iqtisodiy o‘sishning keynscha va neokeynscha nazariyalari

DOCX 17 pages 48.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.5 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

7 . iqtisodiy o‘sishning keynscha va neokeynscha nazariyalari 7.1 iqtisodiy o‘sishda ijtimoiy iqtisodiy modellar. iqtisodiy o‘sishning keyns nazariyasi. iqtisodiy o‘sishda shunday omillar ham borki, ularning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini aniqlash qiyindir. masalan, aqsh ning boy tabiiy zaxiralari davlatning iqtisodiy o‘sishga katta xissa qo‘shgan. aqshda mo‘l hosil yetishtirish uchun tabiiy sharoitlar, energetik zaxiralar, mineral va boshqa resurslar ko‘p. ushbu zaxiralarni hajmi jihatdan aqsh ga faqatgina rossiya yoki kanadani tenglashtirish mumkin. lekin tabiiy resurslarning o‘zigina iqtisodiy o‘sishni ta’minlab berolmaydi. iqtisodiy tabiiy resurslari kam bo‘lgan davlatlar ham iqtisodiy o‘sish tez sur’atlarda bo‘lishi mumkin masalan, yaponiya cheklangan resurslarga ega bo‘lib 2 jahon urushidan keyin tez sur’atlarda rivojlangan. bundan tashqari shunday omillar ham borki ularni baholashning umuman iloji yo‘q masalan, aqsh ning iqtisodiy o‘sishiga davlatdagi umumiy ijtimoiy, madaniy va siyosiy muhit ham munosib rol o‘ynagan. 1. aqsh da boshqa davlatlarga nisbatan ijtimoiy, ma’naviy cheklashlar deyarli yo‘q rivojlanish uchun barcha sharoitlar yaratilgan. amerikaliklar orasida biznesmen, novator, kashfiyotchilar …

2 / 17

ayin bir me’yorda bo‘lganida har yilgi iqtisodiy o‘sish taxminan 0,2-0,3% yuqori bo‘lardi. eslatib o‘tamiz, tahlilga ko‘ra, iqtisodiy faoliyat natijalari potensial hisoblardan ancha past bo‘lishi mumkin. iqtisodiy o‘sishga eng katta salbiy ta’sir 30-yillardagi buyuk depressiya davrida bo‘lgan 1929-1933 yillar oralig‘ida aqsh da yaim 823 mlrd dollardan 587 mlrd dol. tushgan va 1929 yil ko‘rsatkichiga qaytgan. 1980-1982 yillardagi iqtisodiy tushkunlik aqshda 600 mlrd dol. mahsulot va daromadni yo‘qotishga olib keldi. 7.1.1-jadval yaim va aholi soniga nisbatan ishlab chiqarish sur’atlarining o‘sishi. 1948-1994 yillar (%) davr ishlab chiqarish yillik o‘sish sur’atlari yaim yillik o‘sish sur’ati jon boshiga 1948-1966 3,2 2,2 1966-1973 2,0 2,0 1973-1981 0,7 1,1 1981-1990 1,3 1,8 1990-1994 2,0 1,2 ishlab chiqarish o‘sishining pasayishi. 70-80 va 90 yillar boshida ishlab chiqarish sur’atlarining pasayishi kuzatildi buni jadvaldagi ko‘rsatkichlardan ko‘rish mumkin. jadvalning 2 ustunida ko‘rsatilganidek ikkinchi jahon urushidan so‘ng (1948-1966) ishlab chiqarish sur’atlarining o‘sishi kuzatilgan va o‘rtacha 3,2% 1 yilda, biroq 1966-73 y ushbu …

3 / 17

hiqarish o‘sishining pasayishi inflyasiyaning sur’atini yuqori bo‘lishiga olib keladi. ko‘pchilik iqtisodchilarning fikriga ko‘ra aynan ishlab chiqarish sur’atining pasayishi 70 yillarda inflyasiyaning keskin ko‘tarilishiga olib kelgan. 2. jahon bozori. aqsh da ishlab chiqarish sur’atlarining boshqa davlatlarnikiga nisbatan pasayishi mahsulotlarning narxining oshishiga olib keladi. bu esa o‘z navbatida aqsh tovarlariga jahon bozoridagi talab tushib ketishiga sabab bo‘ladi. amerika tovarlari bozordagi raqobatga dosh berolmaydilar o‘sishning sekinlashish sabablari. amerikalik iqtisodchilar, mutaxassislar orasida aqsh ning ishlab chiqarish sur’atlari o‘sishi sekinlashuvi va yaponiya, g‘arbiy evropa mamlakatlaridan ortda qolganligi sabablarini tushuntirishda yagona bir fikr yo‘q. chunki ishlab chiqarishga ko‘plab omillar ta’sir etadi, shu omillardan ba’zilarini ko‘rib chiqamiz. ishchi kuchi sifati. o‘sishning keskinlashuvi sabablaridan biri bu ishchi kuchi sifatining sekin rivojlanishi. bunga uch faktor ta’sir etmoqda. 1. ish ko‘nikmalari yo‘qolishi. yetarli malaka va ko‘nikmaga ega bo‘lgan ishchilar asta sekin ishlab chiqarishdan chetlashmoqda ularning o‘rnini bosuvchi kadrlar esa yetarli malaka va ko‘nikmaga ega emas bu esa ishlab chiqarish sur’atlariga …

