tuproqning morfologik belgilarini o'rganish

DOC 317.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1709535144.doc tuproqning morfologik belgilarini o`rganish reja: 1. tuproq profiliniig tuzilishi. 2. tuproq qatlamlarining rangi (tusi). 3. tuproq qo`shilmasi tuproqlar ham boshqa jismlar kabi qator tashqi alomatlar (belgilar) majmuiga, muayyan morfologiyaga egadir v.v. dokuchaev tomonidan genetik tuproqshunoslikning yaratilganidai keyingina tuproqlarning morfologik xossalarini mukammal o`rganish tuproq tadqiqotlarida munosib o`rinni egalladi va uning zarur tarkibiy qismi bo`lib qoldi. tuproqning morfologik belgilari uning paydo bo`lish jarayonlarining natijasida shakllanadi va tabiiyki uning kimyoviy hamda fizik xossalarini aks ettiradi. bular tuproqlarni tadqiq qilishda juda muhim axamiyat kasb etadi. tuproqlar morfologiyasi haqidagi ta`limot genetik tuproqshunoslikdagi muvaffaqiyatlardan biri hisoblanadi. n.m. sibirtsev, morfologik (tashqi) belgilariga qarab tuproqni biz minerallar, o`simliklar yoki hayvonlarni aniqlangan singari aniqlashimiz mumknn, deb hisoblagan. shu sababli dala hamda laboratoriya sharoitida tuproqni to`g`ri ta`riflash uchun unnng barcha alomatlarini to`g`ri belgilash juda muhimdir. tuproqning asosiy morfologik belgilariga quyidagilar: 1) tuproq profili (vertikal kesmasi); 2) tuproqning rangi va tusi; 3) tuproqning namligi; 4) tuproqning strukturasi; 5) tuproqning qovushmasi; …

kerakli reaktiv va texnik vositalar: daladan olingan yaxlit namunalar (monolitlar), tuproqning alohida genetik qatlamlaridan tayyorlangan va qutichalarga solingan namunalardan iborat o`quv materiallari (1-rasm). tuproq profiliniig tuzilishi. tuproq chuqurining sirti devorida vertikal yo`nalishda navbat bilan almashinadigan va rangi, strukturasi, mexanik tarkibi, namligi va boshqa morfolo-gik (tashqi) belgilari bilan bir-biridan farq qiladigan qator tuproq qatlamlarini ko`rish mumkin. tuproqning barcha qatlamlari (gorizontlari) bilan birgalikdagi umumiy ko`rinishiga tuproqning tuzilishi deb ataladi. genetik qatlamlar yig`indisi (majmui) tuproqning genetik profilini tashkil etadi. taniqli tuproqshunos s.a. zaxarov «tuproqning tuzilishi uning genezisi, ona jinsidan tobora asta-sekinlik bilan rivojlanib borishi natijasidir, bu ona jinslar tuproq paydo bo`lish jarayonida qatlamlarga tabaqalashib ajraladi», - deb yozgan edi. har bir tuproq turi o`ziga xos tuzilish - profilga ega. buni e`tiborga olib, tuproqning nomini dalaning o`zida bevosita aniqlash mumkin. tuproq profilining tuzilish xarakterini daftarda turli usullar bilan qayd qilish mumkin. har bir qatlam o`z nomiga ega bo`lib, alohida belgilar simvollar lotin alfavitining harfi …

suv yuvish jarayonlari shunchalik kuchli bo`ladiki, natijada l2 qatlamning rangi och tusga kirib, ba`zan esa oqish rangga kiradi (podzolli va solodlangan qatlamlar). bo`z tuproq va boshqa arid zona tuproqlarida bu gorizont yaqqol ko`rinib turmaydi. b qatlam - ilyuvial yoki o`tuvchi gorizont. elyuvial qatlam ostida joylashadi. odatda ikki yoki bundan ortiq qatlamchalarga ajratiladi, ular b1 b2 kabi indekslar bilan ifodalanadi. bk qatlam - karbonatlar eng ko`p to`plangan gorizont. odatda tuproq profilining o`rta yoki pastki qismida joylashadi va karbonatlarning turli xil yaralmalari: karbonat g`uborlari, taram-taram yo`llari, soxta mitsellalari, oq ko`zanaklari, konkretsiyalari shaklidat ko`rinib turadigan karbonatlarning ikkilamchi ajralmalari borligi bilan farq qiladi. g qatlam - gleyli (berch) gorizont. namligi hamisha oshiqcha bo`ladigan tuproqlarda uchraydi. bu ortiqcha namlik tuproqda tiklanish jarayonlarini keltirib chiqaradi va qatlamga o`ziga xos qiyofa beradi, ya`ni unga ko`kimtir, kulrang-zangori yoki xira yashil tus beradi. bu gorizontda zang va qizil tusli dog`larning bo`lishi, yopishqoqligi oshib zichlashuvi xarakterli. s qatlam - ona …

anadi. tuproqning qalinligini santimetrlarga bo`lingan lenta yordamida aniqlash qulayroq. tuproq chuqurini ta`riflashda lentaning nolinchi bo`linmasi tuproqning yuzasi bilan baravar qilib ushlanadi va boshqa uchi pastga erkin tortmasdan tushiriladi. qatlamlarning qalinligi quyidagicha yoziladi. masalan, tipik bo`z tuproqlar uchun tuproq qatlamlarining rangi (tusi). tuproqnipg rangi va tusi uning muhim xossalaridan biri bo`lib, tuproqning tarkibi, kelib chiqishi va xossalari haqida dastlabki qimmatli xulosalar chiqarishga imkon beradi. chirindili qatlamining rangiga ko`ra tuproqning bir tipini ikkinchisidan ajratish mumkin bo`ladi. aksariyat tuproqlarning nomi ularning rangiga qarab berilgan (qizil tuproqlar, sariq tuproqlar, qora tuproqlar, qo`ng`ir tuproqlar va hokazo). boshqa alomatlari bilan bir qatorda, tusining intensivligiga ko`ra tuproqning tipchalari ajratib ko`rsatiladi. masalan, och tusli bo`z tuproqlar, tipik bo`z tuproqlar, to`q tusli bo`z tuproqlar singari. demak tuproq qatlamining rangini va uning intensivligini hamda tuslarini sinchiklab aniqlash zarur. tuproqning rangi tuproq paydo qiluvchi jinsning dastlabki rangiga, tuproq paydo bo`lish jarayoniga bog`liq. tuproq qatlamlari turli-tuman rang va tuslarga bo`yalgan bo`lishi mumkin, …

ko`p miqdorda karbonatlar, kremnezyom kaolin, suvda oson eriydigan tuzlar yoki gips bo`lgan tuproqlar oq rangda bo`ladi. oq rangning qizil rang bilan qo`shiluvidan to`q va zarg`aldoq tuslar paypo bo`ladi. qizil va sariq ranglar tuproqda temir oksidlari yoki temir gidratlari borligini bildiradi. temirning chala oksidlari (zakisi) tuproqni yoki uning ayrim qismlarini yashil, zangori yoki ko`kimtir tuslarga bo`yaydi. masalan, botqoq tuproqlarda uchraydigan vivianit ularga ko`k tus beradi. tuproqda marganets birikmalari borlitini unda intensiv qora nuqtalar paydo bo`lishidan bilsa bo`ladi. tuproqning rangini aniqlagach, uning tarkibi haqida tasavvurga ega bo`lish mumkin. rangni ifodalash uchun ikki-uchta so`zdan iborat ta`riflardan foydalaniladi (jigarrang och, bo`z-kulrang, qo`ng`ir-kulrang va hokazo). ushbu ta`rifdagi oxirgi so`z asosiy rangni ta`kidlaydi. dala sharoitida raigning intensivligi tuproqning yoritilganlik darajasi va namligiga bog`liq bo`ladi. nam tuproqlar quruqlariga qaraganda tuqroq bo`lib tuyuladp. shu sababli tuproq rangini aniqlaganda uning namligini ham ko`rsatish kerak. namlikni aniqlash. dala sharoitida tuproqning namligini quyidagi ko`rsatkichlar bo`nicha taxminan aniqlash mumkin. quruq tuproq - …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqning morfologik belgilarini o'rganish"

1709535144.doc tuproqning morfologik belgilarini o`rganish reja: 1. tuproq profiliniig tuzilishi. 2. tuproq qatlamlarining rangi (tusi). 3. tuproq qo`shilmasi tuproqlar ham boshqa jismlar kabi qator tashqi alomatlar (belgilar) majmuiga, muayyan morfologiyaga egadir v.v. dokuchaev tomonidan genetik tuproqshunoslikning yaratilganidai keyingina tuproqlarning morfologik xossalarini mukammal o`rganish tuproq tadqiqotlarida munosib o`rinni egalladi va uning zarur tarkibiy qismi bo`lib qoldi. tuproqning morfologik belgilari uning paydo bo`lish jarayonlarining natijasida shakllanadi va tabiiyki uning kimyoviy hamda fizik xossalarini aks ettiradi. bular tuproqlarni tadqiq qilishda juda muhim axamiyat kasb etadi. tuproqlar morfologiyasi haqidagi ta`limot genetik tuproqshunoslikdagi muvaffaqiyatlarda...

DOC format, 317.0 KB. To download "tuproqning morfologik belgilarini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqning morfologik belgilari… DOC Free download Telegram