boshqarish usulini bilish, odamlargayovuzlikdan saqlanish ezgulikka intilish yo’llarini ko’rsatish lozim. u davlat rahbarining boshqaruv mahorati umumiy baxtga erishish yo’lidir deb hisoblaydi. adolatli davlatni ma’rifatli hukmdor boshqaradi, u ma’naviyat, adolatetakchisi bo’lishi, o’z fazilatlari bilan qat’iy talablarga javob berishi lozim. bu borada abu nosir forobiy “ularning o’zlaridan saylangan rahbar yoki boshliqlar hokimi mutloq …

4 / 12

hbarining asosiy vazifasi aholining turli qatlamlari, kuchlilar va kuchsizlar o’rtasidagi siyosiy va huquqiy adolat mezonlarini o’rnatishdadir. bungauning fikricha ideal ijtimoiy tuzilmani qurish orqali erishiladi. abu ali ibn sino (980-1037) fikricha ijtimoiy munosabatlar odamlar o’rtasidagi tafovut va tengliksizlik natijasidir. hususan, ibn sino “iqtisodiy va ijtimoiy hamda shaxsiy xususiyatlarga ko’ra tengliksizlik - inson ijtimoiy faolligi sababi hisoblanadi” deb ta’kidlaydi. ideal davlat qurish esa jamiyat aholisining ma’naviy-axloqiy ravnaqi bilan bog’liq.. uning fikricha, ma’naviy axloqiy qadriyatlarning yuksak qadrlanishi nafaqat har tomonlama farovonlikni, balki jamiyatda adolat va barqarorlikni ham ta’minlaydi. bu davrda sharqda ijtimoiy adolat, ma’rifat va tenglik nafaqat nazariy me’yor, balki amaliy hayot me’yori, ijtimoiy- siyosiy muammolar echimini topish va jamoa bo’lib yashashning asosi sifatida tushunilgan, fuqarolik jamiyatini shakllantirishning ma’rifat yo’li tanlangan bo’lsa, evropa ijtimoiy-siyosiy tafakkurida esa nasroniylarning diniy dogmatikasi hukmronlik qilib, diniy va dunyoviy manfaatlar o’rtasida kurash rivoj olgan. yusuf xos hojib o’zining “qutadg’u bilig” dostonida davlatni boshqarish amallari, qoidalari va siyosiy - …

5 / 12

insofni oyoq osti qiladigankishilarni davlat ishlariga aralashtirmaslikni, davlatni boshqarishda kengash bilan olib borish, faoliyatlarni muntazam nazoratqilish, itoat, ijro va sifatlari to’g’risidagi qarashlari bilan ahamiyatlidir. ayniqsa, nizomulmulkning«ko’pchilik bo’lib qabul qilingan tadbir eng savobli bo’ladi va shunday yo’l tutish kerak»1 degan fikrlari ajdodlarimizning davlat qurilishining adolatli tartibotlarigakatta e’tibor berganligidan dalolatdir. ijtimoiy-siyosiy taraqqiyotning ma’naviy asoslarini o’rganishda o’rta osiyoda vujudga kelgan tasavvufchilik oqimining ahamiyati ham alohida muhim o’rin tutadi. tasavvuf garchi islom bag’rida nish urib, qur’on va hadislar hikmatidan oziqlangan, ko’p hollarda shariat ahkomiga suyangan bo’lsada, lekin u rasmiy diniy aqidaparastlik va mutaassiblikka hamda hokim tabaqalarning ayshu-ishratlarga g’arb turmush tarzi, talonchilik va manfaatparastlikka zid o’laroq, mehnatkash xalq noroziligini ifodalab keldi. tasavvuf ta’limoti asosida adolat, haqiqat, to’g’rilik, mehr-shafqat, insof, iymon, e’tiqod, ilm, mehnatsevarlik, vatanparvarlik kabi umuminsoniy g’oyalarni targ’ibot qiluvchi futuvvatga asoslangan bir qancha diniy, siyosiy oqimlar paydo bo’ladi. ular jamiyatning axloqsiz unsurlariga g’oyaviy kuch sifatida qarshi qo’yiladi ijtimoiy-siyosiy tafakkur rivoji va huquqiy davlat va fuqarolik …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fuqaroviylik"

9-mavzu: fuqaro, fuqaroviylik va faol fuqarolik pozitsiyasi reja: 1. jamiyat sotsial strukturasiga doir dastlabki talqinlar. 2. fuqarolik jamiyati - insoniy taraqqiyot uchun zaruriyat sifatida 3. fuqarolik jamiyatining sotsial strukturalari va ularning o’ziga xos jihatlari. 4. rivojlangan mamlakatlarda jamiyat sotsial strukturalarining rivojlanishida yangi tamoyillar. 5. fuqaroviylik, mazmun-mohiyati va asosiy xususiyatlari 6. fuqaroviy ong va uning namoyon bo’lish omillari 7. fuqaroviy faollik va uning fuqarolik jamiyatidagi o’rni. jamiyat sotsial strukturasiga doir dastlabki talqinlar. insoniyat taraqqiyotining barcha davrlarida fuqarolik jamiyatini qurish eng ezgu g’oya sifatida amal qilgan. unga erishish uchun turli darajadagi nazariy qarashlar ilgari surilgan. bir guruh olimlar fuqaro...

This file contains 12 pages in DOCX format (46.2 KB). To download "fuqaroviylik", click the Telegram button on the left.

Tags: fuqaroviylik DOCX 12 pages Free download Telegram