4 / 17

uzatiladi. bunday sharoitda korxonalarning to‘la quvvat bilan ishlamaganligi ham ishlab chiqarilgan mahsulot hajmining pasayishi va umuman ishlab chiqarishsur’atlarining pasayishiga olib keldi. ishlab chiqarishdagi o‘zaro munosabatlar. yana bir nuqtai nazarga ko‘ra ishlab chiqarish sur’atlarining pasayishi sababi rahbar va xodimlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar keskinlashuvi deb hisoblashmoqda. aqsh ga xos xususiyat bu ishchilar orasidagi keskin raqobat. ishchilar orasida ijodiy fikrlash yo‘q chunki, tashabbuskorlik ko‘p korxonalarda rag‘batlantirilmaydi. menedjerlar ham kerakli tashabbuskorlikni ko‘rsatmaydilar, strategik rejalashtirish ham yetarli rag‘batlantirilmaydi. ishchilarning ish joyi kafolatlanmagan. masalan, yaponiyada aksincha ko‘pincha malakali ishchilar, menedjerlar ish o‘rni kafolatlangan va ular har qanday holatda ham ishsiz qolmaydilar. bu ishchilarni ijodiy fikrlashga, tashabbuskorlik ko‘rsatib o‘z korxonasi faoliyati uchun jon kuydirishga rag‘batlantiradi. yana bunday tizim ortiqcha nazoratchilarni sonini kamaytiradi va shu tejalgan mablag‘ 3% dan 1% ga kamaytirildi (yaim ga nisbatan). lekin ko‘pchilik iqtisodchilar ttit ga ajratilayotgan mablag‘ miqdori ilmiy taraqqiyotga ta’siri kam deb hisoblashadi. investitsiyalar yaim ning jamg‘ariladigan qismi bilan ishlab chiqarish o‘sishi …

5 / 17

avj oldirdi. bunday tushkunlik davrida ishlab chiqarishda ishchilarni rag‘batlantirishga va o‘rinbosar kadrlar tayyorlashga yo‘naltirildi. jonlanish. 1981 yildan so‘ng ishlab chiqarish dinamikasida o‘sish kuzatildi. ishlab chiqarish sur’ati 1973-1981 0,7% dan 1981-1990 y 1,3% ga o‘sgan. 1991yilda 1% lekin 1993 y 3% ni tashkil etdi. demak o‘rtacha o‘sish 1990-1994 yillar oralig‘ida 2% ni tashkil etgan. bu davrda ishlab chiqarish sur’atining o‘sishiga salbiy ta’sir etuvchi ko‘p omillar bartaraf etildi. yoqilg‘i narxlar barqarorlashib stagflyasiya bartaraf etildi. 1977 yildan so‘ng ttit ga ajratmalar summasi ko‘payib bordi. kompyuter va elektron texnologiyalarda ulkan rivojlanish sezildi. oliy ma’lumotli mutaxassislar maoshi oshirildi va ularni rag‘batlantirishga katta e’tibor berildi. bu o‘z navbatida oliy ma’lumot olishga qiziqishni oshirdi. ishchi kuchining malakasi va saviyasi 60-70 yillarga nisbatan oshdi. o‘zaro munosabatlar yaxshilanib ishchilarni qaror qabul qilishdagi, ishtiroki oshdi va rag‘batlantirildi. lekin bunday ijobiy o‘zgarishlar vaqtinchalik yoki doimiymi aniq emas. iqtisodiy o‘sishda “oxirgi zamon modeli”. rivojlangan mamlakatlarning ishlab chiqarish sur’ati yillik 2-7% o‘sishi qachongacha …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o‘sishning keynscha va neokeynscha nazariyalari"

7 . iqtisodiy o‘sishning keynscha va neokeynscha nazariyalari 7.1 iqtisodiy o‘sishda ijtimoiy iqtisodiy modellar. iqtisodiy o‘sishning keyns nazariyasi. iqtisodiy o‘sishda shunday omillar ham borki, ularning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini aniqlash qiyindir. masalan, aqsh ning boy tabiiy zaxiralari davlatning iqtisodiy o‘sishga katta xissa qo‘shgan. aqshda mo‘l hosil yetishtirish uchun tabiiy sharoitlar, energetik zaxiralar, mineral va boshqa resurslar ko‘p. ushbu zaxiralarni hajmi jihatdan aqsh ga faqatgina rossiya yoki kanadani tenglashtirish mumkin. lekin tabiiy resurslarning o‘zigina iqtisodiy o‘sishni ta’minlab berolmaydi. iqtisodiy tabiiy resurslari kam bo‘lgan davlatlar ham iqtisodiy o‘sish tez sur’atlarda bo‘lishi mumkin masalan, yaponiya cheklangan resurslarga ega bo‘lib 2 jahon urus...

This file contains 17 pages in DOCX format (48.5 KB). To download "iqtisodiy o‘sishning keynscha va neokeynscha nazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o‘sishning keynscha v… DOCX 17 pages Free download Telegram