yo‘l belgilari

DOCX 25 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

2. yo‘l belgilari 4.2.1. yo‘l belgilari va ko‘rsatgichlariing turlari va vazifalari yo‘l belgilari barcha avtomobil yo‘llari va aholi punktlaridagi ko‘chalarga qo‘yiladigan yo‘l harakatini tartibga solishning texnik vositasi bo‘ladi. zamonaviy yo‘l belgilari yo‘l harakati ishtirokchilariga harakat tartibi, sharti, yo‘nalishi va yo‘lini bildirish, dam olish maydonchalari, turli xizmat ob’ektlari joylashgan yerlarni bildirish uchun xizmat qiladi va yana bir qancha boshqa alohida vazifalarni bajaradi. yo‘l belgilari xix asrning oxirida «o‘ziyurar aravalar» - avtomobillar bilan bir vaqtda paydo bo‘ldi. oldiniga ko‘p davlatlar o‘zlarining yo‘l belgilarini ishlatdi. lekin xalqaro sayyohlik, yuk va yo‘lovchi tashilishining ko‘payishi yo‘l harakati bilan yo‘l belgilarini ham tartibga solish ehtiyojini paydo qildi. harakat tartibi borasidagi 1909 yili parijda bo‘lgan birinchi xalqaro anjumanda xavfli joylarni shakli yo‘l belgilariga o‘xshagan lavhalar bilan belgilash mumkin emasligi haqida qaror qabul qilingan, belgilarni xavfli joydan 250 m masofada joylashtirish, oldin ko‘p davlatlarda qabul qilingandek, belgilarni yo‘l yo‘nalishiga parallel emas, perpendikulyar o‘rnatish tavsiya qilingandi. anjumanda to‘rtta yo‘l …

2 / 25

aro harakat komissiyasi yo‘l belgilarini bir ko‘rinishga keltirishni taklif qildi. kelishuv qonunlashtirgan belgilar soni 26 taga yetdi. belgilar uchta guruhga bo‘lingandi: ogohlantiruvchi, buyuruvchi va ko‘rsatuvchi. keyinchalik yo‘l belgilarining rivojlanishi ikki yo‘nalishda bordi: yevropada belgilar kelishuvda qabul qilingan ko‘rinishda tasvirlanardi, ingliz tilida gaplashadigan davlatlarda esa yozuv bilan ko‘rsatilardi. ikkinchi jahon urushidan so‘ng avtomobillashtirish, xalqaro yuk tashish va avtosayyohlikning rivojlanishi barcha davlatlar uchun yagona bo‘ladigan yo‘l belgilari tizimini ishlab chiqish ehtiyojini paydo qildi. 1949 yili jenevadagi anjumanda yo‘l belgilari va ko‘rsatgichlari haqida nizom qabul qilindi. nizomda yo‘l belgilari o‘rnatiladigan joylar, ularning eng kichik o‘lchami va rangi haqida tavsiyalar berildi. ogohlantiruvchi va ta’qiqlovchi belgilarning foni oq yoki och sariq bo‘lishi, majburiy belgilarning rangi esa ko‘k bo‘lishi kerak, deb qabul qilindi. 22 ogohlantiruvchi, 18 ta’qiqlovchi, 2 majburiy va 9 ko‘rsatuvchi belgi qabul qilindi. nizomga 70 davlat imzo qo‘ydi. keyinchalik bir qancha davlatlarda yevropa va ingliz-amerika tizimi belgilarini ko‘z bilan qabul qilinishini o‘rganish uchun o‘tkazilgan …

3 / 25

tini tashkil qilishning texnik vositalari. qo‘llash qoidalari». ishlatish vaqtiga qarab yo‘l belgilari statsionar va vaqtinchalik turlarga bo‘linadi. vaqtinchalik belgilar ta’mirlash ishlari vaqtida yo‘lning qatnov qismining o‘ziga yoki qatnov qismi yoniga kaltaroq ko‘chma ustunlarga biriktirib o‘rnatiladi. yo‘l harakati qoidalari talabiga muvofiq agar statsionar belgidan farq qiladigan vaqtinchalik belgi o‘rnatilgan bo‘lsa haydovchi vaqtinchalik belgiga muvofiq harakat qilishi kerak. yo‘l belgilari bir yoki ko‘p vaziyatli bo‘lishi mumkin. bir vaziyatli belgilar hozir ko‘p ishlatiladi. bu belgilar yo‘l harakati ishtirokchilarini uzoq vaqt doimiy omillardan xabardor qilishga mo‘ljallangan. bunday omillarga planning, bo‘ylama va ko‘ndalang profilning gemetrik elementlari, qatnov qismining xususiyati, sun’iy inshootlarning xususiyati, xizmat punktlarining joylashishi va hk. kiradi. doimiy omillardan tashqari yo‘ldagi sharoitning holatiga, ya’ni harakatning xususiyati, xavfsizligiga qaytariladigan va qisqa vaqt bo‘ladigan omillar ham ta’sir qiladi. bularga sutkada harakat jadalligi va tarkibining o‘zgarishi, tabiiy yoritilish, ob-havoga qarab ko‘rinishning o‘zgarishi, yo‘l to‘shamasining sirg‘anchiqligi kiradi. bunday sharoitda harakat xususiyatini boshqarish uchun ko‘p vaziyatli belgilar kerak bo‘ladi. …

