o‘zbekiston tangalari

DOCX 42 pages 3.9 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

mavzu. qadimgi davr va o‘rta asrlar o‘zbekiston tangalari reja. 1. o‘zbekiston tovar-pul munosabatlarining shakllanishi va rivojlanishi. 2. yunon-baqtriya shohlari tangalari. 3. mahalliy so‘g’diyona tangalarining qaror topish 4. qadimgi xorazm tangalarini zarb qilishning yolga qo‘yilishi. 5 kushonlar, sosoniylar tangalari. 6 turk hoqonligi tangalari. 7. islom aqidalarining tangalarning ikonografik ko‘rinishiga tubdan ta’sir ko‘rsatishi. 8. somoniylar, qoraxoniylar tangalari. saljuqiylar tomonidan zarb qilingan tangalar. 9. xorazmda muhammad ibn takash tomonidan zarb qilingan tangalar. 10. mo‘g’ullar tomonidan zarb qilingan tangalar. 11. amir temur va temuriylar tangalari. 12. shayboniylar davridagi tangalar va ularning temuriylar davridagi zarb qilingan tangalar bilan qiyosi. 1.o‘zbekiston tovar-pul munosabatlarining shakllanishi va rivojlanishi. o‘zbekiston territoriyasida topilgan birinchi numizmatik yodgorlik eron shohlari — ahmoniylar davriga mansub. bizning eramizdan oldingi vi—v asrlarda bu podsholik katta territoriyaga ega bo‘lgan edi. unga old osiyo, shuningdek, o‘rta osiyoning qadimiy oblastlari - baqtriya (tojikistonning janubi va o‘zbekiston, shimoliy afg‘oniston), sug‘d (zarafshon va qashqadaryo vodiysi), xorazm territoriyalari kirgan. ahmoniylar saltanati …

2 / 42

ing qator dirik1 va sikl2larini sotib olinishi, ahmoniylar davriga mansub tilla hamda kumush pullarni sug‘d va baqtriyaga kirib kelganidan dalolat beradi. ammo ularni qay tarzda rol o‘ynagani hozircha noma’lum. eramizdan oldingi iv asrga kelib qisqa vaqt ichida juda katta territoriyani, shu jumladan, o‘rta osiyoning ko‘pgina qismini qo‘lga kiritgan aleksandr makedonskiy tomonidan ahmoniylar imperiyasi ag‘darildi. aleksandr makedonskiy sharq xalqlari o‘rtasida shu nom bilan shuhrat topgan ahmoniylar hukmronligidan keyin o‘rta osiyo hududida mahalliy xalqning g‘oyat keskin va shiddatli qarshiligiga duch keldi. ayniqsa, sug‘d elida spitamen boshchiligida ko‘tarilgan xalq qo‘zg‘oloni shu jihatdan xarakterlidir. aleksandr makedonskiy vafotidan so‘ng uning imperiyasi mayda bo‘laklarga bo‘linib ketdi. imperiyannng osiyo qismi aleksandr makedonskiyning sarkardalaridan selevk asos solgan selevkidlar davlati tarkibiga kirdi. eramizdan oldingi iiiasr o‘rtalarida osiyoning sharqiy oblastlari selevk imperiyasidan ajralib chiqib, uning o‘rniga o‘rta osiyoning janubiy rayonlarini, afg‘oniston va hindistonning bir qismini o‘z ichiga olgan yunon - baqtriyapodsholigi tashkil topdi. o‘rta osiyo ulkan imperiya tarkibiga qo‘shib olingach, …

3 / 42

r, draxmalar — 4 gr. ga yaqin bo‘lgan. kundalik savdoda foydalanish uchun mo‘ljallangan mis tangalar ham chiqarilgan. yunon- baqtriya podsholigi pullari ko‘pchilik xollarda selevk an’analarini davom ettirgan. tanganing yuza tomonida podsho rasmi, orqa tomonida esa grek xudolaridan (apollon, artemida, afina, gerakl, zevs, poseydon va boshqalar) birining rasmi ifodalangan. ammo mahalliy ta’sir ham pul zarb etish ishlaridasezilarli bo‘lgan. jumladan, grek xudolarining ba’zi bir xususiyatlari sharq xudolarining ba’zi jihatlariga o‘xshash holda aks ettirilgan. yunon – baqtriya tangalari medal yasash san’atining go‘zal namunalari hisoblanadi. qichkinagina yumaloq doiraga tushirilgan podsholarning rasmi bizning .davrgacha yetib kelgan o‘sha hukmronlarning yakkayu-yagona asl, rasmlari hisoblanadi. bu rasmlar tarixiy shaxslarning qo‘lyozma manbalarda ifoda etilmagan qiyofalari va his-hayajonlarini aks ettiradi. o‘rta osiyoda zarb etilgan selevk tangalari juda oz miqdorda topilgan bo‘lsa, yunon – baqtriya tangalari esa aksincha ana shu umumiy miqdorning ko‘p qismini tashkil etadi. yunon – baqtriya kumush tangalari xazinasi (100 donaga yaqin) qashqadaryo vodiysining kitob shahri atrofidan topildi. …

4 / 42

lashgan. bu podshoh 2 xil yozuvdagi (legendali) tangalar chiqardi.1 chisida shoh diademada bo‘lgan, 2 nchida shoh portreti shlemda tasvirlangan. muzeydagi tanga esa biroz boshqacharoq, yevkratid portreti nuqtali obodok bilan o‘rab olingan. bu tanga yuksak badiiy san’at darajasida ishlangan, bu hol yevkratid nomining o‘chib ketishidan saqlab qoldi, uning qiyofasini ajdodlar uchun saqlab qoldi. surxondaryo viloyatidagi kampirtepa qo‘rg‘onida o‘tkazilgan arxeologik qazilmalar natijasida rtveladze e.v. va s.a. savchuk tomonidan anchagina tangalar topilgan, jumladan yunon – baqtr tangalari ham.quyida shu tangalarga ta’rif berib o‘tamiz. 1. diodot (250-230 er.old). - aversda hukmdorning o‘ng tomonidan olingan tasviri. sochlari diadema bilan o‘ralgan xukmdor qiyofasi profilda tasvirlangan, sal do‘ng peshona, to‘g‘ri burun, kichik lab, iyagi sal turtib chiqqan. reversda ilonning surati. misdan yasalgan, 4g og‘irlikda. 2. yevtidem (er.old 235 – 200 y)-aversda soqolli gerakl tasviri, uning peshonasi to‘g‘ri, qisqa bo‘rtib chiqqan burun, to‘la yonoqlar, sochlari to‘g‘ri chiziqlar bilan berilgan. reversda yugurib ketayotgan ot tasvirlangan. ot tasviri ustida legenda …

5 / 42

ir qo‘lida perun (hokimyat ramzi), yana bir qo‘lida nayza tasvirlangan. bu tangalar f.r. ayupova fikricha yuech-ji davrida va hattoki ilk kushonlar davrida ham bo‘lgan bo‘lishi mumkin. 2. yunon-baqtriya shohlarining tangalari. miloddan avvalgi 280 yilda satrapliklarning markaziy hokimiyatga nisbatan muholifat harakatlari boshlanib ketdi. milodidan avvalgi iiiasr o‘rtalarida baqtriya salavkiylar davlatidan ajralib chiqadi va shu davrdan boshlab yunon-baqtriya podsholigi davri boshlandi.yunon-baqtriya davlati tarkibiga baqtriya, hindistonning shimoli-g‘arbiy qismi ham kirgan. baqtriyada ko‘plab tangalarni zarb etish yunon-baqtriya podsholigi davriga to‘g‘ri keladi. poytaxti shimoliy afg‘onistondagi balx shahri o‘rnidagi baqtra.davlatning birinchi hukmdori diodot i kumush tanga zarb etib, uning bu davlatning asoschisi ekanini tangalardan bilib olish mumkin. tangalarda uning portreti tasvirlanib, “shoh antiox” deb yozdirgan. u umrining oxirigacha o‘z nomini yozdirmaydi. tanganing reversida qo‘lida chaqmoq va burgut ushlagan zevs tasvirlangan. buning mazmuni shuki, diodot va uning ajdodlariga zevs homiylik qilgan. “diodot” – nomining tarjimasi ham “xudo bergan” degan ma’noni anglatadi. diodot iiham huddi shunday tasvirli tangalarni …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston tangalari"

mavzu. qadimgi davr va o‘rta asrlar o‘zbekiston tangalari reja. 1. o‘zbekiston tovar-pul munosabatlarining shakllanishi va rivojlanishi. 2. yunon-baqtriya shohlari tangalari. 3. mahalliy so‘g’diyona tangalarining qaror topish 4. qadimgi xorazm tangalarini zarb qilishning yolga qo‘yilishi. 5 kushonlar, sosoniylar tangalari. 6 turk hoqonligi tangalari. 7. islom aqidalarining tangalarning ikonografik ko‘rinishiga tubdan ta’sir ko‘rsatishi. 8. somoniylar, qoraxoniylar tangalari. saljuqiylar tomonidan zarb qilingan tangalar. 9. xorazmda muhammad ibn takash tomonidan zarb qilingan tangalar. 10. mo‘g’ullar tomonidan zarb qilingan tangalar. 11. amir temur va temuriylar tangalari. 12. shayboniylar davridagi tangalar va ularning temuriylar davridagi zarb qilingan tangalar bilan qiyosi. 1.o‘zbekiston...

This file contains 42 pages in DOCX format (3.9 MB). To download "o‘zbekiston tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston tangalari DOCX 42 pages Free download Telegram