4 / 25

‘yilgan yozuv va alomatlardan farq qiladi. mexanik usulda tasvirni o‘zgartirish uchun turli elektrdvigatellar, elektrmagnitlar yoki boshqa harakatlantirish vositalari ishlatiladi. bu usulning kamchiligi – ma’lumotni o‘zgartirish tezligi kam bo‘ladi, ba’zi konstruksiyalarda esa alomat va yozuvli lavhalarni saqlash mumkin bo‘lishi uchun belgi korpusining geometrik o‘lchami katta bo‘ladi. ko‘p vaziyatli belgilar uchun hozir svetovodlar ko‘p ishlatilayatp, lekin ularni ishlatish qimmatga tushadi. kelajakda yo‘l belgilarida ishlash prinsipi yorug‘lik interferensiyasi hodisasiga– ikkita yoki undan ko‘p monoxromatik nur kogerent manbaasi nur to‘lqinlari kuchayib va susayib ko‘rinish hosil qilishiga asoslangan golografik tasvirlarni ishlatish imkoniyati ham bo‘lishi mumkin. golografiya bilan hajmli yozuvlarni, alomatlarni hosil qilish, belgini nigoh qaratiladigan joyda ko‘rsatish mumkin, bu esa albatta haydovchini samarali xabardor qilish, yo‘ldan katta konstruksiyalarni olish, transport vositalarining yo‘l belgilari ustunlari bilan to‘qnashishi xavfini kamaytirish imkonini beradi. texnik va iqtisodiy sabablarga ko‘ra hozir golografik belgilar ishlatilmaydi, sababi ular uchun juda kuchli kogerent nur manbaasi kerak bo‘ladi, ikkinchidan bir qator texnik qiyinchiliklar, xususan, …

5 / 25

elektr nurini tarqatish manbai bilan belgini ravon yoritishi uchun nur tarqatgich qo‘yiladi. shuning uchun ichidan yoritiladigan yo‘l belgilarining ko‘rinishi hajmli bo‘ladi. ba’zan yo‘l belgilari belgi oldidagi ustunga o‘rnatilgan yoki belgidagi maxsus ilmoqqa ilingan alohida nur manbaalari bilan yoritiladi. tunda avtomobil farasining nuri tushganda yaxshi ko‘rinishi uchun shahar tashqarisidagi yo‘llarda ko‘pincha maxsus nur qaytaradigan qatlam bilan qoplangan yassi yo‘l belgilari ishlatiladi. belgi tushiriladigan lavhani metalldan yoki polimerdan yasaladigan xillarga bo‘lish mumkin. juda kam, asosan vaqtinchalik belgilar uchun, qatlami kam faner ishlatiladi. belgi tushiriladigan metall lavhalar po‘lat tunukadan yoki alyumin qotishmasidan yasaladi. zanglamasligi uchun alyumin qotishmasidan yasalganlarini ishlatgan to‘g‘ri bo‘ladi. yassi yo‘l belgilariga ishlatiladigan polimer lavhalar shishaplastikdan, hajmlilari esa poliakrildan yasaladi. polimer lavhalar, aluminiy lavhalarga o‘xshab, zanglamaydi, havo o‘zgarishiga chidamli, yengil, arzon bo‘ladi, lekin hamma polimerlarga o‘xshab tez eskiradi. belgining konstruksiyasi, kun yoki tun bo‘lishi, ob-havo va yo‘ldagi boshqa sharoitdan qat’iy nazar haydovchi vaqtida belgidagi ma’lumotni ko‘radigan bo‘lishi kerak. shuning uchun standartda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yo‘l belgilari"

2. yo‘l belgilari 4.2.1. yo‘l belgilari va ko‘rsatgichlariing turlari va vazifalari yo‘l belgilari barcha avtomobil yo‘llari va aholi punktlaridagi ko‘chalarga qo‘yiladigan yo‘l harakatini tartibga solishning texnik vositasi bo‘ladi. zamonaviy yo‘l belgilari yo‘l harakati ishtirokchilariga harakat tartibi, sharti, yo‘nalishi va yo‘lini bildirish, dam olish maydonchalari, turli xizmat ob’ektlari joylashgan yerlarni bildirish uchun xizmat qiladi va yana bir qancha boshqa alohida vazifalarni bajaradi. yo‘l belgilari xix asrning oxirida «o‘ziyurar aravalar» - avtomobillar bilan bir vaqtda paydo bo‘ldi. oldiniga ko‘p davlatlar o‘zlarining yo‘l belgilarini ishlatdi. lekin xalqaro sayyohlik, yuk va yo‘lovchi tashilishining ko‘payishi yo‘l harakati bilan yo‘l belgilarini ham tartibga solish ehtiyo...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (2,3 МБ). Чтобы скачать "yo‘l belgilari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yo‘l belgilari DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram